Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
वाराणसी, 26 अगस्तमासः (हि.स.)।वाराणसी। उत्तरप्रदेशस्य वाराणसीनगरे स्थितस्य काशीहिन्दूविश्वविद्यालयस्य (बीएचयू) विधिसंकायेन विधिशिक्षायाः, अनुसन्धानस्य तथा निःशुल्क-कानूनीसेवानां (प्रो-बोनो) क्षेत्रेषु उल्लेखनीया उपलब्धिः प्राप्ता। वर्षे २०२६ विभिन्नासु राष्ट्रिय-स्थाननिर्धारणेषु विधिसंकायेन देशस्य प्रमुखविधिसंस्थानेषु स्वस्य सुदृढं स्थानं स्थापितम्। अपरतः सर्वोच्चन्यायालयस्य आधिकारिकप्रतिवेदनेऽपि संकायस्य ऐतिहासिकस्य चिकित्सकीय-विधिशिक्षायाः (क्लिनिकल लीगल एजुकेशन) तथा कानूनीसहायताकार्याणां विशेषरूपेण उल्लेखः कृतः।
—इण्डिया टुडे सर्वेक्षणे मूल्यस्य तुलनया लाभप्रदेषु विधिमहाविद्यालयेषु प्रथमस्थानम्
बुधवासरे बीएचयू-जनसम्पर्ककार्यालयेन उक्तं यत् ‘इण्डिया टुडे बेस्ट कॉलेज सर्वे २०२६’ इत्यस्मिन् विधिसंकायेन देशस्य दशसु श्रेष्ठेषु मूल्यस्य तुलनया लाभप्रदेषु विधिमहाविद्यालयेषु प्रथमस्थानं प्राप्तम्। संकायस्य निवेशफलप्रतिफलस्य (आरओआई) अंकः ७८.५३ आसीत्। सर्वेषां विधिसंस्थानानां समग्र-स्थाननिर्धारणे संकायः १४२८.१ इति संयुक्ताङ्केन त्रयोदशस्थाने स्थितवान्।
—द वीक-हंसा अनुसन्धान-सर्वेक्षणे अष्टमं स्थानम्
विधिसंकायेन ‘द वीक-हंसा रिसर्च सर्वे २०२६’ इत्यस्मिन्नपि उत्कृष्टं प्रदर्शनं कृत्वा देशे अष्टमं स्थानं प्राप्तम्। एषा उपलब्धिः बीएचयू-संस्थायाः विश्वविद्यालयस्तरीय-राष्ट्रीय-स्थाननिर्धारणेषु तृतीयप्रमुखस्थानरूपेण समुपस्थिता अस्ति।
—आउटलुक् तथा आईआईआरएफ् स्थाननिर्धारणेष्वपि सुदृढं प्रदर्शनम्
‘आउटलुक् सर्वे २०२६’ इत्यस्मिन् बीएचयू-विधिसंकायाय देशे एकादशं स्थानं प्राप्तम्। अपरतः ‘आईआईआरएफ् लॉ रैंकिंग २०२६’ इत्यस्मिन् संकायेन भारतदेशे त्रयोदशं तथा उत्तरप्रदेशे तृतीयं स्थानं प्राप्तम्। आईआईआरएफ्-स्थाननिर्धारणे संकायस्य समग्र-सूचकाङ्कः ७०.८४ आसीत्।
—सर्वोच्चन्यायालयस्य प्रतिवेदने बीएचयू-संस्थायाः चिकित्सकीय-विधिमाडलस्य उल्लेखः
राष्ट्रीय-स्थाननिर्धारणेभ्यः अतिरिक्तं विधिसंकायस्य ऐतिहासिकं योगदानं सर्वोच्चन्यायालयस्य ‘सेन्टर फॉर रिसर्च एण्ड प्लानिंग’ इत्यस्य अक्तूबर् २०२४ तमस्य वर्षस्य “लीगल एड थ्रू लॉ स्कूल्स: ए रिपोर्ट ऑन वर्किंग ऑफ लीगल एड सेल्स इन इण्डिया” इति प्रतिवेदनेऽपि विशेषरूपेण रेखाङ्कितम् अस्ति। प्रतिवेदनानुसारं बीएचयू-संस्थया १९७० तमे दशकस्य प्रारम्भे चिकित्सकीय-विधिशिक्षायाः प्रारम्भिकेषु पाठ्यक्रमेषु एकः पाठ्यक्रमः प्रारब्धः आसीत्। अस्य अन्तर्गतं निवृत्त-न्यायाधीशस्य निरीक्षणे चिकित्सालय-आधारित-कानूनीसहायता, न्यायालयानां भ्रमणम्, अधिवक्तृभिः सह प्रशिक्षणम् इत्यादीनि क्रियाकलापाः समाविष्टाः आसन्।
—कानूनीसहायतया न्यायप्राप्तेः मार्गस्य आदर्शः
प्रतिवेदने विधिसंकायस्य निरन्तरप्रभावस्य उल्लेखं कुर्वता वर्षे २०१७ इलाहाबाद-उच्चन्यायालये ‘लीगल एड एण्ड सर्विसेज क्लिनिक’ इत्यनेन प्रस्तुतस्य आपराधिक-जनहित-याचिकायाः (पीआईएल) अपि उल्लेखः कृतः अस्ति। अस्याः पहलस्य माध्यमेन कारागारेषु निरुद्धानां जनानां दैनिकवेतनवृद्धिः तथा कारागारेषु जनसम्मर्दस्य न्यूनीकरणाय अतिरिक्त-सुधारगृहाणाम् आवश्यकता इत्यादयः विषयाः उत्थापिताः आसन्।
—परम्परायाः आधुनिकावश्यकताभिः सह समन्वये बलम्
एतासु उपलब्धिषु प्रसन्नतां व्यक्तं कुर्वन् विधिसंकायस्य प्रमुखः तथा अधिष्ठाता प्रो. (डॉ.) प्रदीपकुमारसिंहः अवदत् यत् बीएचयू-विधिविद्यालयः स्वस्य गौरवपूर्णां परम्परां नवीनोन्नतिषु नेतुं प्रतिबद्धः अस्ति। तेन उक्तं यत् आगामिकाले संकायस्य केन्द्रबिन्दुः आधारभूतसंरचनायाः व्यापक-आधुनिकीकरणम्, अत्याधुनिक-विधि-अनुसन्धानस्य प्रोत्साहनम्, उद्योगक्षेत्रेण न्यायपालिकया च सह सहभागितायाः सुदृढीकरणम् तथा छात्राणां निःशुल्क-कानूनीसेवा-पहलानां पुनः सक्रियकरणं भविष्यति।
—विधिशिक्षया सह सामाजिकदायित्वमपि प्राथमिकता
प्रो. प्रदीपकुमारसिंहस्य अनुसारं राष्ट्रिय-स्थाननिर्धारणेषु निरन्तरं वर्धमानं प्रदर्शनं तथा सर्वोच्चन्यायालयस्य प्रतिवेदने प्राप्ता मान्यता बीएचयू-विधिसंकायस्य शैक्षणिकगुणवत्तायाः सह न्यायप्राप्तेः सुलभतायाः सामाजिकदायित्वस्य च क्षेत्रेषु तस्य भूमिकामपि रेखाङ्कयति। संकायः अधुना स्वस्य ऐतिहासिकां चिकित्सकीय-विधिशिक्षापरम्परां आधुनिक-अनुसन्धानेन, प्रौद्योगिक्या तथा व्यावहारिक-विधिप्रशिक्षणेन सह अग्रे नेतुं दिशि कार्यं कुर्वन् अस्ति।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani