जने जने राष्ट्रभावनायाः जागरणमेव सङ्घस्य उद्देश्यम् - डॉ. कृष्णगोपालः
सहसरकार्यवाहः अवदत्— हिन्दू-जीवनदर्शने एव वैश्विकसमस्यानां समाधानस्य मार्गः, जातिगतभेदभावस्य उन्मूलनाय आह्वानम् प्रयागराजः, २९ अगस्तमासः (हि.स.)। राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य स्थापनायाः उद्देश्यम् अस्ति जने जने राष्ट्रभावनायाः देशभक्तिभावनायाश्च जागर
प्रयागराज के आईएमए हाल में आयोजित संगोष्ठी को संबोधित करते हुएराष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ के सह सरकार्यवाह डॉ. कृष्ण गोपाल का छाया चित्र


संघ की आयोजित संगोष्ठी के अन्य छाया चित्र


संघ की आयोजित संगोष्ठी के अन्य छाया चित्र


राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ के सह सरकार्यवाह डॉ. कृष्ण गोपाल दीप प्रज्ज्वलित करते हुए


सहसरकार्यवाहः अवदत्— हिन्दू-जीवनदर्शने एव वैश्विकसमस्यानां समाधानस्य मार्गः, जातिगतभेदभावस्य उन्मूलनाय आह्वानम्

प्रयागराजः, २९ अगस्तमासः (हि.स.)। राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य स्थापनायाः उद्देश्यम् अस्ति जने जने राष्ट्रभावनायाः देशभक्तिभावनायाश्च जागरणम्। विगतेषु शतवर्षेषु सङ्घेन समाजस्य वञ्चितानाम् अभावग्रस्तानां च जनानां सेवया सह राष्ट्रभावना सुदृढीकर्तुं कार्यं कृतम्। सङ्घस्य शताब्दिवर्षस्य विभिन्नेषु कार्यक्रमेषु अधुना यावत् प्रायः पञ्चकोटिजनाः सहभागिनः अभवन्। देशवासिनां मध्ये सङ्घं ज्ञातुं वर्धमानाम् उत्सुकतां दृष्ट्वा प्रमुखजनसंवादसङ्गोष्ठ्यः आयोज्यन्ते। इति राष्ट्रियस्वयं-सेवकसङ्घस्य सहसरकार्यवाहः डॉ. कृष्णगोपालः शनिवासरे इलाहाबाद-मेडिकल-एसोसिएशन-भवने आयोजितायां प्रमुखजनसंवादसङ्गोष्ठ्यां उक्तवान्।

सः अवदत् यत् अद्य सम्पूर्णं विश्वं पर्यावरणसङ्कटेन परस्परं वर्चस्वं स्थापयितुं स्पर्धया च सदृशाभिः समस्याभिः पीडितम् अस्ति। भारतस्य हिन्दूजीवनदर्शने एतासां समस्यानां समाधानस्य मार्गः अस्ति। एतत् दर्शनं सर्वेषां कल्याणस्य कामनां करोति तथा च सर्वेषां मतपन्थानां प्रति सहिष्णुताभावं धारयति। सः अवदत् यत् हिन्दूजीवनदर्शनं प्रकृतेः प्रत्येकस्मिन् कणे ईश्वरस्य दर्शनं करोति, अतः पर्यावरणसंरक्षणस्य भावनापि अस्मिन् अन्तर्निहिता अस्ति।

डॉ. कृष्णगोपालः अवदत् यत् भारतं सदैव असहिष्णुतायाः मध्ये सहिष्णुतायाः सन्देशं दत्तवान्। हिन्दूदर्शनं सर्वान् मतपन्थान् सहैव नीत्वा चलितुं स्वपरयोः समानताभावं धारयितुं च प्रेरयति। एतत् उदारं जीवनदर्शनम् अस्ति। अद्य विश्वं स्वसमस्यानां समाधानाय भारतस्य दिशि पश्यति।

जातिगतभेदभावस्य उन्मूलनाय प्रयत्न: भवेत्

सहसरकार्यवाहेन समाजे अवशिष्टस्य जातिगतभेदभावस्य उन्मूलनाय आह्वानं कृतम्। सः अवदत् यत् जनानां मनसि एषः भावः उत्पद्येत यत् सर्वे स्वकीयाः सन्ति, न कोऽपि परकीयः। स्वयंसेवकैः समाजस्य मध्ये गत्वा जनानां मनः परिवर्तयितुं परस्परदूरत्वं च न्यूनीकर्तुं सकारात्मिका भूमिका निर्वोढव्या।

सङ्घस्य स्थापनायाः उद्देश्यम् उपस्थापयन् सः अवदत् यत् यदा देशः परतन्त्रः आसीत्, तदा डॉ. केशवबलिरामहेडगेवारेण समाजस्य स्थितिं ज्ञात्वा सङ्घस्य स्थापना कृता। तस्य मतम् आसीत् यत् सहस्रशः वर्षेभ्यः भारतं स्वमातृभूमिं मन्यमानः हिन्दूसमाजः यदि जागरूकः सङ्गठितश्च न भविष्यति, तर्हि देशं सुदृढं कर्तुं कठिनं भविष्यति।

सः अवदत् यत् भारतदेशे तादृशः समाजः अस्ति यः स्वमातृभूमौ आपतितेन सङ्कटेन दुःखितः भवति तथा च देशस्य प्रगतौ आनन्दितः भवति। स एव समाजः हिन्दूसमाजः इति कथ्यते। शाखानां माध्यमेन जनानां मनसि देशभक्तिभावनां राष्ट्रभावनां च जागरयितुम् उद्दिश्य सङ्घस्य विस्तारः अभवत्।

सङ्घः कस्यापि विरोधे नास्ति

डॉ. कृष्णगोपालः अवदत् यत् सङ्घः कस्यापि विरोधे नास्ति। सङ्घस्य स्पष्टा कल्पना अस्ति यत् हिन्दूसमाजः न कस्मादपि भयभीतः भविष्यति, न च कमपि भयभीतं करिष्यति। सः अवदत् यत् सङ्घः आत्मनिर्भरं सङ्गठनम् अस्ति तथा च कस्यापि कृपायाः सहायस्य वा आश्रयेण कार्यं न करोति।

सः अवदत् यत् स्वातन्त्र्यप्राप्तेः पूर्वं सङ्घस्य मुख्यं कार्यं कार्यकर्तॄणां निर्माणम् आसीत्। अधुना सङ्घः सामाजिकपरिवर्तनस्य कार्येऽपि सक्रियः अस्ति। सङ्घस्य प्रेरणया चत्वारिंशत् अखिलभारतीयस्तरीयाः सङ्गठनानि विभिन्नक्षेत्रेषु कार्यं कुर्वन्ति।

पञ्चकोटिजनाः शताब्दिवर्षस्य कार्यक्रमैः सह सम्बद्धाः

सः अवदत् यत् सङ्घस्य शतवर्षीयायां यात्रायां अनेकाः उत्थानपतनानि अभवन्। महात्मागान्धिनः हत्यायाः अनन्तरं सङ्घस्य उपरि प्रतिबन्धः आरोपितः तथा च प्रायः सप्ततिसहस्रं स्वयंसेवकाः कारागारे प्रेषिताः, तथापि सङ्घः स्वध्येयमार्गे अग्रे गच्छन् अभवत्। शताब्दिवर्षे आयोजितेषु विभिन्नेषु कार्यक्रमेषु प्रायः पञ्चकोटि-जनानां सहभागिता सङ्घं प्रति समाजस्य वर्धमानां रुचिं प्रदर्शयति।

कार्यक्रमे सहप्रान्तसङ्घचालकः प्रो. राणाकृष्णपालः विभागसङ्घचालकः प्रो. के. पी. सिंहः च मञ्चे उपस्थितौ आस्ताम्। गङ्गासमग्रस्य राष्ट्रियसङ्गठनमन्त्री रामाशीषः, प्रान्तप्रचारकः रमेशः, सहप्रान्तप्रचारकः सुनीलः, सहप्रान्त-कार्यवाहः प्रो. राजबिहारी, प्रान्तप्रचारप्रमुखः डॉ. मुरारजीत्रिपाठी, गोष्ठीसंयोजकः आलोकमालवीयः, विभागप्रचारकः सुबन्धुः, सहभागसङ्घ-चालकः सरदारमिल्कियत-सिंहः, विभाग-प्रचारप्रमुखः वसुः, कृष्णमनोहरः गोविन्दशरणः इत्यादयः बहुसंख्याकाः जनाः उपस्थिताः आसन्।

सङ्गोष्ठ्यां पूर्वकुलपतयः, राजनैतिक-कार्यकर्तारः, चिकित्सकाः, अधिवक्तारः, प्राध्यापकाः, प्रधानाचार्याः, व्यवसायिनः, मातृशक्तयः तथा सङ्गठनस्य विशिष्ट-कार्यकर्तारश्च भागं गृहीतवन्तः। सञ्चालनं विभागकार्यवाहः प्रो. सञ्जयः अकरोत् तथा धन्यवादज्ञापनं सहविभाग-कार्यवाहः आशीषमोहनः अकरोत्। एएमए-अध्यक्षः डॉ. अशोकमिश्रः मञ्चस्थातिथीन् अङ्गवस्त्रेण प्रदाय सम्मानितवान्।

कार्यक्रमस्य शुभारम्भः भारतमातुः चित्रस्य पुरतः दीपप्रज्वालनेन, बटुकानां वैदिकमङ्गलाचरणेन राष्ट्रगीतेन ‘वन्दे मातरम्’ इत्यनेन च अभवत्। समापनं राष्ट्रगानेन कृतम्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan