Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
इतिहासस्य २० अगस्तमासस्य तिथिः भारतीय-रेलयानस्य अत्यन्तभीषणतमासु दुर्घटनासु अन्यतमस्य फिरोजाबाद-रेलदुर्घटनायाः स्मरणं कारयति। २० अगस्तमासे १९९५ तमे वर्षे उत्तरप्रदेशस्य फिरोजाबादे पुरुषोत्तम-एक्स्प्रेस-कालिन्दी-एक्स्प्रेस-रेलयानयोः मध्ये भीषणं सङ्घट्टनम् अभवत्। अस्यां दुर्घटनायां २५०-तः अधिकानां यात्रिणां मृत्युः अभवत्, बहवश्च जनाः आहताः अभवन्।
दुर्घटना एतावती भयावहा आसीत् यत् उभयोः रेलयानयोः बहवः डब्बा इति अत्यन्तं क्षतिग्रस्ताः अभवन्। दुर्घटनानन्तरं घटनास्थले हाहाकारः अभवत् तथा च राहत-रक्षणदलैः भग्नावशेषेषु बद्धानां यात्रिणां निष्कासनाय बहव्य: होराः यावत् अभियानं सञ्चालितम्।
फिरोजाबाद-रेलदुर्घटनया तस्मिन् समये भारतीय-रेलस्य सुरक्षाव्यवस्थायाः तथा दुर्घटनानिवारणाय क्रियमाणानां उपायानां विषये गम्भीराः प्रश्नाः उत्पन्नाः। बहुसंख्याकानां यात्रिणां मृत्युः सम्पूर्णं देशं स्तब्धं कृतवान्।
इयं दुर्घटना भारतीय-रेलस्य इतिहासस्य तासु दुःखदघटनासु अन्तर्भवति, याभिः रेलयात्रायां सुरक्षायाः महत्त्वं रेखाङ्कितम्। फिरोजाबादस्य सा भयावहा रात्रिः अद्यापि रेलदुर्घटनासु प्राणान् त्यक्तवतां यात्रिणां स्मृतिभिः सह देशस्य सामूहिकस्मृतौ अङ्किता अस्ति।
महत्त्वपूर्णाः घटनाक्रमाः
१५९७ — पूर्वी-एशियातः डच्-ईस्ट्-इण्डिया-निर्माण्या: प्रथम: पोत: प्रत्यागत:।१८२८ — राजा राममोहनरायस्य ब्रह्मसमाजस्य प्रथमस्य अधिवेशनस्य समापनं कलकत्तानगरे अभवत्।१८९७ — रोनाल्ड् रॉस-महोदयेन कलकत्तानगरस्य प्रेसिडेन्सी-जनरल्-हॉस्पिटल् इत्यत्र कार्यं कुर्वता मलेरियारोगस्य कारकस्य एनोफिलीज्-मशकस्य परिचयः कृतः।१९१३ — फ्रान्सदेशीयः एडोल्फ पेगोड् पैराशूट्-माध्यमेन विमानात् अवतीर्णः प्रथमः वैमानिकः अभवत्।१९२१ — केरले मालाबार-प्रदेशे मोपला-विद्रोहस्य आरम्भः अभवत्।१९४९ — यूरोपदेशे हङ्गरीदेशे संविधानम् अङ्गीकृतम्।१९५५ — मोरक्को-अल्जीरियादेशयोः फ्रान्सविरोधिषु युद्धेषु शतशः जनाः मृताः।१९६० — स्वातन्त्र्यस्य घोषणां कुर्वन् सेनेगलदेशः माली-महासङ्घात् पृथक् अभवत्।१९६२ — विश्वस्य प्रथमं परमाणुशक्त्या चालितं नागरिक-पोतं एन.एस. सवाना स्वस्य प्रथमयात्रायै प्रस्थितम्।१९७२ — तत्कालीन-सोवियत्-सङ्घेन भूमिगत-परमाणुपरीक्षणं कृतम्।१९७९ — तत्कालीनः प्रधानमन्त्री चौधरीचरणसिंहः प्रधानमन्त्रीपदस्य शपथग्रहणस्य केवलं २३ दिनानन्तरमेव त्यागपत्रं दत्तवान्।१९८८ — पाकिस्तानस्य राष्ट्रपतिः जनरल् जियाउलहकः विमानदुर्घटनायां मृतः तथा च सीनेट्-सभापतिः गुलाम इशाकखानः राष्ट्रपतिः अभवत्।१९८८ — भारत-नेपालयोः ६.५-तीव्रतायाः भूकम्पेन सहस्राधिकाः जनाः मृताः।१९९१ — उत्तरीयूरोपस्य एस्टोनियादेशेन तत्कालीन-सोवियत्-सङ्घात् पृथक्त्वस्य घोषणा कृता।१९९४ — संयुक्तराज्य-अमेरिकया क्यूबादेशस्य शरणार्थिभ्यः आश्रयप्रदानस्य २८-वर्षीयायाः पुरातनायाः नीत्याः समाप्तेः घोषणा कृता।१९९८ — लिएण्डरपेसेन पीट् सम्प्रासः पराजित्य पायलट् पेन-अन्तर्राष्ट्रीय-टेनिस्-प्रतियोगिता विजिता।
२००१ — स्पेनदेशे भारतीयः विश्वनाथन आनन्दः स्पेनदेशीयं अलेक्सेई शिरोव् इत्येतं पराजित्य विलारोडेज्-शतरञ्ज-चैम्पियनशिप्-प्रतियोगितायाः उपाधिं प्राप्तवान्।२००२ — फिलिस्तीनी-छापामार-नेता अबू निदालः मृतावस्थायां प्राप्तः।२००४ — फोर्ब्स्-पत्रिकया विश्वस्य सर्वाधिकशक्तिमतीनां महिलानां सूची प्रकाशिता। अमेरिकादेशस्य कण्डोलीजा राइस, चीनदेशस्य वू यी तथा भारतस्य सोनिया गान्धी क्रमशः प्रथमेषु त्रिषु स्थानेषु आसन्।२००८ — भारतीयशास्त्रीयसङ्गीतस्य प्रसिद्धया कलाकारया अरुणा साईराम-महोदयया अमेरिकादेशे विशिष्टं सम्मानं प्राप्तम्।२००८ — रसायन-उर्वरकमन्त्रिणा रामविलासपास्वानेन खाद्योद्योगाय चलितवित्तवर्षे २२,००० कोटिरूप्यकाणां अतिरिक्तानुदानस्य घोषणा कृता।२०१२ — वेनेजुएलादेशस्य राजधानी काराकस-नगरे युद्धेषु २० जनाः मृताः।२०१३ — उत्तरी-काकेशस-प्रदेशे रूसीय-आरक्षक-दलेन कृते अभियाने नव आतङ्कवादिनः मृताः।२०१८ — अफगान-सुरक्षाबलैः उत्तरी-कुन्दुज्-प्रान्ते अभियानं सञ्चाल्य तालिबान्-सङ्घटनेन कतिपयहोराभ्यः पूर्वम् अपहृताः १४९ जनाः मुक्ताः।२०१८ — भारतस्य विनेश फोगाट् इत्यनया जकार्ता-एशियाई-क्रीडासु महिलानां ५०-किलोग्राम-वर्गस्य कुश्ती-प्रतियोगितायां सुवर्णपदकं प्राप्तम्। एताम् उपलब्धिं प्राप्तवती सा देशस्य प्रथमाः महिला-मल्लयोधा अभवत्।
जन्म
१६८५ — फर्रुखसियरः — मुगलवंशस्य अजीमुश्शानस्य पुत्रः।१७९९ — जेम्स् प्रिन्सेप् — ब्राह्मी-लिपिविशेषज्ञः तथा अशोकस्य शिलालेखानां पठनं कृतवान् प्रथमः आङ्ग्लः।१९१५ — डी. देवराज अर्सः — कर्णाटकस्य अष्टमः मुख्यमन्त्री।१९१७ — त्रिलोचनशास्त्री — प्रगतिशील-काव्यधारायाः प्रसिद्धः कविः।१९१९ — बी. जे. दीवानः — आन्ध्रप्रदेशस्य कार्यवाहकः राज्यपालः।१९४० — राजेन्द्रकुमारपचौरी — अन्ताराष्ट्रियस्तरे प्रसिद्धः पर्यावरणविद्।१९४४ — राजीवगान्धी — भारतस्य नवमः प्रधानमन्त्री।१९४४ — कुमारी नाज — हिन्दीचलचित्र-अभिनेत्री।१९४६ — एन. आर. नारायणमूर्तिः — इन्फोसिस-संस्थापकः।१९७६ — रणदीप: हुड्डा — अभिनेता।१९८६ — तानिया सचदेव: — भारतस्य महिला-शतरञ्जक्रीडिका।
निधनम्
१९९१ — गोपीनाथ: मोहन्ती — ओडिया-भाषायाः प्रसिद्धः साहित्यकारः।२०११ — रामशरणशर्मा — भारतस्य प्रसिद्धः इतिहासकारः शिक्षाविद् च।२०१३ — राजीवगान्धी — भारतस्य पूर्वप्रधानमन्त्री।२०१४ — बी. के. एस. अय्यङ्गरः — प्रसिद्धः भारतीयः योगगुरुः।
महत्त्वपूर्णः अवसरःसद्भावना-दिवसः (राजीवगान्धी-जन्मजयन्ती)।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan