Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
आवासस्य, पर्यटनस्य, यातायातस्य, वाहनस्थापनव्यवस्थायाश्च नूतना दिशा प्राप्स्यते, पर्यावरणसंरक्षणेऽपि विशेषं बलं दास्यते।
देहरादूनम्, ३० अगस्तमासः। धार्मिकं पर्यटननगरीं ऋषिकेशं सुनियोजितं सर्वाङ्गीणं च विकसितुं धामीसर्वकारेण महायोजनायाः अन्तिमरूपप्रदानस्य प्रक्रिया तीव्रतया प्रचलति। मुख्यमन्त्रिणः पुष्करसिंहधामिनः निर्देशानुसारम् आवासविभागेन महायोजनासम्बद्धानां लम्बितविषयाणां शीघ्रनिस्तारणे विशेषं बलं दीयते।
अस्यैव क्रमे आवाससचिवस्य डॉ. आर. राजेशकुमारस्य अध्यक्षतायां देहरादूनस्य, पौडीगढ़वालस्य तथा टिहरीगढ़वालस्य सम्बद्धविकासप्राधिकरणानां अधिकारिभिः सह समीक्षासभा आयोजिता। सभायां भवनानां ऊर्ध्वतायाः, मार्गाणां विस्तारस्य, यातायातव्यवस्थायाः, आवासीयव्यावसायिकक्रियाकलापानां च सहितं महायोजनासम्बद्धेषु विभिन्नेषु तकनीकी-नियोजनविषयेषु चर्चा कृता।
ऋषिकेशमहायोजनायाः क्षेत्रं देहरादून-टिहरी-पौडी इति त्रिभिः जनपदैः सम्बद्धं भवति। अतः त्रिभ्यः विकासप्राधिकरणेभ्यः प्रस्तावाः आहूताः आसन्। शासनस्य निर्देशानुसारं टिहरी तथा पौडी प्राधिकरणाभ्यां स्वकीयाभ्यां मण्डलाभ्यां अनुमोदिताः प्रस्तावाः उपलब्धीकृताः। सभायां प्राप्तानां प्रस्तावानां तथा अधिकारिणां टिप्पणीनां परीक्षणं कृतम्।
मार्गस्य विस्तारस्य क्षेत्रस्य आवश्यकतायाः च अनुरूपं भवनानां ऊर्ध्वता निर्धारयितुं प्रस्तुतानां प्रस्तावानाम् अपि विचारः कृतः। टिहरीक्षेत्रे राष्ट्रियमार्गस्य उपस्थितिं विकाससम्बद्धाश्च आवश्यकताः दृष्ट्वा भवनानां ऊर्ध्वतां मैदानीक्षेत्राणां मानकानुसारं स्थापयितुं अनुरोधः कृतः। अपरतः पौडीक्षेत्रस्य राजाजीराष्ट्रीयोद्यानस्य समीपस्थत्वात् पर्यावरणीयसंवेदनशीलतां दृष्ट्वा भवनानां ऊर्ध्वता सीमितं स्थापयितुं प्रस्तुतः सुझावः उपयुक्तः इति मन्यते।
आवाससचिवः डॉ. आर. राजेशकुमारः अधिकारिभ्यः महायोजनासम्बद्धानि सर्वाणि लम्बितकार्याणि प्राथमिकतायाः आधारेण पूर्णं कर्तुं निर्देशान् दत्तवान्। सः अवदत् यत् ऋषिकेशसदृशस्य धार्मिकदृष्ट्या पर्यटनदृष्ट्या च महत्त्वपूर्णस्य क्षेत्रस्य कृते महायोजना केवलं भूम्युपयोगस्य दस्तावेजः न, अपितु आगामिवर्षाणां नगरीय-आर्थिकविकासस्य आधारशिला अस्ति।
सः अवदत् यत् देशविदेशेभ्यः बहुसङ्ख्याकाः पर्यटकाः ऋषिकेशम् आगच्छन्ति। पर्यटनस्य सह नगरीयजनसङ्ख्या, यातायातस्य दबावः तथा व्यावसायिकक्रियाकलापाः अपि निरन्तरं वर्धन्ते। अतः भविष्यस्य आवश्यकतानाम् अनुरूपा एतादृशी विकासयोजना आवश्यकी अस्ति, येन नगरस्य विस्तारः सुव्यवस्थितः भवेत् पर्यावरणीयसन्तुलनं च संरक्षितं भवेत्।
महायोजनायाम् आवासीय-व्यावसायिकक्षेत्रैः सह पर्यटनक्रियाकलापानां, यातायातव्यवस्थायाः, वाहनस्थापनस्य, मार्गजालस्य तथा आधारभूतसंरचनायाः विकासः समग्ररूपेण समावेशयिष्यते। सर्वकारस्य उद्देश्यम् अस्ति यत् वर्धमानपर्यटनस्य नगरीकरणस्य च मध्ये स्थानीयजनानां पर्यटकानां च कृते उत्तमसुविधाः प्रदीयन्ताम् तथा यातायातव्यवस्था प्रभावी क्रियताम्।
आवाससचिवः अवदत् यत् स्थानीयानाम् आवश्यकतानां क्षेत्रस्य पर्यावरणीयसंवेदनशीलतायाश्च ध्यानं कृत्वा विकासस्य सन्तुलितं प्रतिरूपं सज्जीक्रियते। विशेषतः राजाजीराष्ट्रीयोद्यानस्य समीपवर्तिषु क्षेत्रेषु निर्माणस्य विकासक्रियाकलापानां च नियोजने पर्यावरणीयपक्षेभ्यः प्राथमिकता प्रदास्यते।
डॉ. आर. राजेशकुमारेण सम्बद्धविभागानां विकासप्राधिकरणानां च मध्ये उत्तमसमन्वयं सुनिश्चितं कर्तुं निर्देशाः दत्ताः। तेन उक्तं यत् तकनीकी अथवा विभागीयस्तरे लम्बितानां विषयाणां शीघ्रं समाधानं क्रियताम्। महायोजनायाः अन्तिमरूपप्रदानस्य प्रक्रियायाम् अनावश्यकः विलम्बः न स्वीकरिष्यते।
सर्वकारस्य अभिप्रायः अस्ति यत् ऋषिकेशं धार्मिकपर्यटनस्य सह आधुनिकं, सुविधासम्पन्नं सुव्यवस्थितं च पर्यटनगन्तव्यरूपेण विकसितं क्रियताम्। महायोजनायाः प्रभावीक्रियान्वयनेन क्षेत्रे आवासीयस्य, व्यावसायिकस्य, पर्यटनस्य तथा आधारभूतसंरचनायाः विकासाय स्पष्टा दिशा प्राप्स्यते इति अपेक्षा अस्ति। सर्वकारस्य अनुसारं विकासप्रक्रियायां पर्यटनस्य आर्थिकक्रियाकलापानां च प्रोत्साहनेन सह पर्यावरणीयसंवेदनशीलतायाः स्थानीयनागरिकाणां आवश्यकतानां च पूर्णतया ध्यानं रक्ष्यते।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani