शिवालयेषु उत्पन्नः आस्थायाः संमर्दः, हर-हर महादेवेन गूंजितं हरिद्वारम्
हरिद्वारम्, 11 अगस्तमासः (हि.स.)। श्रावणस्य महाशिवरात्रौ मङ्गलवासरे धर्मनगरी हरिद्वारः सम्पूर्णतया शिवमयः दृश्यते स्म। प्रातःकालादेव नगरस्य प्रमुखेषु शिवालयेषु श्रद्धालूनां दीर्घाः पङ्क्तयः दृष्टाः। हस्तेषु गङ्गाजलं, दुग्धं, बिल्वपत्राणि पूजासामग
श्री दक्षेश्वर महादेव मदिर में जलाभिषेक करते हुए


हरिद्वारम्, 11 अगस्तमासः (हि.स.)।

श्रावणस्य महाशिवरात्रौ मङ्गलवासरे धर्मनगरी हरिद्वारः सम्पूर्णतया शिवमयः दृश्यते स्म। प्रातःकालादेव नगरस्य प्रमुखेषु शिवालयेषु श्रद्धालूनां दीर्घाः पङ्क्तयः दृष्टाः। हस्तेषु गङ्गाजलं, दुग्धं, बिल्वपत्राणि पूजासामग्रीं च गृहीत्वा शिवभक्ताः भगवान् भोलेनाथस्य मन्दिरं प्राप्य जलाभिषेकं कृत्वा सुखसमृद्धेः मनोकामनापूर्तेश्च प्रार्थनां कृतवन्तः।

मन्दिराणां परितः प्रातःकालादेव हरहरमहादेव बमबमभोले इत्यादीनां जयघोषाणां ध्वनिः प्रतिध्वनितः। कनखलस्थिते दक्षेश्वरमहादेवमन्दिरे श्रद्धालूनां महती भीडः दृष्टा। अत्र भक्तैः शिवलिङ्गे गङ्गाजलं, दुग्धं, बिल्वपत्राणि, धत्तूरं आकपुष्पाणि च समर्पितानि।

तथैव बिल्वकेश्वरमहादेवस्य, नीलेश्वरमहादेवस्य, गौरीशङ्करस्य, दरिद्रभञ्जनस्य, दुःखभञ्जनस्य, तिलभाण्डेश्वरमहादेवस्य च मन्दिरेषु तथा हरिद्वारस्य अन्येषु शिवालयेष्वपि दिवसभरं श्रद्धालूनाम् आवागमनं निरन्तरं वर्तितम्। जनसमूहम् अवलोक्य मन्दिरप्रबन्धनेन पुलिसप्रशासनेन च विशेषव्यवस्थाः कृताः। श्रद्धालूनां मन्दिरेषु प्रवेशः पङ्क्तिबद्धरीत्या कारितः तथा सुरक्षायै पुलिसकर्मचारिणः नियोजिताः।

श्रावणमासः भगवान् शिवस्य आराधनायै विशेषः मन्यते। मान्यता अस्ति यत् समुद्रमन्थनसमये निर्गतं विषं भगवान् शिवः सृष्टेः रक्षार्थं स्वकण्ठे धृतवान्। अत एव सः नीलकण्ठः इत्यपि कथ्यते। श्रावणमासे शिवलिङ्गे जलार्पणस्य परम्परा अस्य धार्मिकविश्वासस्य सम्बद्धा मन्यते।

तेन कथितं यत् श्रावणस्य महाशिवरात्रौ भगवान् शिवस्य जलाभिषेकं रुद्राभिषेकं च करणं विशेषफलदायकं मन्यते। अस्मिन् दिने श्रद्धालवः गङ्गाजलं, दुग्धं, बिल्वपत्राणि, धत्तूरं आकपुष्पाणि च समर्प्य भोलेनाथस्य पूजां कुर्वन्ति।

श्रावणस्य महाशिवरात्रेः अवसरे हरिद्वारे कांवडयात्रायाः प्रभावोऽपि दृष्टः। बहुसंख्याकाः कांवडधारिणः गङ्गाजलं गृहीत्वा स्वगन्तव्यस्थानं प्रति प्रस्थिताः। अपरतः समीपवर्तिभ्यः क्षेत्रेभ्यः अपि श्रद्धालवः हरिद्वारं प्राप्य गङ्गाजलं गृह्णन्ति।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani