प्रशांत शेखर मिश्रः

नवदिल्ली, 06 जुलाईमासः (हि.स.)।

उत्तरप्रदेशकाङ्ग्रेसस्य नवनियुक्तः प्रभारी राजेन्द्रपालगौतमः अवदत् यत् आगामिनि विधानसभानिर्वाचने दलस्य प्रमुखं ध्यानं सामाजिकन्यायः, बेरोजगारिता, कृषकाणां समस्याः, दलितोत्पीडनम्, छात्रहितम् इत्यादिषु विषयेषु भविष्यति। काङ्ग्रेसदलं प्रदेशस्य सर्वेषु पञ्चसप्ततिजनपदेषु सङ्गठनं मतदानकेन्द्रस्तरपर्यन्तं सुदृढं कर्तुम् अभियानरतं वर्तते तथा शीघ्रमेव ग्रामे ग्रामे दलस्य सक्रियोपस्थितिः दृश्यते। सः आगामिनि विधानसभानिर्वाचने गठबन्धनविषये अवदत् यत् काङ्ग्रेसदलं राष्ट्रियं दलम् अस्ति। उत्तरप्रदेशे समाजवादीदलं काङ्ग्रेसदलं च सहयोगिदले स्तः। एतादृशी स्थितिः नैव आगमिष्यति यत् उभयोः दलयोः मध्ये आसनविभाजनविषये सहमतिः न भवेत्। आसनविभाजनविषये वयं राजनैतिकपरिपक्वतां प्रदर्शयिष्यामः। वयं समानतया सम्मानेन च आसनविभाजनम् इच्छामः।

गौतमः हिन्दुस्थानसमाचारस्य सह वार्तालापे राममन्दिरस्य अर्पणधनचौर्यम्, प्रश्नपत्रप्रसारणम्, बेरोजगारिता, दलितराजनीतिः, बहुजनसमाजदलस्य क्षीयमाणः जनाधारः, परिसीमनम्, निर्वाचनायोगस्य भूमिका, योगिसर्वकारस्य कार्यप्रणाली इत्यादिषु अनेकेषु विषयेषु स्पष्टतया स्वमतं प्रकटितवान्। प्रस्तुताः सन्ति वार्तालापस्य सम्पादिताः अंशाः।

प्रश्नः- दिल्लीप्रदेशस्य राजनीतेः अनन्तरम् उत्तरप्रदेशसदृशस्य विशालस्य राज्यस्य प्रभारी भवितुं कियती महती चुनौती अस्ति

उत्तरम् - अहं मन्ये यत् एषा अतीव महती दायित्वपूर्णा भूमिका अस्ति। काङ्ग्रेसदलस्य मूलमतदातारः कदाचित् दलिताः, मुस्लिमाः, अतिपिछडवर्गीयाः, ब्राह्मणाः, निर्धनवर्गीयाश्च आसन्। अस्माकं प्रथमं कार्यम् एतान् सर्वान् मतदातॄन् पुनः दलेन सह संयोजयितुम् अस्ति। एषा एव महत्तमा परिस्थितिः अस्ति तथा वयम् एतां स्वीकुर्मः। एतदर्थं वयं निरन्तरं सम्पूर्णस्य उत्तरप्रदेशस्य भ्रमणं करिष्यामः तथा सर्वेषु पञ्चसप्ततिजनपदेषु गमिष्यामः। ग्रामे ग्रामे कार्यकर्तॄन् सङ्गठनं च संयोजयन्तः सार्धैकमासस्य अन्तः मतदानकेन्द्रस्तरपर्यन्तं सम्पूर्णं सङ्गठनं निर्मास्यामः। सङ्गठननिर्माणस्य एतत् कार्यं पूर्वमेव प्रचलति। एतेन सह वयं कृषकैः, दलितैः, श्रमिकैः, अल्पसंख्यकैः, छात्रैः, युवभिः, महिलाभिश्च जनसंवादं करिष्यामः तथा तेषां समस्याः सुझावांश्च आधारीकृत्य जनघोषणापत्रं निर्मास्यामः।

प्रश्नः - उत्तरप्रदेशकाङ्ग्रेसाध्यक्षः अजयरायः स्वस्य आक्रामकराजनीतेः कृते प्रसिद्धः अस्ति। तेन सह समन्वयं स्थापयितुं गुटबन्दीं च समाप्तुं भवतः का कार्ययोजना अस्ति

उत्तरम् -अस्माकं सम्पूर्णे दले पूर्वतः एव उत्तमः समन्वयः अस्ति। या कार्यसमितिः मया सह कार्यं करिष्यति तया सह पूर्णसामञ्जस्येन कार्यम् आरब्धम् अस्ति।

प्रश्नः- राममन्दिरस्य अर्पणधनचौर्यप्रकरणं काङ्ग्रेसदलं आगामिनि निर्वाचने विषयं करिष्यति किम्

उत्तरम् -यदि सम्पूर्णा प्रक्रिया पारदर्शिनी अस्ति तर्हि न्यासः एतत् वदतु यत् चौर्यं कथं जातम्। एतं न्यासं केन निर्मितम्। देशेन तु एषः न निर्मितः। अस्मिन् केवलम् एकस्य एव दलस्य जनाः किमर्थं सन्ति। सामान्यसमाजस्य जनाः अस्मिन् किमर्थं न समावेशिताः। भारतीयजनतादलं अस्य उत्तरदायित्वात् पलायितुं न शक्नोति। एतैः जनानाम् आस्थायाः उपयोगः केवलं राजनीतेः सत्ताप्राप्तेः च कृते कृतः। अस्माकं स्पष्टं मतम् अस्ति यत् धर्मस्य उपयोगः राजनीत्यर्थं न भवेत् तथा धर्मः राजनीत्या सह न योजनीयः।

प्रश्नः- उत्तरप्रदेशे प्रश्नपत्रप्रसारणम्, बेरोजगारिता, निराश्रितपशूनां समस्या इत्यादीन् विषयान् गृहीत्वा भवान् जनतायाः मध्ये कथं गमिष्यति

उत्तरम् -एतान् सर्वान् विषयान् गृहीत्वा वयं प्रदेशस्य ग्रामेषु गमिष्यामः तथा कृषकैः सह संवादं करिष्यामः। न्यूनतमसमर्थनमूल्यस्य विषयः भवतु, सस्यविक्रयस्य विषयः भवतु अथवा निराश्रितपशूनां समस्या भवतु, वयं प्रत्येकस्मिन् विषये चर्चां करिष्यामः। स्वयात्राकाले वयं विश्वविद्यालयेषु महाविद्यालयेषु च गत्वा युवभिः छात्रैश्च संवादं करिष्यामः। यावत् देशे काङ्ग्रेससर्वकारः आसीत् तावत् कर्मचारीचयनायोगः, केन्द्रीयमाध्यमिकशिक्षामण्डलम्, सङ्घलोकसेवायोगः, रेलभर्तीमण्डलम् इत्यादयः संस्थाः परीक्षाः आयोजयन्ति स्म तथा प्रश्नपत्राणि पूर्वं न प्रसारितानि भवन्ति स्म। यदा आरभ्य एतैः निजीसस्थाः नियुक्ताः तदा आरभ्य एषः अनुचितव्यवहारः प्रारब्धः। प्रश्नपत्रप्रसारणस्य विरुद्धं काङ्ग्रेसदलस्य सम्पूर्णे देशे आन्दोलनं प्रचलति। उत्तरप्रदेशस्य विभिन्नेषु नगरेषु युवकाङ्ग्रेसः, राष्ट्रियछात्रसङ्घः तथा अस्माकं वरिष्ठनेतारः प्रदर्शनानि कृतवन्तः तथा अग्रे अपि एषः सङ्घर्षः निरन्तरं भविष्यति।

प्रश्नः -उत्तरप्रदेशविधानसभायाः आगामिनि निर्वाचने दलं केन कार्यसूत्रेण सह प्रवेक्ष्यति

उत्तरम् -पश्यन्तु प्रत्येकं क्षणं परिस्थितयः परिवर्तन्ते। अस्मिन् समये अस्माकं मुख्यः विषयः सामाजिकन्यायः भविष्यति। अस्य अन्तर्गतं बेरोजगारिता, महर्घशिक्षा, दलितछात्राणां छात्रवृत्तिः, कृषकाणां समस्याः, इक्षुकृषकाणां लम्बितदेयराशिः इत्यादयः सर्वे विषयाः समायान्ति। शिक्षां महर्घां कृत्वा निर्धनबालकेभ्यः वञ्चिता कृता अस्ति। अतः सुलभशिक्षा अस्माकं प्रमुखः विषयः भविष्यति। कृषकाः उर्वरकं स्वसस्यस्य उचितं मूल्यं च न प्राप्नुवन्ति। अपरतः इक्षुकृषकाणां देयराशिः अतीव दीर्घकालात् लम्बिता अस्ति। एतान् सर्वान् विषयान् गृहीत्वा वयं निर्धनैः, कृषकैः, छात्रैः, दलितैः, पिछडवर्गीयैः, अल्पसंख्यकैः, शोषितैः, वञ्चितैश्च सह संवादं कृत्वा संयुक्तं कार्यसूत्रं निर्धारयिष्यामः तथा तेनैव सह अग्रे गमिष्यामः।

प्रश्नः- किं भवन्तं मायावत्याः राजनैतिकप्रतिरोधरूपेण नियुक्तं कृतम्। बहुजनसमाजदलस्य अवशिष्टं मूलदलितमतदातृसमूहं काङ्ग्रेसदलस्य पक्षे आनेतुं भवतः का रणनीतिः अस्ति

उत्तरम्- कोऽपि मतदाता कस्यचित् दलस्य दासः न भवति। जनता जागरूका अस्ति तथा विषयाणाम् आधारेण सम्बद्धा भवति। अस्मिन् कोऽपि संशयः नास्ति यत् दलितानां कृते यावत् कार्यं काङ्ग्रेसदलेन कृतं तावत् अन्येन केनापि न कृतम्। दलितेभ्यः आरक्षणात् आरभ्य अधिकारपर्यन्तं काङ्ग्रेसदलेन एव प्रदत्तम्। डॉ. अम्बेडकरस्य निधनानन्तरं तस्य योजनाः काङ्ग्रेससर्वकारेण एव कार्यान्विताः। काङ्ग्रेसशासनकाले निर्धनानां, पिछडवर्गीयाणां, दलितानां च बालकाः एतावतीं छात्रवृत्तिं प्राप्नुवन्ति स्म यत् ते चिकित्सकाः, अभियन्तारः, वैज्ञानिकाः, प्राध्यापकाः, वरिष्ठप्रशासनिकाधिकारिणश्च भूत्वा स्वस्वप्नान् पूरयन्ति स्म। किन्तु अद्य सा छात्रवृत्तिः समाप्ता कृता अस्ति।

प्रश्नः- मायावत्याः क्षीयमाणस्य राजनैतिकदुर्गस्य मध्ये भवान् दलितानां प्रथमविकल्पः कथं भविष्यति। अपि च चन्द्रशेखरआजादं भवान् चुनौतीरूपेण मन्यते अथवा भाविसहयोगिरूपेण

उत्तरम् -अद्यतनः सङ्घर्षः निर्वाचनजयस्य पराजयस्य वा नास्ति अपि तु देशरक्षणस्य अस्ति। बहुजनसमाजदलसदृशानि दलानि भारतीयजनतादलस्य सामना कर्तुं न शक्नुवन्ति। यदा देशे तृणमूलकाङ्ग्रेसः, शिवसेना, राष्ट्रवादीकाङ्ग्रेसदलं च सदृशानि बृहन्ति दलानि विभक्तानि कृतानि तदा एकद्विविधायकयुक्तानि लघुदलानि भारतीयजनतादलस्य सम्मुखे कथं स्थास्यन्ति। किं कश्चित् स्थानीयदलः राष्ट्रियस्तरे कस्यचित् समाजस्य कृते बृहतीं योजनां निर्मातुं शक्नोति। न। एतत् अधुना जनता अवगच्छति। अतः ये अपि संविधानसमर्थकाः, मानवतावादिनः, समतावादिनः, सामाजिकन्यायसमर्थकाश्च जनाः सन्ति ते इण्डियागठबन्धने आगच्छन्तु येन मिलित्वा देशं हानिं प्रापयन्तीभिः शक्तिभिः सह सामना कर्तुं शक्येत।

प्रश्नः -उत्तरप्रदेशे दलितमतदातॄन् पूर्णतया स्वपक्षे आनेतुं काङ्ग्रेसदलस्य का विशेषरणनीतिः अस्ति

उत्तरम्- वयं समाजस्य मध्ये गत्वा तान् बोधयिष्यामः यत् काङ्ग्रेसशासनकाले ते काः सुविधाः प्राप्नुवन्ति स्म तथा अस्य सर्वकारेण तेभ्यः किं किं हृतम्। तदनन्तरं सम्पूर्णः दलितसमाजः काङ्ग्रेसदलेन सह एकीकृतः भविष्यति।

प्रश्नः-काङ्ग्रेसदले सर्वदा दलितान् केवलं मतसमूहरूपेण द्रष्टुम् आरोपः क्रियते। भवान् एतां धारणां कथं परिवर्तयिष्यति

उत्तरम् -एषः आरोपः पूर्णतया मिथ्या अस्ति। काङ्ग्रेसदलस्य राष्ट्रियाध्यक्षः मल्लिकार्जुनखरगे दलितसमाजस्य अस्ति। दलस्य द्वौ वरिष्ठौ महासचिवौ मुकुलवासनिकः कुमारीसैलजा च दलितसमाजसम्बद्धौ स्तः। अहं स्वयं उत्तरप्रदेशस्य प्रभारी अस्मि तथा दलितसमाजात् आगतः अस्मि। दलितानां विकासस्य अनेकाः योजनाः काङ्ग्रेसदलेन एव निर्मिताः। झुग्गीक्षेत्रेषु निवसद्भ्यः येभ्यः निर्धनजनेभ्यः काङ्ग्रेसदलेन स्थायिगृहाणि प्रदत्तानि तेषु अधिकांशाः दलिताः एव आसन्।

प्रश्नः- किं काङ्ग्रेसदलं प्रदेशे समाजवादीदले आश्रितं जातम् अथवा स्वबलेन निर्वाचने स्पर्धिष्यते। गठबन्धने ज्येष्ठसहयोगिनः भूमिका कस्य भविष्यति

उत्तरम् -एषा जनानां भ्रान्तिः अस्ति। काङ्ग्रेसदलं कस्मिन्नपि आश्रितं नास्ति। वयं तत् राष्ट्रियं दलं स्मः येन स्वातन्त्र्यान्दोलनं कृतम्। यस्य लक्षशः कार्यकर्तारः कारागारं गतवन्तः तथा बलिदानं कृतवन्तः। काङ्ग्रेसदलेन एव आधुनिकभारतस्य स्वप्नः साकारः कृतः। अतः वयं राज्यस्य अन्तः अपि ज्येष्ठसहयोगिनः भूमिकायां स्मः। किन्तु समाजवादीदलं काङ्ग्रेसदलं च सहयोगिदले स्तः। वयं आसनविभाजने समानतया सम्मानेन च समानासनेषु निर्वाचनं स्पर्धिष्यामः।

प्रश्नः- यदि आसनविभाजनविषये सहमतिः न भवेत् तर्हि किं काङ्ग्रेसदलं एकाकि निर्वाचनं स्पर्धिष्यते

उत्तरम् -सर्वदा परिस्थितयः समानाः न भवन्ति। अस्माकं गठबन्धनम् अतीव सुदृढम् अस्ति तथा एतादृशं न भविष्यति यत् आसनविभाजनविषये सहमतिः न भवेत्। आसनविभाजनविषये वयं परिपक्वतां प्रदर्शयिष्यामः।

प्रश्नः- योगिसर्वकारस्य विरोधार्थं प्रभारीरूपेण भवतः प्रमुखाणि त्रीणि कार्यसूत्राणि कानि भविष्यन्ति

उत्तरम् -आगामिषु निर्वाचनेषु अस्माकं त्रयः प्रमुखतमाः विषयाः दलितोत्पीडनस्य, अल्पसंख्यकोत्पीडनस्य, छात्रोत्पीडनस्य च विरुद्धं सङ्घर्षः भविष्यन्ति। वर्तमानः सर्वकारः पूर्णतया दलितविरोधी, पृष्ठवर्गविरोधी, अल्पसंख्यकविरोधी च अस्ति। वयं जनतायाः समक्षम् एतान् तथ्याङ्कान् स्थापयिष्यामः यत् अस्य सर्वकारेण आरक्षिविभागे, सचिवालये, चिकित्सालयेषु, नीतिनिर्धारकसंस्थासु च कति पृष्ठवर्गीयाः, दलिताः, अल्पसंख्यकाश्च सेवासु नियुक्ताः।

------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani