उज्जयिनी (मध्यप्रदेश), १२ अगस्तमासः (हि.स.)। श्रावणमासस्य अमावस्यायाः अर्थात् हरियाली-अमावस्यायाः पावना-वसरे अद्य प्रातः विश्वप्रसिद्धे श्रीमहाकाले-श्वरमन्दिरे बाबा महाकालस्य भस्मारा-र्तिकी विशेषधार्मिकानुष्ठानैः दिव्यशृङ्गा-रेण च सम्पन्ना।

बुधवासरे प्रातः प्रायः सार्धद्विवादने मन्दिरस्य कपाटाः उद्घाटिताः। मन्दिरस्य पटानाम् उद्घाटनानन्तरं सर्वप्रथमं वीरभद्रं प्रणम्य स्वस्तिवाचनं कृतम्। तस्य आज्ञां प्राप्य रजतद्वारम् उद्घाटितं तथा च गर्भगृहे भगवता महाकालेन सह अन्येषां देवीदेवतानां पूजनं कृतम्। ततः पूजारिभिः भगवतः पूर्वशृङ्गारः अपसारितः तथा विधिविधानपूर्वकं पूजनाभिषेकस्य प्रक्रिया प्रारब्धा।

भगवतः महाकालस्य प्रथमं पवित्रजलेन अभिषेकः कृतः। ततः दुग्धेन, दध्ना, घृतेन, मधुना, शर्करया फलरसैश्च निर्मितेन पञ्चामृतेन भगवान् अभिषेकः पूजनं च कृतम्। अभिषेकानन्तरं बाबा महाकालस्य भाङ्गेन, चन्दनेन विविधाभरणैश्च मनोहरः शृङ्गारः कृतः। भस्मारार्तिक्याः समये बाबा महाकालः राजस्वरूपेण भक्तेभ्यः दर्शनं प्रयच्छन् दृश्यते स्म। भगवतः शेषनागस्य रजतमुकुटेन, रजतमुण्डमालया, रुद्राक्षमालयया सुगन्धितपुष्पमालाभिश्च समर्पितः। पुष्पाभरणैः सुसज्जितस्य बाबा महाकालस्य दिव्यस्वरूपं श्रद्धालूनां कृते विशेषाकर्षणस्य केन्द्रम् अभवत्।

भस्मसमर्पणस्य परम्परानुसारं प्रथमं घण्टावादनं कृतम् तथा हरिः ॐ इति उच्चारयित्वा जलं समर्प्य मन्त्रपाठस्य मध्ये भगवतः ध्यानं कृतम्। ततः कर्पूरारार्तिकी सम्पन्ना। ज्योतिर्लिङ्गं वस्त्रेण आच्छाद्य विधिविधानपूर्वकं भस्म समर्पितम्। भस्मारार्तिक्याः अस्याः परम्परायाः अनन्तरं श्रद्धालुभ्यः बाबा महाकालस्य साकारस्वरूपस्य दर्शनं प्राप्तम्। भस्मारार्तिक्याः समये नन्दीमण्डपे नन्दीमहाराजस्य स्नानं, ध्यानं पूजनं च कृतम्। बहुसंख्याकाः श्रद्धालवः नन्दीमहाराजस्य दर्शनं कृत्वा तस्य कर्णे स्वमनोकामनाः कथयित्वा बाबा महाकालात् स्वाभिलषितमनोकामनानां पूर्तये प्रार्थनां कृतवन्तः।

महाकालमन्दिरस्य परम्परानुसारं महानिर्वाणी-अखाडातः भगवते महाकालाय भस्म समर्पितम्। धार्मिक-मान्यतानुसारं भस्मसमर्पणानन्तरं बाबा महाकालः निराकारस्वरूपात् साकार-स्वरूपं प्राप्य भक्तेभ्यः दर्शनं ददाति। अत एव भस्मारार्तिक्याः महाकालस्य दैनिकपूजापरम्परायां विशेषं महत्त्वं विद्यते।भस्मारार्तिक्याः समये मन्दिरपरिसरे श्रद्धालूनां श्रद्धाभक्त्योः अद्भुतं दृश्यं दृष्टम्। बाबा महाकालस्य दर्शनं प्राप्तमात्रेण श्रद्धालवः ‘जय श्रीमहाकाल’, ‘हर-हर महादेव’ इति जयघोषान् कर्तुम् आरब्धवन्तः। तेषां जयघोषैः सम्पूर्णं मन्दिरपरिसरं प्रतिध्वनितम्। भक्तिमयस्य आध्यात्मिकस्य च वातावरणस्य मध्ये श्रद्धालवः बाबा महाकालस्य दिव्यं राजस्वरूपं दृष्ट्वा पुण्यलाभम् अर्जितवन्तः।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan