नवदिल्ली, १३ अगस्तमासः (हि.स.)। कांग्रेस्-पक्षेन संसदः वर्षासत्रस्य अवधौ विपक्षस्य ऐक्यस्य प्रभावस्य च कारणेन सर्वकारस्य बहूनां महत्त्वपूर्णविधेयकानां अग्रे न वर्धयितुं शक्नोति इति स्वस्य महती उपलब्धिः इति कथितम्। कांग्रेसस्य महासचिवः (सञ्चारः) जयरामरमेशः उक्तवान् यत् ‘एकदेशः, एकनिर्वाचनम्’ विधेयकम्, ‘विकसितभारत-शिक्षा-धिष्ठान-विधेयकम्’ तथा १३०तमं संविधानसंशोधनविधेयकं च अस्मिन् सत्रे प्रस्तुतानि न अभवन्, यदा तु एफसीआरए-संशोधनविधेयकं संयुक्तसंसदीयसमित्याः समीपं प्रेषितम्। तथापि खाद्यान्नानि खनिजानि च तथा राष्ट्रीयसहकारी-विकासनिगमेन सम्बद्धयोः संशोधन-विधेयकयोः विना चर्चां पारितयोः विषये सः चिन्तां प्रकटितवान्।

जयरामरमेशः अत्र कांग्रेस-मुख्यालये पत्रकारवार्तायां उक्तवान् यत् वर्ष २०२६ तमस्य वर्षस्य वर्षासत्रं पूर्णतया निरुद्धम् अर्थात् कार्यहीनम् अभवत्। सः तस्य तुलना २०१५ तमस्य वर्षस्य वर्षासत्रेण कृत्वा उक्तवान् यत् तस्मिन् समये व्यापम-वंचना प्रमुखः विषयः आसीत्, अस्मिन् च नीट् तथा राष्ट्रीयपरीक्षासंस्थया सम्बद्धाः विषयाः प्रमुखाः आसन्। तस्य मतानुसारं ११ वर्षाणाम् अनन्तरमपि छात्राणां यूनां च सम्बद्धाः एतादृशाः विषयाः संसदः समक्षं विद्यमानाः सन्ति।

रमेशः उक्तवान् यत् अस्मिन् सत्रे विपक्षीदलानां मध्ये ऐक्यं दृष्टम्। अष्टादशदिनपर्यन्तं विपक्षस्य सदननेतॄणां प्रतिदिनं सभा अभवत् तथा प्रतिदिनस्य रणनीतिः निर्धारिताऽभवत्। विपक्षेण येषु विषयेषु सर्वकारस्य उपरि बलं निर्मितम्, तेषु बहुषु विषयेषु सर्वकारेण स्वपदानि पश्चात् नेतुं वा विधेयकानाम् अग्रे प्रवर्धने विलम्बं कर्तुं वा अभवत्।

सः उक्तवान् यत् प्रथमां महतीं उपलब्धिं ‘एकदेशः, एकनिर्वाचनम्’ विधेयकस्य अस्मिन् सत्रे न प्रस्तुतत्वरूपेण मन्यते। अस्य विधेयकस्य विषये संयुक्तसंसदीय-समित्याः प्रतिवेदनम् अद्यापि न प्राप्तम् अस्ति तथा अधुना तस्य शीतकालीनसत्रे प्रस्तुतिः सम्भाव्यते।

रमेशः द्वितीयाम् उपलब्धिं ‘विकसितभारत-शिक्षाधिष्ठानविधेयक’ इति कथितवान्। तस्य आरोपः आसीत् यत् एतद् विधेयकं विश्वविद्यालयानां कार्यप्रणाल्यां अत्यधिक-केन्द्रीकरणं प्रोत्साहयति। विधेयक-सम्बद्धायाः संयुक्तसंसदीय-समित्याः प्रतिवेदनमपि अस्मिन् सत्रे प्रस्तुतं नाभवत् तथा तत् अग्रिमसत्रपर्यन्तं स्थगितम्।

सः तृतीयविषयरूपेण १३०तमं संविधानसंशोधनविधेयकं मन्त्रिणां, मुख्य-मन्त्रिणां, प्रधानमन्त्री च कथित-‘स्वतः पदच्युत्या’ सम्बद्धं विधेयकम् इति वर्णितवान्। सः उक्तवान् यत् संयुक्तसंसदीयसमित्याः प्रतिवेदनम् अस्मिन् सत्रे आगन्तुं निर्धारितम् आसीत्, किन्तु अधुना तत् अग्रिमसत्रपर्यन्तं स्थगितम्।

जयरामरमेशः एफसीआरए-संशोधन-विधेयकं कांग्रेसस्य चतुर्थाम् उपलब्धिं कथितवान्। सः उक्तवान् यत् सर्वकारः अस्य विधेयकस्य अस्मिन्नेव सत्रे प्रस्तुत्यर्थं सज्जतां करोति स्म, किन्तु विपक्षीदलानां, नागरिकसङ्घटनानां तथा बहूनां राज्यनेतॄणां दबावस्य कारणेन तत् संयुक्तसंसदीयसमितिं प्रति प्रेषणीयम् अभवत्। सः उक्तवान् यत् कांग्रेसस्य आग्रहः आसीत् यत् विधेयकं पूर्णतया प्रत्याह्रियेत, तथापि संयुक्तसंसदीयसमितिं प्रति प्रेषणमपि सकारात्मकं पदम् अस्ति।

सः उक्तवान् यत् विपक्षस्य पञ्चमी उपलब्धिः एषा आसीत् यत् सर्वकारः लोकसभायां द्वितीयांशाधिकं बहुमतं प्राप्तुं सफलः न अभवत्। सर्वकारः परिसीमन-सम्बद्धं संविधानसंशोधन-विधेयकं पारयितुं द्वितीयांशाधिकबहुमतं प्राप्तुं प्रयतते स्म, किन्तु तस्मिन् सफलः न अभवत्।

लोकसभायां कांग्रेसस्य उपनेता गौरवगोगोऽपि सर्वकारेण संसदः मध्ये चर्चातः पलायितुम् आरोपं कृतवान्। सः उक्तवान् यत् सः प्रथमवारं कस्यचित् संसदः सत्रस्य अवधौ सर्वकारं तावत् ‘भीतं सन्त्रस्तं च’ दृष्टवान्। प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी तथा गृहमन्त्री अमितशाहः सदनस्य कार्यवाहीतः दूरौ अभवताम्।

गोगोई उक्तवान् यत् विपक्षः अस्मिन् सत्रे नीट्-परीक्षायाः प्रश्नपत्रस्य लीक्-सम्बन्धितं प्रकरणम्, राममन्दिरस्य चन्दादानसम्बद्धं विषयम्, पेट्रोलतैले एथेनोल-मिश्रणम्, विदेशनीतिम्, चीन-देशेन सह सीमाविवादम्, भ्रष्टाचारस्य आरोपान् च इत्यादीन् विषयान् उत्थापयितुं सज्जः आसीत्।

सः उक्तवान् यत् छात्राणाम् आन्दोलन-सम्बद्धे विषये चर्चा अभवत्, किन्तु प्रधानमन्त्री गृहमन्त्री च सदने न आगतवन्तौ। गृहमन्त्री सत्रस्य अन्तिम-दिवसेषु चर्चायाः आग्रहं कर्तुं सदनम् आगतवान्, यदा तु विपक्षः पूर्वमेव छात्रसम्बद्धे विषये चर्चां उत्तरं च याचमानः आसीत्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan