हरिद्वारम्, 28 अगस्तमासः (हि.स.)। श्रावणपूर्णिमायाः अवसरे हरिद्वारे रक्षाबन्धनं श्रावणी-उपाकर्म च श्रद्धया परम्परया च सम्पन्नम्।श्रावणपूर्णिमायाः अवसरे शुक्रवासरे धर्मनगरी हरिद्वारे रक्षाबन्धनपर्व तथा श्रावणी-उपाकर्म श्रद्धया परम्परया च आचरितम्। हरकी-पैडी इत्यादिषु विभिन्नेषु गङ्गातटेषु प्रातःकालादेव श्रद्धालूनां समागमः दृश्यते स्म। जनाः गङ्गास्नानं कृत्वा पूजामर्चनां च कृत्वा देवालयेषु दर्शनं कृतवन्तः।

ब्राह्मणसमाजस्य तर्फतः विभिन्नेषु आश्रमेषु गङ्गातटेषु च विधिविधानपूर्वकं श्रावणी-उपाकर्म सम्पन्नम्। अस्मिन् अवसरे पञ्चगव्येन शुद्धीकरणं, ऋषिपूजनं, तर्पणं, यज्ञोपवीतपरिवर्तनं, वेदपाठः इत्यादयः विविधाः धार्मिकाः अनुष्ठानाः सम्पन्नाः।

नारायणीशिलामन्दिरस्य मुख्यपुजारी पण्डितः मनोजत्रिपाठी अवदत् यत् श्रावणी-उपाकर्म आत्मशुद्धेः, स्वाध्यायस्य तथा ऋषिपरम्परायाः प्रति कृतज्ञताप्रकाशनस्य च महत्त्वपूर्णः संस्कारः अस्ति। अस्मिन् अवसरे वेदाध्ययनस्य सङ्कल्पोऽपि क्रियते।

अपरतः रक्षाबन्धनपर्वणः विषये गृहेष्वपि उत्साहस्य वातावरणम् आसीत्। भगिन्यः भ्रातॄणां हस्तेषु रक्षासूत्रं बध्नित्वा तेषां सुखसमृद्धेः, दीर्घायुष्यस्य मङ्गलमयजीवनस्य च कामनां कृतवत्यः। भ्रातरः भगिनीनां रक्षणस्य, सम्मानस्य सहयोगस्य च सङ्कल्पं कृतवन्तः।

रक्षाबन्धनपर्वणः कारणेन विपणिष्वपि प्रातःकालादेव चहल-पहलः आसीत्। रक्षासूत्राणां, मिष्टान्नानां उपहाराणां च आपणेषु जनानां सम्मर्दः दृश्यते स्म।

पञ्चाङ्गानुसारं शुक्रवासरे श्रावणपूर्णिमायाः सह रक्षाबन्धनपर्व अपि आचरितम्। पूर्णिमातिथिः प्रातः ९:४८ वादनपर्यन्तम् आसीत्। रक्षाबन्धनं यत्र भ्रातृ-भगिन्योः प्रेम्णः, विश्वासस्य पारिवारिकसम्बन्धानां च प्रतीकम् अस्ति, तत्र श्रावणी-उपाकर्म वैदिकपरम्परायाः सम्बद्धः महत्त्वपूर्णः पर्व अस्ति। उभयोः पर्वणोः एकस्मिन् दिने आगमनात् हरिद्वारे धार्मिकपरम्पराणां सामाजिकपरम्पराणां च अद्वितीयः सङ्गमः दृष्टः।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani