नवदिल्ली, २० अगस्तमासः (हि.स.)। कांग्रेसस्य पूर्वसांसदस्य सज्जनकुमारस्य गुरुवासरे निधनम् अभवत्। सः ८० वर्षीयः आसीत्। १९८४ तमे वर्षे सिखविरोधि-हिंसाप्रकरणेषु त्रिषु प्रकरणेषु द्वयोः दोषी सिद्धः भूत्वा सः दिल्ली इत्यस्य तिहाड़-कारागारे आजीवनकारावासस्य दण्डं भुङ्क्ते स्म। एकस्मिन् प्रकरणे तु सः दोषमुक्तः अभवत्।

सज्जनकुमारस्य निकटस्थनेतॄणां कथनानुसारं तिहाड़-कारागारे स्वास्थ्यस्य अवनतिः अभवत्, ततः सः दिल्ली इत्यस्य सफदरजंग-चिकित्सालयं नीतः। तत्र चिकित्सकैः परीक्षणं कृत्वा तं मृतः घोषितम्।

सज्जनकुमारस्य जन्म २३ सितम्बर १९४५ तमे वर्षे दिल्ली इत्यत्र अभवत्। सः १९७०-दशके राजनीतिक्षेत्रे स्वकीयां यात्राम् आरब्धवान् तथा दिल्लीनगरपालिकायाः पार्षदः अभवत्। ततः सः प्रदेश-कांग्रेस-समितेः महासचिवः अभवत्। सः १९८०, १९९१ तथा २००४ तमे वर्षे लोकसभायाः सदस्यः निर्वाचितः अभवत्। संजयगान्धिनः निकटस्थः इति मन्यमानः सज्जनकुमारः बाह्यदिल्लीक्षेत्रे कांग्रेसस्य प्रभावशालीनेता आसीत्।

१९८४ तमे वर्षे सिक्खविरोधि-हिंसायां तस्य उपरि जनसमूहं हिंसायै प्रेरयितुं हत्यायाश्च आरोपाः अभवन्। दिल्ली-उच्चन्यायालयेन १७ दिसम्बर २०१८ तमे वर्षे पालम-कालोनी-प्रकरणे सः दोषी घोषितः तथा आजीवनकारावासस्य दण्डः प्रदत्तः। २०२५ तमे वर्षे फरवरीमासे राउज-अवेन्यू-न्यायालयेन सरस्वती-विहार-प्रकरणे अपि सः दोषी घोषितः तथा आजीवन-कारावासस्य दण्डः प्रदत्तः। तथापि अन्येषु कतिपयेषु प्रकरणेषु सः दोषमुक्तः अभवत्।

उल्लेखनीयम् अस्ति यत् ३१ अक्तूबर १९८४ तमे वर्षे प्रधानमन्त्री इन्दिरागान्धिनः हत्यायाः अनन्तरं नवम्बरमासस्य प्रथम-दिनात् दिल्लीसहितेषु देशस्य अनेकेषु भागेषु सिखविरोधि-हिंसाः प्रज्वलिताः। हिंसायाः २१ वर्षाणाम् अनन्तरं २००५ तमे वर्षे तत्कालीनप्रधानमन्त्री मनमोहन-सिंहेन संसदः मध्ये क्षमायाचनां कुर्वता उक्तं यत् एतया घटनया तस्य शिरः लज्जया नतम् भवति।

सज्जनकुमारेण १९८४ तमे वर्षे सिक्ख-विरोधि-हिंसाप्रकरणेषु एकस्मिन् प्रकरणे दोषी घोषितस्य अनन्तरं १८ दिसम्बरमासे २०१८ तमे वर्षे कांग्रेसस्य प्राथमिक-सदस्यतायाः त्यागपत्रं प्रदत्तम्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan