नवदिल्ली, १७ अगस्तमासः (हि.स.)। दिल्लीप्रदेशस्य स्वास्थ्यराज्यमन्त्री डॉ. पङ्कजकुमारसिंहः अवदत् यत् राजधानीक्षेत्रे स्नातक, स्नातकोत्तर तथा अतिविशेषज्ञता चिकित्साशिक्षायाः आसनानां संख्या चरणबद्धरूपेण वर्धयित्वा चिकित्साशिक्षायाः क्षमतायां महत्त्वपूर्णवृद्धिः करिष्यते। अस्याः कार्ययोजनायाः अन्तर्गतं सर्वकारेण त्रिमुखी रणनीतिः स्वीकृता अस्ति। अस्यां रणनीत्यां नवीनचिकित्सासंस्थासु आसनानां विस्तारः, विद्यमानचिकित्सासंस्थानां क्षमतायाः विस्तारः, स्नातकोत्तरस्य उन्नतचिकित्साकार्यक्रमाणां च विस्तारः सम्मिलितः अस्ति।

स्वास्थ्यमन्त्रिणा सोमवासरे प्रकाशितायां विज्ञप्तौ उक्तं यत् ग्रीनफील्ड-योजनायाः अन्तर्गतं द्वारकास्थिते इन्दिरागान्धी-चिकित्सालये तथा गुरु-गोविन्दसिंह-चिकित्सालयेन सम्बद्धेषु निर्माणाधीनेषु चिकित्सामहाविद्यालयेषु प्रत्येकस्मिन् १५०-१५० एमबीबीएस-आसनानि प्रस्तावितानि सन्ति। एवं समग्ररूपेण ३०० नवीनस्नातक-आसनानि योजयिष्यन्ते।

ब्राउनफील्ड-विस्तारस्य अन्तर्गतं डॉ. बी.एस.ए. चिकित्सामहाविद्यालये चिकित्सालये च एमबीबीएस-आसनानां संख्यां १२५ तः २०० पर्यन्तं वर्धयितुं प्रस्तावः अस्ति। मौलाना आजाद दन्तविज्ञानसंस्थाने बीडीएस-आसनानां संख्या ५० तः ७० पर्यन्तं वर्धयिष्यते।

सः अवदत् यत् स्नातकोत्तरशिक्षायै मौलाना आजाद चिकित्सामहाविद्यालये परास्नातक-आसनानां संख्या २६० तः २९५ पर्यन्तं वर्धयितुं प्रस्तावितम् अस्ति, अर्थात् ३५ आसनानि वर्धयिष्यन्ते। एमएआईडीएस-संस्थाने परास्नातक-आसनानि २२ तः ४२ पर्यन्तं वर्धयिष्यन्ते। बीएसए-चिकित्सामहाविद्यालये अपि २४ आसनयुक्तानां पीजी-पाठ्यक्रमाणां प्रारम्भस्य प्रस्तावः अस्ति। अस्यां कार्ययोजनायां देहलीप्रदेशस्य सर्वकारीयचिकित्सासंस्थासु १०३ अतिरिक्तानि पीजी तथा डीएनबी-आसनानि योजयितुं प्रस्तावः अपि अस्ति।

चिकित्सासंस्थानानुसारम् आसनानां विवरणम् एवं अस्ति।

देहलीस्थे बीएसए-चिकित्सामहाविद्यालये २४ एमडी/एमएस-आसनानि, मौलाना आजाद चिकित्सामहाविद्यालये ३५ एमडी/एमएस-आसनानि, आईजीएमसी-संस्थाने १८ डीएनबी-आसनानि, दीपचन्दबन्धु-चिकित्सालये ८ डीएनबी-आसनानि, जीटीबी-चिकित्सालये २ डीएनबी-आसनानि, यूसीएमएस तथा जेटीबी-चिकित्सालये ४ एमडी/एमएस-आसनानि, गुरु गोविन्दसिंह-सर्वकारीयचिकित्सालये २ डीएनबी-आसनानि, सञ्जयगान्धी-स्मारक-चिकित्सालये ४ डीएनबी-आसनानि, भगवान-महावीर-चिकित्सालये २ डीएनबी-आसनानि तथा दिल्लीराज्य-कर्करोगसंस्थाने ४ एमडी-आसनानि प्रस्तावितानि सन्ति।

एतेषां माध्यमेन समग्ररूपेण ६७ एमडी/एमएस-आसनानि तथा ३६ डीएनबी-आसनानि वर्धिष्यन्ते। एवं पीजी तथा डीएनबी-शिक्षायाः क्षमतायां १०३ आसनानां वृद्धिः भविष्यति। तदतिरिक्तं ५ फेलोशिप-आसनानाम् अपि प्रस्तावः अस्ति। तेषु ३ आसनानि जीटीबी-चिकित्सालये तथा २ आसनानि दिल्लीराज्य-कर्करोगसंस्थाने भविष्यन्ति। अनेन नवीनानाम् उन्नतचिकित्साशिक्षायाः आसनानां संख्या १०८ पर्यन्तं वर्धिष्यते।

स्वास्थ्यमन्त्री अवदत् यत् चिकित्साशिक्षायाः विस्तारस्य अर्थः केवलम् आसनानां संख्यां वर्धयितुं नास्ति। अस्य उद्देश्यं प्रशिक्षितान् चिकित्सकान्, विशेषज्ञान् अतिविशेषज्ञान् च सज्जीकर्तुं वर्तते, ये राजधानी दिल्लीनगरस्य नागरिकाणां सेवां कर्तुं शक्नुयुः। सर्वकारः डीएम/एमसीएच इत्यादीनां अतिविशेषज्ञताकार्यक्रमाणां तथा सुव्यवस्थितानां स्नातकोत्तर-चिकित्सोत्तर-फेलोशिप्-कार्यक्रमाणां विस्तारस्य दिशायाम् अपि शीघ्रं कार्यं कुर्वन् अस्ति।

प्रस्ताविता कार्ययोजना रणनीतिककार्ययोजनारूपेण अग्रे नीयते तथा राष्ट्रीयचिकित्सा-आयोगात् अन्येभ्यः सक्षमप्राधिकरणेभ्यश्च आवश्यकानुमोदनानि प्राप्तुं प्रक्रिया प्रचलति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan