पुत्रदा एकादश्यां भस्म आरत्यां राजा स्वरूपे सज्जो भगवान् महाकालः
उज्जैनम्, 23 अगस्तमासः (हि.स.)।मध्यप्रदेशस्य उज्जयिन्यां विश्वप्रसिद्धज्योतिर्लिङ्गस्य भगवान् श्रीमहाकालेश्वरस्य रविवासरे प्रातः श्रावणशुक्लपक्षस्य पुत्रदैकादशी तिथौ भस्मारत्याः समये मस्तके भाङ्गचन्दनत्रिपुण्ड्रं समर्प्य शुष्कफलैः आभरणैः सुगन्धितपु
भस्म आरती में बाबा महाकाल का श्रृंगार


उज्जैनम्, 23 अगस्तमासः (हि.स.)।मध्यप्रदेशस्य उज्जयिन्यां विश्वप्रसिद्धज्योतिर्लिङ्गस्य भगवान् श्रीमहाकालेश्वरस्य रविवासरे प्रातः श्रावणशुक्लपक्षस्य पुत्रदैकादशी तिथौ भस्मारत्याः समये मस्तके भाङ्गचन्दनत्रिपुण्ड्रं समर्प्य शुष्कफलैः आभरणैः सुगन्धितपुष्पैश्च राजस्वरूपेण मनोहरं शृङ्गारं कृतम्। बहुसंख्याकाः श्रद्धालवः बाबा महाकालस्य दिव्यदर्शनस्य लाभम् अलभन्त। अस्मिन् समये जय श्रीमहाकाल इति घोषेण मन्दिरपरिसरः गुञ्जितः।

महाकालेश्वरमन्दिरस्य पूजकः पण्डितः महेशशर्मा उक्तवान् यत् श्रावणशुक्लपक्षस्य एकादशीतिथौ रविवासरे प्रातः त्रिवादने भस्मारत्यै मन्दिरस्य पटाः उद्घाटिताः। पटोद्घाटने सति पण्डितैः पूजकैश्च गर्भगृहे प्रतिष्ठितानां भगवानां प्रतिमानां पूजनं कृतम्। ततः भगवान् महाकालस्य जलाभिषेकं कृत्वा दुग्धेन दध्ना घृतेन शर्करया फलरसैश्च निर्मितेन पञ्चामृतेन अभिषेकः कृतः। प्रथमघण्टानादं कृत्वा बाबामहाकालाय हरिओम इति जलम् अर्पितम्।

कर्पूरारत्याः अनन्तरं भगवान् महाकालस्य मस्तके भाङ्गचन्दनत्रिपुण्ड्रं समर्प्य विशेषः शृङ्गारः कृतः। शृङ्गारस्य समाप्तेः अनन्तरं ज्योतिर्लिङ्गं वस्त्रेण आच्छाद्य भस्मना पूजनं कृतम्। महानिर्वाणी-अखाडायाः पक्षतः भगवान् महाकालाय भस्म समर्पितम्। ततः बाबा महाकालस्य भाङ्गेन शुष्कफलैः चन्दनेन आभरणैः सुगन्धितपुष्पैश्च राजस्वरूपेण शृङ्गारः कृतः।

ततः बाबा महाकालाय शेषनागस्य रजतमुकुटं, रजतमुण्डमालां, रुद्राक्षमालां सुगन्धितपुष्पमालां च समर्पितम्। बाबाय मल्लिकापुष्पैः गुलाबपुष्पैश्च अपि शृङ्गारः कृतः। ततः फलानां मिष्टान्नानां च नैवेद्यं समर्पितम्। भस्मारत्यां बहुसंख्याकाः श्रद्धालवः सम्मिलिताः भूत्वा बाबा महाकालस्य दर्शनं कृत्वा आशीर्वादं प्राप्तवन्तः। मान्यता अस्ति यत् भस्मसमर्पणस्य अनन्तरं भगवान् महाकालः निराकारात् साकारस्वरूपेण दर्शनं ददाति।

पुत्रदैकादश्याः महत्त्वम्

श्रावणमासस्य शुक्लपक्षे एकादश्यां तिथौ श्रावणपुत्रदैकादशी आचर्यते। धार्मिकमान्यतानुसारम् एषा एकादशी भगवान् विष्णवे समर्पिता मन्यते। अस्मिन् दिने भगवान् विष्णोः सह भगवान् शिवस्य पूजनस्य अपि विशेषं महत्त्वं मन्यते। धार्मिकमान्यतानुसारं अस्यां पवित्रतिथौ श्रद्धया नियमानुसारं च व्रतपूजनं कृत्वा भगवान् श्रीहरिविष्णोः कृपा प्राप्यते। पुत्रदैकादश्याः व्रतं सन्ततिसुखस्य, सन्ततेः कल्याणस्य परिवारस्य समृद्धेश्च कामनया क्रियते।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani