पटना, 24 अगस्तमासः (हि.स.)।

बिहारप्रदेशस्य प्रसिद्धे सिंहेश्वरधाममन्दिरे श्रावणमासस्य अन्तिमसोमवासरे सोमवासरे प्रातःकाले जनसमूहेन सहसा भगदडसदृशी स्थितिः उत्पन्ना। प्रातः प्रायः षड्वादनात् पञ्चविंशतिमिनिटतः सप्तवादनपर्यन्तं जलाभिषेकाय बहवः श्रद्धालवः एकस्मिन् समये मन्दिरपरिसरे समागतवन्तः। जनसमूहे बहवः श्रद्धालवः पीडिताः, येषु काश्चन महिलाः अपि आसन्। अस्मिन् दुर्घटनायां षट् श्रद्धालवः आहताः इति सूचना समुपलब्धा।

घटनायाः सूचना प्राप्तमात्रेण मन्दिरपरिसरे नियुक्ताः सुरक्षाकर्मिणः पुलिसकर्मिणश्च व्यवस्थां सम्भालितवन्तः। जनसमूहे फंसेषु श्रद्धालुषु तत्क्षणमेव बहवः बहिः निष्कासिताः तथा आहतान् समीपस्थं चिकित्सालयं चिकित्सार्थं प्रेषितवन्तः। चिकित्सकानां निरीक्षणे आहतानां प्राथमिकचिकित्सा क्रियते।

पुलिसस्य अनुसारं श्रद्धालूनां जनसमूहं नियन्त्रितुं प्रशासनस्य पक्षतः व्यवस्था कृता आसीत्, किन्तु अपेक्षातः अत्यधिकसंख्यायां जनाः एकस्मिन् समये मन्दिरपरिसरे प्रविष्टवन्तः। अत्यधिकेन अनियन्त्रितेन च जनसमूहेन किञ्चित्कालं यावत् भगदडसदृशी स्थितिः उत्पन्ना।

सुरक्षाकर्मिभिः तत्क्षणं कार्यवाहीं कृत्वा जनसमूहः नियन्त्रितः तथा श्रद्धालवः सुरक्षितरूपेण बहिः निष्कासिताः। अधिकारिणां अनुसारं आहतानां स्थितेः विषये सम्प्रति गम्भीरसंकटस्य काचिदपि सूचना नास्ति।

श्रावणमासस्य अन्तिमसोमवासरस्य अवसरे बिहारप्रदेशस्य सर्वेषु शिवालयेषु प्रातःकालात् एव जलाभिषेकः क्रियते। अस्मिन् विशेषावसरे मुजफ्फरपुरस्य प्रसिद्धे गरीबनाथधाम्नि, लखीसरायस्य अशोकधाम्नि तथा मधेपुरायाः सिंहेश्वरधाम्नि च भगवान् भोलेनाथस्य जलाभिषेकं कर्तुं श्रद्धालूनां महती संख्या समुपस्थिता।

अस्मात् पूर्वं १७ अगस्तदिनाङ्के लखीसरायस्य अशोकधाम्नि भगदडसमये सप्त महिला श्रद्धालूनां मृत्युः अभवत्। अस्याः दुर्घटनायाः अनन्तरं प्रशासनं प्रमुखेषु मन्दिरेषु सुरक्षाव्यवस्थां जनसमूहस्य नियन्त्रणं च प्रति विशेषसावधानतां स्वीकृतवान्। अशोकधाम्नि अस्मिन् वर्षे श्रद्धालूनां कृते अर्घाव्यवस्था प्रवर्तिता। प्रातः त्रिवादनात् पञ्चवादनपर्यन्तं बहवः भक्ताः अस्याः व्यवस्थायाः माध्यमेन शान्तिपूर्वकं जलाभिषेकं कृतवन्तः। जनसमूहे न्यूनतां प्राप्तायां स्थितिः सामान्यतां प्राप्तवती।

प्रशासनिकाधिकारिभिः विगतेषु कतिपयेषु दिनेषु मन्दिरस्य समीपवर्तिषु क्षेत्रेषु च जनसमूहव्यवस्थापनस्य विधिव्यवस्थायाश्च निरन्तरं निरीक्षणं कृतम्। बहिःप्रदेशेभ्यः आगच्छतां कांवडियाभक्तानां सुविधायै सुरक्षायै च विशेषव्यवस्थाः अपि कृताः।

तत्रैव मुजफ्फरपुरे श्रावणमासस्य चतुर्थे अन्तिमे च सोमवासरे प्रसिद्धे बाबा गरीबनाथधाम्नि श्रद्धायाः महाप्रवाहः समुपस्थितः। श्रद्धालवः सारणजनपदस्य पहलेजाघाटात् प्रायः द्विसप्ततिकिलोमीटरपरिमितां पदयात्रां कृत्वा गङ्गाजलं गृहीत्वा बाबा गरीबनाथधाम प्राप्तवन्तः।

मन्दिरस्य पुरोहितस्य अभिषेकपाठकस्य अनुसारं रविवासरस्य मध्याह्नपर्यन्तं प्रायः सार्धलक्षं कांवडियाभक्ताः बाबा गरीबनाथस्य जलाभिषेकं कृतवन्तः। प्रातः षड्वादनात् स्थानीयश्रद्धालूनाम् अपि जलाभिषेकः प्रारब्धः, यः शान्तिपूर्वकं प्रचलति। रात्रौ द्विवादनानन्तरं कांवडियाभक्तानां कृते अर्घाव्यवस्था समाप्ता भविष्यति। ततः श्रद्धालवः प्रत्यक्षं बाबा गरीबनाथस्य जलाभिषेकं कर्तुं शक्नुवन्ति।

रक्षाबन्धनस्य अवसरे प्रतिवर्षं बाबा गरीबनाथस्य हिमेन विशेषं महासृङ्गारं बाबा अमरनाथस्य स्वरूपेण क्रियते। अस्मिन् वर्षेऽपि अपराह्णे त्रिवादनात् बाबा गरीबनाथस्य अमरनाथस्वरूपेण विशेषं महासृङ्गारं करिष्यते।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani