नवदिल्ली, 22 अगस्तमासः (हि.स.)।

भारतं मॉरीशसेन च ऊर्जाक्षेत्रे परस्परं सहभागित्वं सुदृढीकृत्य पञ्चवर्षीयसमझौताय हस्ताक्षरं कृतवन्तौ। अस्य अन्तर्गतं इण्डियन ऑयल कॉरपोरेशन लिमिटेड इत्येतत् मॉरीशसदेशस्य पेट्रोल्, डीजल्, विमानइन्धनस्य च आयातावश्यकतां पूरयिष्यति।

पेट्रोलियमप्राकृतिकवायुमन्त्रालयेन शनिवासरे प्रकाशिते निवेदने उक्तं यत् केन्द्रीयपेट्रोलियमप्राकृतिकवायुमन्त्री हरदीपसिंहपुरी इत्यस्य मॉरीशसदेशस्य आधिकारिकयात्रायाः समये अगस्तमासस्य २० तः २१ दिनाङ्कपर्यन्तं समझौतासम्बद्धानां दस्तावेजानां विनिमयः कृतः। उभयोः देशयोः मध्ये तैलस्य प्राकृतिकवायोश्च क्षेत्रे सहयोगवर्धनाय समझौताज्ञापनमपि सम्पन्नम् अभवत्।

मन्त्रालयेन उक्तं यत् अस्मिन् पेट्रोलियमोत्पादानां आपूर्तिः, प्रशिक्षणं क्षमतानिर्माणं च, जैवइन्धनक्षेत्रे सहयोगश्च अन्तर्भवति। सहमत्यनुसारम् इण्डियन ऑयल् मॉरीशसदेशस्य पेट्रोलस्य, हाईस्पीडडीजलस्य, विमानइन्धनस्य च सम्पूर्णाम् आयातावश्यकतां पूरयिष्यति। अनेन समझौतेन हिन्दमहासागरक्षेत्रे प्रमुखस्य ऊर्जासुरक्षासहभागिनः रूपेण भारतस्य भूमिका अधिकं सुदृढा भविष्यति।

पेट्रोलियममन्त्रालयेन उक्तं यत् वैश्विके इन्धनविपण्ये सम्भावितानां आपूर्तिविघ्नानां मध्ये देशाः स्वीयाम् ऊर्जासुरक्षां सुदृढीकर्तुं प्रयतन्ते, तादृशे समये इयं सहमतिः सम्पन्नः अस्ति। पश्चिमएशियाक्षेत्रे वर्तमानया अस्थिरतयापि ऊर्जापूर्तेः सुरक्षायाः महत्त्वं वर्धितम् अस्ति। अपरत्र पश्चिमएशियायां प्रचलितस्य सङ्कटस्य समयेऽपि भारतः नेपालदेशाय भूटानदेशाय च स्वीयाः आपूर्तिप्रतिबद्धताः निरन्तरं पूरयति स्म, येन क्षेत्रे विश्वसनीयापूर्तिकर्तृरूपेण तस्य स्थितिः प्रदर्शिता भवति।

भारतं प्रमुखतैलशोधनकेन्द्ररूपेण उदितम् अस्ति। देशस्य त्रयोविंशतिः तैलशोधनशालाः प्रतिवर्षं प्रायः षड्विंशतिकोटिसप्ततिलक्षटनमितान् परिष्कृतपेट्रोलियमोत्पादान् उत्पादयन्ति। भारतं परिष्कृतइन्धनस्य निवलनिर्यातकः अस्ति। भारतः पूर्वमेव स्वस्य समीपस्थेभ्यः नेपालदेशाय भूटानदेशाय च पेट्रोलियमोत्पादानाम् आपूर्तिं करोति तथा क्षेत्रस्य अन्यदेशेभ्यः विविधेभ्यश्च विपण्येभ्यः अपि विपुलमात्रायां इन्धनस्य निर्यातं करोति।

उल्लेखनीयं यत् उभयोः देशयोः मध्ये अयं समझौता शताब्द्याः आरम्भकालात् प्रचलितायै व्यावसायिकायै उपस्थितये आधारभूतः अस्ति। इण्डियन ऑयल् इत्यनेन २००१ तमे वर्षे स्वस्य सहायककम्पन्याः इण्डियन ऑयल् मॉरीशस लिमिटेड् इत्यस्य माध्यमेन मॉरीशसदेशस्य विपण्ये अपि स्वीयाः सेवाः प्रारब्धाः आसन्।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani