– वाराणस्यां रक्षाबन्धनोत्सवे राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य सरकार्यवाहस्य सम्बोधनम्

वाराणसी, २८ अगस्तमासः (हि.स.)। राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य सरकार्यवाहः दत्तात्रेयहोसबाले अवदत् यत् सङ्घे अपरिचितं परिचितं परिचितं च मित्रं कर्तुं परम्परा वर्तते। स्वातन्त्र्यं, समानता, बन्धुत्वं चेति त्रयः अवधारणाः विश्वस्य अनेकैः देशैः विभिन्नरूपेषु स्वीकृताः। येषु राष्ट्रेषु केवलं स्वातन्त्र्यस्य महत्त्वं स्वीकृतं, तत्र स्वेच्छाचारिता व्याप्ता अभवत्। यदा सोवियत-रूस-सदृशैः देशैः समानतायै प्राथमिकता प्रदत्ता, तद् विचारमपि स्थिरं न भवितुं शकितवान्। भारतीयसंस्कृतौ बन्धुत्वं स्वातन्त्र्येण समानतया च सह सम्बद्धम् अस्ति। एतेषां त्रयाणां तत्त्वानां मूलाधारः सामाजिकसमरसता अस्ति।

सरकार्यवाहः शुक्रवासरे अत्र सङ्घस्य काशीमध्य-तिलकनगरे आयोजितं रक्षाबन्धनोत्सवं सम्बोधयन् आसीत्। सिगरास्थिते डॉ.सम्पूर्णानन्द-क्रीडा-सङ्कुले मुख्यवक्तृरूपेण सम्बोधयन् सरकार्यवाहः दत्तात्रेयहोसबाले योग-वासिष्ठस्य एकं श्लोकम् उद्धृत्य अवदत् यत् ये जनाः अस्माकं बन्धवः न सन्ति, तैः प्रतिदिनं मिलनात् निकटता वर्धते तथा ते अस्माकं बन्धवः भवन्ति। यदा तु निकटतायाः अभ्यासः त्यज्यते, तदा बन्धुत्वस्य स्नेहबन्धनमपि शिथिलं भवति। उपस्थितेभ्यः स्वयंसेवकेभ्यः मातृशक्तये च सामाजिकसमरसतायाः सन्देशं ददन् सरकार्यवाहः अवदत् यत् अस्माकम् एकता एकात्मता च विश्वबन्धुत्वस्य संरक्षणस्य संवर्धनस्य च आधारः अस्ति। न्यायोचितमार्गे गच्छन् बन्धुत्वम् आधारं कृत्वा स्वातन्त्र्यस्य समानतायाश्च रक्षणाय भारतं सामाजिकसमरसताम् अङ्गी-कृतवान्।

सः अवदत् यत् हिन्दूसंस्कृतौ सम्पूर्णं विश्वम् एकं कुटुम्बम् इति स्वीकृतम् अस्ति। अहं सर्वे च जीवाः एकस्यैव परमात्मनः अंशाः स्मः, अतः उदारचरितेन सह एतां भावनां स्वीकरणीयम्। सम्बन्धेषु विद्यमानः अविश्वासः रक्षाबन्धनस्य स्नेहसूत्रं दुर्बलं करोति। परस्परं विभक्तेषु सति विरोधिपक्षः तस्य लाभं प्राप्नोति। यदा वयं सर्वे विश्वबन्धुत्वस्य चर्चां कुर्मः, तदा तस्य मूलाधारः भविष्यपुराणस्य अयं श्लोकः अस्ति—

“येन बद्धो बली राजा दानवेन्द्रो महाबलः।तेन त्वामभिबध्नामि रक्षे मा चल मा चल॥”

अस्य श्लोकस्य भावार्थः अस्ति यत् यथा राजा बलिः स्नेहबन्धनेन बद्धः, तथैव अहम् अपि भवन्तं स्नेहबन्धनेन बध्नामि। एतद् बन्धनं स्थिरं भवतु। वर्तमानकाले परिवारे समाजे च या अस्थिरता उत्पन्ना अस्ति, तस्याः कारणं स्वार्थः अस्ति। मनुष्यस्य अन्तःकरणे स्वार्थः विकाररूपेण न आगन्तव्यः।

सरकार्यवाहः नेपालदेशस्य त्रासद्यां प्राणान् त्यक्तवद्भ्यः नागरिकेभ्यः सङ्घपरिवारस्य पक्षतः श्रद्धाञ्जलिं समर्पयन् अवदत् यत् ये जनाः अस्यां विपदायां सङ्कटग्रस्ताः अभवन्, तेषां प्रतिपि सङ्घपरिवारः गभीरां संवेदनां व्यक्तं करोति।

ततः पूर्वं काशीमध्यस्य सङ्घचालकेन डॉ.हेमन्तगुप्तेन, तिलकनगरस्य नगर-सङ्घचालकेन प्रदीपेन, सरकार्य-वाहेन च भगवद्ध्वजाय रक्षासूत्रं बद्धम्। कार्यक्रमस्य सञ्चालनं नगरकार्यवाहः सत्यपालः कृतवान्। उत्सवे प्रमुखरूपेण क्षेत्रकार्यवाहः डॉ.वीरेन्द्रजायसवालः, क्षेत्र-प्रचारकः अनिलः, क्षेत्रसेवाप्रमुखः युद्धवीरः, प्रान्तकार्यवाहः मुरलीपालः, सहप्रान्त-कार्यवाहः डॉ.राकेशः, प्रान्तप्रचारकः रमेशः, प्रदेशस्य आयुषमन्त्री स्वतन्त्रप्रभारः डॉ.दयाशङ्करमिश्रदयालुः, महापौरः अशोकतिवारी इत्यादयः अपि उपस्थिताः आसन्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan