— मुख्यमन्त्रिणा हेमन्त-सोरेनद्वारा त्रिरङ्गः ध्वजः उत्तोलितः

— “भारतस्य जनजातीयचेतनायाः केन्द्रमस्ति झारखण्डः” : मुख्यमन्त्री

राञ्ची, १५ अगस्तमासः (हि.स.)। झारखण्डस्य राजधानी राञ्च्यां शनिवासरे असीतितमस्य स्वातन्त्र्यदिवसस्य मुख्यसमारोहः गरिमापूर्णे वातावरणे आयोजितः। प्रदेशस्य मुख्यमन्त्री हेमन्त-सोरेनः मोरहाबादी-मैदाने त्रिरङ्गध्वजम् उत्तोलितवान् तथा शोभायात्राया: निरीक्षणं कृतवान्। समारोहस्य समये प्रथमवारं राष्ट्रगीतस्य सम्पूर्णम् अन्तरं गीत्वा राष्ट्रध्वजः उत्तोलितः। ततः राष्ट्रगानम् अभवत् तथा मुख्यमन्त्री राज्यस्य जनान् सम्बोधितवान्।

मुख्यमन्त्रिणा स्वीयसम्बोधने झारखण्डस्य परिचयः, यूनां भविष्यं, परीक्षाव्यवस्था, रोजगारः, कृषिः, महिलासशक्तीकरणं स्वास्थ्यं च इत्यादिषु सर्वकारस्य प्राथमिकताः प्रस्तुताः। तेन उक्तं यत् झारखण्डः केवलं भारतस्य एकं राज्यम् नास्ति, अपितु देशस्य जनजातीयचेतनायाः केन्द्रमस्ति। राज्यस्य परिचयः केवलं खनिजसम्पदः आधारेण न, अपितु पारम्परिकज्ञानस्य, सांस्कृतिकसमृद्धेः, प्राकृतिकसंसाधनानां सततप्रयोगस्य सामाजिकन्यायाधारितस्य विकास-प्रतिरूपस्य च आधारेण भवेत्।

तेन उक्तं यत् आगामिषु वर्षेषु झारखण्डः एतादृशम् उदाहरणं स्थापयितुं शक्नोति यत् विकासस्य प्रकृतेश्च, आधुनिकतायाः परम्परायाश्च, उद्योगस्य पर्यावरणस्य च मध्ये संघर्षः अनिवार्यः नास्ति। सन्तुलितविकासेन एतेषां सर्वेषां मध्ये उत्तमः समन्वयः स्थापयितुं शक्यते।

यूनां भविष्ये परीक्षाव्यवस्थायां च विशेषं बलम्

मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् झारखण्डस्य अग्रिमपञ्चविंशतिवर्षाणां सर्वाधिकं बलं तस्य युवानः भविष्यन्ति। यूनां शिक्षा, कौशलम्, आत्मविश्वासः स्वप्नानि च विकसितझारखण्डस्य वास्तविकं धनं सन्ति। तेन उक्तं यत् राज्यस्य लक्षशः युवानः स्वस्वप्नपूर्तये परिश्रमं कुर्वन्ति तथा तेषां मातापितरः स्वसामर्थ्यात् अधिकं प्रयत्नं कृत्वा तेभ्यः शिक्षां प्रदास्यन्ति। अतः तेषां परिश्रमस्य प्रतिभायाश्च सम्मानः करणं सर्वकारस्य सर्वोच्चं दायित्वम् अस्ति।

भर्तीपरीक्षासु उद्भवमानानां प्रश्नानां विषये तेन उक्तं यत् यदा परीक्षाव्यवस्थायां सन्देहः उत्पद्यते तदा केवलमेकां परीक्षा न प्रभावितं भवति, अपितु सम्पूर्णस्य एकस्य वंशस्य विश्वासः प्रभावितो भवति। तेन विद्यार्थिभ्यः आश्वासनं दत्तं यत् तेषां परिश्रमः कस्यचित् दस्यू-तन्त्रस्य, भ्रष्टव्यवस्थायाः अथवा अनियमिततायाः भरोसे न त्यक्ष्यते।

हेमन्त-सोरेणेन उक्तं यत् देशस्य बहुषु राज्येषु राष्ट्रियस्तरस्य परीक्षासु च प्रश्नपत्र-प्रस्रवणस्य परीक्षासम्बद्धानां गम्भीराणाम् अनियमिततानां च प्रकरणानि समागतानि सन्ति, किन्तु अन्यराज्येषु घटिताभिः घटनाभिः झारखण्डस्य उत्तरदायित्वं न्यूनं न भवति। तस्य कृते राज्यस्य युवा, तस्य भविष्यं परीक्षाव्यवस्थायां तस्य विश्वासश्च सर्वाधिकं महत्त्वपूर्णाः सन्ति।

तेन उक्तं यत् परीक्षासम्बद्धानां प्रकरणानां निष्पक्षतया अन्वेषणं भविष्यति तथा यः कोऽपि दोषी सिद्धः भविष्यति, तस्य विरुद्धं विधेः अनुसारं कठोरं कार्यवाही करिष्यते। कश्चित् व्यक्तिः कियानपि प्रभावशाली भवतु, यदि तस्य संलिप्तता प्रमाणिता भवति तर्हि सः न क्षम्यते। तथापि प्रमाणविहीनं कञ्चित् दोषिणं निर्धारयित्वा राजनीतिः अपि न करिष्यते। तेन उक्तं यत् न्यायः भविष्यति तथा निष्पक्षः भविष्यति।

मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् केवलं दोषिणां ग्रहणं समस्यायाः स्थायी समाधानं नास्ति। वास्तविकं समाधानम् एतादृश्याः परीक्षाव्यवस्थायाः निर्माणम् अस्ति, यस्यां भविष्ये कश्चित् अपि यूनां स्वप्नैः सह क्रीडितुं साहसं न करिष्यति। तेन उक्तं यत् सर्वकारः परीक्षाव्यवस्थायां व्यापकसुधारस्य दिशि अग्रे गच्छति। अस्मिन् समयबद्धवार्षिकपरीक्षापञ्चाङ्गम्, पारदर्शिनी तथा तकनीक-सुरक्षिता परीक्षाप्रणाली, उत्तरकुञ्जिकायाः ओएमआर-पत्रस्य च समयबद्धोपलब्धिः, परीक्षाप्रक्रियायां बहुस्तरीय-उत्तरदायित्वस्य सुनिश्चितीकरणं च प्रमुखतया भविष्यन्ति।

मुख्यमन्त्रिणा सोरेणेन उक्तं यत् सर्वकारः तादृशीं व्यवस्थां निर्मातुम् इच्छति, यस्यां पारदर्शिता अपवादः न, अपितु नियमः भवेत्। अस्य कृते ‘छात्राणां वाणी-छात्रैः सह’ इति अभियानम् आरब्धम् अस्ति। तेन विद्यार्थिभ्यः, शिक्षकेभ्यः, शिक्षाविद्भ्यः अभिभावकेभ्यश्च परीक्षासुधारप्रक्रियायां सहभागी भवितुम् आह्वानं कृतम्। तेन उक्तं यत् विद्यार्थिभ्यः प्राप्तानां विचाराणां विशेषज्ञैः सह अध्ययनं भविष्यति तथा ये विचारा: नियमैः संवैधानिकप्रावधानैश्च अनुरूपाः भविष्यन्ति, तेषां कार्यान्वयनस्य प्रयासः भविष्यति।

रोजगारस्य नवीनावसराणां सृजने बलम्

मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् रोजगारः सर्वकारस्य सर्वोच्चप्राथमिकतासु अन्तर्भवति। सर्वकारस्य लक्ष्यं केवलं सर्वकारीयरिक्तपदानां पूरणं न, अपितु तादृशस्य झारखण्डस्य निर्माणम् अस्ति, यत्र सर्वकारीयसेवासु सह उद्योगेषु, एमएसएमई-क्षेत्रे, कृषौ, दुग्धव्यवसाये, मत्स्यपालने, पर्यटनक्षेत्रे, अङ्कीयसेवासु स्टार्टअप-क्षेत्रे च बृहत्प्रमाणेन रोजगारस्य अवसराः सृज्येरन्।

तेन उक्तं यत् आगामिकाले झारखण्ड-लोकसेवा-आयोगस्य (जेपीएससी), झारखण्ड-कर्मचारी-चयन-आयोगस्य (जेएसएससी) अन्यनियुक्तिसंस्थाभिश्च बहुसंख्याकाः नियुक्तिप्रक्रियाः समयबद्धरूपेण अग्रे नेष्यन्ते। अनेन युवभ्यः रोजगारस्य अवसराः प्राप्स्यन्ते तथा परीक्षाव्यवस्थायां तेषां विश्वासोऽपि सुदृढः भविष्यति।

सोरेणेन युवभ्यः स्वपरिश्रमे विश्वासं स्थिरं स्थापयितुम् आह्वानं कृत्वा उक्तं यत् तेषां परिश्रमः व्यर्थं न गमिष्यति। तेन उक्तं यत् युवानां स्वप्नानां रक्षणं केवलं सर्वकारस्य दायित्वं न, अपितु तेषां व्यक्तिगतं कर्तव्यमपि अस्ति। तेन आश्वासनं दत्तं यत् सर्वकारः तादृशीं परीक्षाव्यवस्थां निर्मास्यति, यस्यां अभ्यर्थिनः समाजश्च विश्वासं कर्तुं शक्नुयाताम् तथा देशः झारखण्डस्य व्यवस्थां उदाहरणरूपेण पश्येत्।

कृषिं लाभप्रदं कर्तुं योजना

मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् झारखण्डस्य आत्मा तस्य क्षेत्रेषु वसति तथा कृषकाः राज्यस्य अर्थव्यवस्थायाः सुदृढा आधारशिला सन्ति। सर्वकारः सिञ्चनस्य, बीजानां, समर्थनमूल्यस्य, कृषियान्त्रीकरणस्य विभिन्नयोजनानां च माध्यमेन कृषकान् सुदृढान् कर्तुं प्रयतते। तेन सूचितं यत् ‘बिरसा हरित ग्राम योजना’ इत्यस्य अन्तर्गतं राज्ये प्रायः २.१५ लक्षेषु एकरेषु वृक्षारोपणं कृतम् तथा प्रायः त्रिलक्षपरिवाराः आजीविकायाः नवीन-साधनैः सम्बद्धाः कृताः। योजनायाः अन्तर्गतं उत्पादितानि आम्रफलानि विदेशेष्वपि निर्यातितानि सन्ति।

मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् सर्वकारस्य लक्ष्यं केवलं कृषेः समर्थनं न, अपितु कृषिं कृषकाणां कृते लाभप्रदं व्यवसायं कर्तुम् अस्ति। आगामिषु वर्षेषु कृषकान् केवलं धान्य-उत्पादने सीमितान् न कृत्वा कृषिउद्यमिनः कर्तुं बलं दीयते। फल-सब्जी-उत्पादनं, उद्यानकृषिः, दुग्ध-व्यवसायः, मत्स्यपालनं, कुक्कुट-पालनं, अजापालनं, मधुमक्षिका-पालनं, लाहः, तसरः, मिलेट्, औषधीय-वनस्पतयः लघुवनोपजाधारितार्थव्यवस्था च गतिं प्राप्स्यन्ति।

महिलासशक्तीकरणं सर्वकारस्य प्राथमिकता

मुख्यमन्त्रिणा हेमन्त-सोरेणेन उक्तं यत् कस्यापि समाजस्य प्रगतिः महिलानां सहभागितां विना सम्भवा नास्ति। सर्वकारः सामाजिकसुरक्षायाः, शिक्षायाः, पोषणस्य, स्वास्थ्यस्य आर्थिकसशक्तीकरणस्य च क्षेत्रेषु निरन्तरं कार्यं करोति। तेन ‘मुख्यमन्त्री मंईयां सम्मान योजना’ इत्यस्य उल्लेखं कृत्वा उक्तं यत् एषा योजना विगतत्रिभ्यः वर्षेभ्यः महिलानां कृते आर्थिकसाहाय्यस्य आधारः अभवत्। योजनायाः अन्तर्गतं प्रतिमासं २५०० रुप्यकाणां नियमितवित्तीयसहायतया महिलाभ्यः आर्थिकरूपेण आत्मनिर्भराः भवितुं स्वोद्यमशीलतां च विकसितुं सहायता प्राप्ता अस्ति।

स्वास्थ्यसुविधानां विस्तारः

सोरेणेन उक्तं यत् स्वास्थ्यं केवलं रोगस्य चिकित्सायै सीमितं नास्ति, अपितु जीवनस्य गुणवत्तायाः आधारः अस्ति। सर्वकारस्य लक्ष्यं तादृशां स्वास्थ्यव्यवस्थां निर्मातुम् अस्ति, यस्यां नगरग्रामयोः जनाः समानाः चिकित्सासुविधाः प्राप्नुयुः। तेन उक्तं यत् आधुनिकचिकित्सालयानां, चिकित्सामहाविद्यालयानां, परिचर्या-शिक्षायाः, अङ्कीयस्वास्थ्यसेवानां, दूरचिकित्सायाः प्राथमिकस्वास्थ्य-व्यवस्थायाश्च सुदृढीकरणं क्रियते। पञ्चायतेषु औषधिविक्रयकेन्द्राणां स्थापनायाः योजनया सह राज्यस्य सर्वासु पञ्चायतेषु समर्पिताम्बुलेन्ससेवा उपलब्धां कर्तुं दिशि अपि कार्यं क्रियते। अस्याः संचालनं स्थानीयग्राम-पञ्चायत-प्रतिनिधीनां माध्यमेन भविष्यति।

मुख्यमन्त्रिणा सूचितं यत् राज्ये सुपर-स्पेशियलिटी-रिम्स-२ इत्यस्य निर्माणं क्रियमाणम् अस्ति। तदतिरिक्तं पूर्वी-सिंहभूमि, खूंटी, गिरिडीह, देवघर, जामताड़ा, धनबादेषु षण्णां नवीनचिकित्सा-महाविद्यालयानां निर्माणस्य कार्यवाही प्रचलति। तेन उक्तं यत् सर्वकारः रोगचिकित्सायाः अपेक्षया रोगनिवारणं, पोषणं, मातृशिशुस्वास्थ्यं, मानसिक-स्वास्थ्यं जनस्वास्थ्यजागरूकतां च अधिकं महत्त्वं ददाति। लक्ष्यं तादृशस्य झारखण्डस्य निर्माणम् अस्ति, यत्र प्रत्येकं नागरिकं गम्भीररोगस्य समये अपि सर्वकारः तस्य पार्श्वे स्थितः अस्ति इति विश्वासं धारयेत्।

विकासेन सह प्रकृतेः परम्परायाश्च सन्तुलनम्

मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् सर्वकारः तादृशं झारखण्डं निर्मातुम् इच्छति, यस्य विकासस्य परिचयः केवलं उच्चभवनैः न, अपितु उच्चावसरैः भवेत् तथा प्रगतिः केवलमङ्केषु न, अपितु सामान्यजनानां जीवने दृश्येत।

तेन उक्तं यत् राज्यस्य युवानः झारखण्डस्य नवीनं परिचयं निर्मास्यन्ति तथा तम् नवीनानि उन्नतिशिखराणि प्रति नेष्यन्ति। स्वातन्त्र्यदिवसस्य अवसरे तेन समृद्धस्य, संवेदनशीलस्य, आधुनिकस्य, स्वमूलैः सम्बद्धस्य न्यायपूर्णस्य च झारखण्डस्य निर्माणस्य सङ्कल्पं कर्तुम् आह्वानं कृतम्।

सोरेणेन उक्तं यत् एतदेव स्वातन्त्र्य-सेनानिनां स्वप्नानां सम्मानं भविष्यति। तेन भगवान् बिरसा-मुण्डा, सिद्धो-कान्हू, तिलका-माँझी, फूलो-झानो, चाँद-भैरव, शेख-भिखारी, नीलाम्बर-पीताम्बर, बिनोद-बिहारी-महतो, निर्मल-महतो तथा दिशोम-गुरु-शिबू-सोरेण इत्यादिनां महतां व्यक्तित्वानां सङ्घर्षं प्रति श्रद्धाञ्जलिं समर्प्य उक्तं यत् तेषां स्वप्नानुसारं झारखण्डस्य निर्माणाय सर्वकारः प्रतिबद्धः अस्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan