नवदिल्ली, २८ अगस्तमासः (हि.स.)। भारतम् अमेरिकादेशात् टङ्कविरोधी-मिसाइलाप्रणाल्याः एफजीएम-१४८ जैवलिन इत्यस्य क्रयणार्थं सन्धिं कृतवान्।

अमेरिकी-राजदूतावासस्य प्रवक्त्री डाना जिए शुक्रवासरे अत्र अवदत्, “वयं पुष्टिं कर्तुं शक्नुमः यत् भारतं जैवलिन-प्रणाल्यै प्रस्तावपत्रे स्वीकृतिपत्रे च हस्ताक्षरं कृतवान्।”

अमेरिकीयविदेशविभागेन एकस्मिन् निवेदने उक्तं यत् अमेरिका अमेरिकी-विदेशीय-सैन्यविक्रयप्रक्रियायाः अन्तर्गतं जैवलिन-प्रतिटङ्क-निर्देशित-मिसाइल-प्रणाल्याः क्रयणार्थं भारतीयसेनया प्रस्ताव-स्वीकृतिपत्रे कृते हस्ताक्षरस्य स्वागतं करोति। एषा उपलब्धिः अमेरिकीभारतीयसशस्त्रसेनयोः मध्ये स्थायिसहभागितां दर्शयति तथा च अमेरिकीभारतीययोः रक्षाउद्योगयोः मध्ये भविष्ये सहयोगस्य मार्गं प्रशस्तं करोति।

सन्ध्यां हस्ताक्षरेण भारतं जैवलिन-प्रणाल्याः ग्राहकः अभवत्। एषा उन्नता मध्यमदूरवर्तिनी ‘फायर-एण्ड-फॉरगेट्’ प्रकारस्य प्रतिटङ्क-निर्देशित-मिसाइल-प्रणाली अस्ति। जैवलिन-प्रणाल्याः उपयोगः अमेरिकीसेनया, अमेरिकी-समुद्रीसेनया तथा अनेकैः अन्ताराष्ट्रियग्राहकैः क्रियते। एषा प्रणाली बख्तरबन्दयानानां सुदृढसैन्यस्थानानां च सहितं विविधप्रकारकाणां लक्ष्याणां विरुद्धं प्रयोगाय निर्मिता अस्ति। जैवलिन-प्रणाल्याः उत्पादनं जैवलिन-संयुक्तोप-क्रमेण क्रियते, यत् आरटीएक्स-संस्थायाः लॉकहीडमार्टिन-संस्थायाश्च सहभागिता अस्ति।

अस्याः पूर्वं अमेरिकी-राजदूतः सर्जियो गोरः सामाजिकमाध्यमेषु सूचनां दत्त्वा अवदत् यत् भारतं युद्धे परीक्षितां एफजीएम-१४८ जैवलिन-प्रतिटङ्क-मिसाइलप्रणालीम् अमेरिकादेशात् क्रेष्यति। तेन एतत् अमेरिका-भारतयोः रक्षासम्बन्धेषु महत्त्वपूर्णं प्रगतिपदम् इति वर्णितम्। गोरः ‘एक्स’-इत्यत्र लिखितवान्, “महत्त्वपूर्णा वार्ता! भारतं युद्धे परीक्षितां जैवलिन-प्रतिटङ्क-प्रणालीं क्रेतुं योजनां करोति। यथा अमेरिकी-युद्धसचिवेन पीट् हेगसेथेन् मई २०२६ तमे वर्षे सम्पन्ने शाङ्ग्री-ला-संवादे उक्तम् आसीत्, एतत् अमेरिका-भारतयोः रक्षासम्बन्धेषु महत्त्वपूर्णं पदम् अस्ति तथा च सह-उत्पादनस्य सम्भावनानां द्वाराणि उद्घाटयति। उभयोः देशयोः मध्ये सहयोगः अभिलेखीयोच्चस्तरे अस्ति।”

निवेदने अमेरिकी-रक्षासचिवस्य मे-मासे २०२६ तमे वर्षे शाङ्ग्री-ला-संवादे दत्तस्य वक्तव्यस्य उल्लेखः कृतः तथा च प्रायः सार्धचतुर्कोटिडॉलर-मूल्यस्य जैवलिन-मिसाइल इतृयादिनां प्रारम्भिकविक्रयणाय वर्षे २०२५ तमे अमेरिकादेशेन प्रदत्तस्य अनुमोदनस्य आधारेण सम्भावितानां सह-उत्पादनावसराणां विषये प्रकाशः प्रदत्तः। एतद् घटनाक्रमं गभीरां सामरिकसाझेदारीं दर्शयति, येन भारतस्य कवचविरोधी-क्षमतायाः वृद्धिः भवति तथा च संयुक्तरक्षानिर्माणलक्ष्याणां प्रगतिः भवति।

निवेदने उक्तं यत् एतत् ऐतिहासिकं हस्ताक्षरं भारतीयसेनायै निरन्तरं प्रदीयमानस्य अमेरिकीसमर्थनस्य गाम्भीर्यं प्रदर्शयन् अमेरिका-भारतयोः प्रमुखां रक्षासहभागिताम् अधिकं सुदृढं करोति। एतत् परस्परहितकरस्य सह-उत्पादनस्य विषये चर्चानां तथा उभयोः देशयोः रक्षौद्योगिकाधारं सुदृढीकर्तुं अतिरि-क्तावसराणां मार्गमपि उद्घाटयति।

उल्लेखनीयं यत् भारतं अमेरिकीविदेशीय-सैन्यविक्रयप्रक्रियायाः माध्यमेन जैवलिन-मिसाइलाः क्रेष्यति। अस्मिन् १०० मिसाइल-राउण्ड्, प्रशिक्षणोपकरणानि प्रक्षेपण-एककं च सम्मिलितानि सन्ति, ये प्रारम्भतः ४.५७ कोटिडॉलर-मूल्यस्य पैकेज इत्यस्य अन्तर्गतं सन्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan