प्रयागराजः, 10 अगस्तमासः (हि.स.)।

श्रावणमासस्य द्वितीयसोमवासरे विश्वप्रसिद्धा सङ्गमनगरी प्रयागराजः सम्पूर्णतया शिवमयी दृश्यते स्म। प्रभाते एव गङ्गायमुनयोः सङ्गमक्षेत्रात् आरभ्य नगरस्य ग्रामीणक्षेत्रेषु च स्थितेषु प्राचीनशिवालयेषु श्रद्धालूनां पङ्क्तयः समुपस्थिताः अभवन्। सर्वत्र ‘हर हर महादेव’, ‘बम बम भोले’ इत्यादीनां जयघोषाणां ध्वनिः श्रूयते स्म। भक्ताः भगवान् शिवस्य जलाभिषेकं कृत्वा बिल्वपत्राणि, धत्तूरपुष्पाणि, पुष्पाणि दुग्धं च समर्पितवन्तः तथा परिवारस्य सुखसमृद्ध्यै लोककल्याणाय च प्रार्थितवन्तः।

सङ्गमनगर्याः प्रमुखेषु शिवधामसु श्रीमनकामेश्वरमहादेवमन्दिरम्, सोमेश्वरमहादेवमन्दिरम्, कोटेश्वरमहादेवमन्दिरम्, नागवासुकीमन्दिरम्, दशाश्वमेधमहादेवमन्दिरम्, तक्षकतीर्थमन्दिरम्, पड़िलामहादेवमन्दिरम्, भारद्वाजेश्वरमहादेवमन्दिरम् इत्यादिषु नगरस्य विविधेषु शिवालयेषु च प्रातःकालादेव श्रद्धालूनां तान्ता समुपस्थिता आसीत्। मन्दिरेषु विशेषपूजनार्चनस्य रुद्राभिषेकस्य च क्रमः निरन्तरं प्रवर्तते स्म।

यमुनातटस्य समीपे स्थिते प्राचीनमनकामेश्वरमहादेवमन्दिरे द्वितीयसोमवासरे महती श्रद्धा दृश्यते स्म। अत्र बहुसंख्यकाः श्रद्धालवः समागतवन्तः। भक्ताः पङ्क्तिबद्धाः भूत्वा भगवान् शिवस्य दर्शनं कुर्वन्ति स्म। मन्दिरपरिसरे भक्तेः उल्लासस्य च वातावरणं व्याप्तम् आसीत्। श्रावणमासे मन्दिरप्रशासनेन श्रद्धालूनां सुविधा, सुरक्षा, सुव्यवस्थितदर्शनं च सुनिश्चितुं विशेषव्यवस्थाः कृताः सन्ति।

गङ्गातटस्थितेषु शिवधामेषु विशेषा श्रद्धा

दारागञ्जक्षेत्रे स्थितयोः नागवासुकीमन्दिरे तक्षकतीर्थे च श्रद्धालवः पूजनार्चनं कृतवन्तः। गङ्गातटसम्बद्धेषु एतेषु प्राचीनधार्मिकस्थलेषु श्रावणसोमवासरस्य विशेषं महत्त्वं मन्यते। तत्रैव गङ्गातटस्य समीपे स्थिते कोटेश्वरमहादेवमन्दिरे भगवान् शिवस्य जलाभिषेकाय भक्ताः समागतवन्तः। जनश्रुत्यानुसारं अस्य प्राचीनशिवधामस्य सम्बन्धः भगवान् श्रीरामेण सह अस्ति।

नैनीक्षेत्रे स्थिते सोमेश्वरमहादेवमन्दिरे अपि प्रातःकालादेव श्रद्धालूनां महती भीड् आसीत्। भक्ताः भगवान् शिवस्य अभिषेकं कृत्वा विधिविधानपूर्वकं पूजनं कृतवन्तः। नगरस्य सह ग्रामीणक्षेत्रेषु स्थितेषु पड़िलामहादेवमन्दिरसहितेषु अन्येषु प्राचीनशिवालयेषु अपि श्रद्धायाः भक्तेः च वातावरणं दृश्यते स्म।

प्रयागराजे श्रावणमासस्य द्वितीयसोमवासरे मन्दिरेषु श्रद्धालूनां पङ्क्तयः दृश्यन्ते स्म तथा सुरक्षायाः दृढव्यवस्था कृता आसीत्।

सुरक्षायाः सुदृढव्यवस्था

नगरपुलिसस्य उपायुक्तः मनीषकुमारशाण्डिल्यः अवदत् यत् श्रद्धालूनां महतीं सङ्ख्यां दृष्ट्वा पर्याप्तसंख्यायां पुलिसकर्मचारिणः नियुक्ताः सन्ति। यातायातव्यवस्थायै विशेषपुलिसबलस्य अपि नियुक्तिः कृता अस्ति। प्रमुखेषु मन्दिरेषु, घाटेषु, कावडमार्गेषु च पुलिसबलस्य नियुक्त्या सह जनसमूहस्य नियन्त्रणाय बैरिकेड्-व्यवस्था कृता अस्ति। संवेदनशीलेषु जनसङ्कीर्णक्षेत्रेषु च सीसीटीवी-कैमरेभ्यः ड्रोनयन्त्रैश्च निगराणी क्रियते।

श्रावणमासस्य प्रारम्भात् पूर्वमेव प्रयागराजपुलिसेन कावडयात्रायै बहुस्तरीया सुरक्षाव्यवस्था सज्जीकृता आसीत्। प्रमुखमार्गेषु घाटेषु च निरन्तरं गश्तव्यवस्था, निगराणी, त्वरितक्रियादलस्य नियुक्तिः, यातायातप्रबन्धनस्य व्यवस्था च कृता अस्ति।

मन्दिराणां समीपे यातायातं सुव्यवस्थितं कर्तुं आवश्यकतानुसारं विविधेषु मार्गेषु नियन्त्रणस्य मार्गपरिवर्तनस्य च व्यवस्था कृता। पुलिसकर्मचारिणः श्रद्धालून् पङ्क्तिबद्धरीत्या मन्दिरे प्रवेशयितुं दर्शनानन्तरं च तान् सुरक्षितरूपेण बहिः निष्कासयितुं निरन्तरं प्रयत्नशीलाः आसन्।

शिवाराधनायां निमग्ना सङ्गमनगरी

श्रावणमासस्य द्वितीयसोमवासरे प्रयागराजस्य प्राचीनशिवालयेषु समुपस्थितेन विशालेन श्रद्धालुसमुदायेन सङ्गमनगर्याः सनातनधार्मिकपरम्परायाः सजीवं चित्रं प्रस्तुतम्। गङ्गायमुनयोः तटयोः स्थिते अस्मिन् पावने नगरे प्रभातात् प्रारब्धा शिवभक्तेः गुञ्जा सर्वत्र श्रूयते स्म। श्रद्धालवः श्रद्धाभक्तिपूर्वकं भगवान् भोलेनाथस्य पूजनं कृतवन्तः तथा ‘हर हर महादेव’ इति जयघोषैः सह भक्ताः स्वमनोकामनाः भगवान् शिवाय समर्पयन्ति स्म।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani