काठमांडूः, 28 अगस्तमासः (हि.स./रिया नोवोस्ती)।

नेपालदेशे विनाशकारिण्या भोटेकोशी-जलप्रलयया बृहद्प्रमाणेन विनाशः जातः अस्ति। जलप्रलवणेन उत्पन्नस्य क्षतिविषये नेपालस्य वित्तमन्त्री स्वर्णिमवाग्लेः शुक्रवासरे अवदत् यत् अस्मिन् प्राकृतिकापदायां देशस्य बह्वर्बुद-अमेरिकीडॉलर्-परिमितं धनहानिः भवितुम् आशङ्क्यते।

वित्तमन्त्री वाग्लेः ब्लूमबर्ग्-टेलिविजन्-माध्यमेन सह वार्तालापे अवदत् यत् आगामिषु एक-द्वयोः सप्ताहयोः यदा क्षतेः विस्तृतमूल्याङ्कनं भविष्यति, तदा अस्याः आपदायाः कुलव्ययः न्यूनातिन्यूनं कतिपय-अर्बुद-अमेरिकीडॉलर्-परिमितं भवितुं शक्नोति। सः प्रारम्भिकं क्षतिमूल्याङ्कनं “अत्यन्तं चिन्ताजनकम्” इति वर्णितवान्।

अपरतः नेपालसर्वकारेण बाढपीडितेषु जनपदेषु तात्कालिकसहायतां प्रदातुं रसुवा-नुवाकोटयोः कृते एकैकं कोटिरूप्यकाणि तथा धाडिङ्ग्-जनपदाय पञ्चाशल्लक्षरूप्यकाणि विमोचितानि सन्ति। प्रभावितजनानां समीपं भोजनं, जलम्, तम्बूः, कम्बलानि, सौरदीपाः, जनित्राणि तथा पावरबैङ्क् इत्यादीनि आवश्यकसामग्रीणि प्राप्यन्ते। तदतिरिक्तं प्रभावितक्षेत्रेषु इन्धनस्य आपूर्तिरपि निरन्तरं क्रियते।

उल्लेखनीयं यत् १० सितम्बर्-दिने नेपाल-चीनयोः सीमायाः समीपे हिमस्य शिलानां च बृहद्भागस्य पतनेन एषा आपदा उत्पन्ना। अस्याः घटनायाः प्रभावेन प्रायः एकवर्गकिलोमीटर्-परिमितं क्षेत्रं प्रभावितम् अभवत् तथा ५.२ तीव्रतायुक्तस्य भूकम्पस्य सदृशः कम्पनः अनुभूतः।

तदनन्तरं विपुलमात्रायां जलं भोटेकोशी-त्रिशूली-नदीप्रणालीषु प्रविष्टम्, येन नदीनां जलस्तरः वर्धितः तथा बहुषु क्षेत्रेषु व्यापकः जलप्रलयः अभवत्। जलप्रलवणेन जनजीवनस्य सह मार्गाः, विद्युत्सेवा तथा अन्यानि आधारभूतसंरचनानि अपि गम्भीररूपेण क्षतिग्रस्तानि सन्ति।

सम्प्रति भोटेकोशी-जलप्रलवानन्तरं नेपालस्य पुरतः द्विविधा चुनौती उत्पन्ना अस्ति। एकतः प्रभावितजनानां समीपं राहतसामग्रीः आवश्यकसेवाः च शीघ्रं प्रापयितुं आवश्यकम् अस्ति, अपरतः बृहद्प्रमाणेन क्षतिग्रस्तानाम् आधारभूतसंरचनानां पुनर्स्थापनाय विपुलानां आर्थिकसंसाधनानाम् आवश्यकता भविष्यति।--------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani