उज्जैनम्, 31 अगस्तमासः (हि.स.)।

मध्यप्रदेशस्य उज्जयिन्यां विश्वप्रसिद्धे श्रीमहाकालेश्वरमन्दिरे भाद्रपदमासस्य प्रथमा तथा भगवान् महाकालस्य पञ्चमी सवारी अद्य सायं चतुर्वादने निष्क्रमिष्यति। मन्दिरस्य सभामण्डपे पूजनार्चनानन्तरं बाबा महाकालः पालक्यां विराजमानः सन् नगरभ्रमणाय निर्गमिष्यति। अस्मिन् अवसरे श्रद्धालवः भगवान् महाकालस्य पञ्चसु स्वरूपेषु दर्शनं प्राप्स्यन्ति। सवारीं प्रति मन्दिरप्रशासनयोः सज्जताः पूर्णाः कृताः सन्ति।

सभामण्डपे पूजनानन्तरं बाबा महाकालस्य पालकी मन्दिरस्य मुख्यद्वारं प्राप्स्यति, यत्र सशस्त्रपुलिसबलस्य सैनिकाः भगवान् प्रति सलामीं समर्पयिष्यन्ति। तदनन्तरं सवारी निर्धारितमार्गेण नगरभ्रमणाय प्रस्थास्यति। सवार्यां अश्वारूढपुलिसदलम्, सशस्त्रपुलिसबलम्, होमगार्डदलम्, भजनमण्डली, झांझमण्डली तथा पुलिसबैण्डदलम् सम्मिलिताः भविष्यन्ति।

रामघाटे भविष्यति पूजनाभिषेकः

बाबा महाकालस्य सवारी महाकालचौराहम्, गुदरीचौराहम्, बक्षीबाजारम् तथा कहारवाड़ीमार्गेण रामघाटं प्राप्स्यति। तत्र मातुः क्षिप्रायाः जलेन भगवान् महाकालस्य अभिषेकः पूजनार्चनं च विधास्यते। ततः सवारी पुनः मन्दिरं प्रति प्रस्थास्यति।

वापसीमार्गः रामानुजकोटः, मोढ़स्य धर्मशाला, कार्तिकचौराहम्, खातीमन्दिरम्, सत्यनारायणमन्दिरम्, ढाबामार्गः, टंकीचौराहम्, छत्रीचौराहम्, गोपालमन्दिरम्, पटनीबाजारः, गुदरीबाजारः इत्येतेषु मार्गेषु गत्वा सवारी महाकालमन्दिरं प्राप्स्यति।

फेसबुक-माध्यमेन एलईडी-पटलेन च सजीवप्रसारणम्

महाकालस्य सवार्याः सजीवप्रसारणं मन्दिरप्रबन्धसमित्याः फेसबुक-पृष्ठे भविष्यति। तदतिरिक्तं सवार्याः अन्तिमभागे चलितरथे स्थापितस्य एलईडी-पटलस्य माध्यमेन अपि श्रद्धालवः सवार्याः दर्शनं कर्तुं शक्नुवन्ति।

भस्मार्तौ साकारस्वरूपेण सुसज्जितः बाबा महाकालः

इतस्तु सोमवासरे प्रातः चतुर्वादने मन्दिरस्य कपाटोद्घाटनेन सह भस्मार्तेः आरम्भः अभवत्। पूजारिणः पुरोहिताश्च गर्भगृहे भगवान् महाकालसहितानां सर्वेषां देवीदेवानां पूजनं कृतवन्तः। तदनन्तरं भगवान् महाकालस्य जलाभिषेकं कृत्वा दुग्ध-दधि-घृत-मधु-फलरसैः निर्मितेन पञ्चामृतेन अभिषेकः कृतः।

भस्मार्तेः परम्परानुसारं प्रथमघण्टालनादानन्तरं भगवान् महाकालाय हरिओमजलं समर्पितम्। मन्त्रपाठेन ध्यानपूर्वकं च पूजनानन्तरं कर्पूरारती सम्पन्ना। तत्पश्चात् ज्योतिर्लिङ्गं वस्त्रेण आच्छाद्य तस्मिन् भस्म समर्पितम्। महा निर्वाणी-अखाडस्य पक्षतः भस्मारोपणस्य परम्परा पूर्णा कृता।

भस्मार्पणानन्तरं बाबा महाकालस्य भाङ्गेन, चन्दनेन, त्रिपुण्ड्रेण तथा विविधैः आभरणैः विशेषशृङ्गारः कृतः। भगवान् महाकालाय शेषनागस्य रजतमुकुटम्, रजतमुण्डमाला, रुद्राक्षमाला तथा मोगरापुष्पैः गुलाबपुष्पैश्च निर्मितानि पुष्पानि समर्पितानि। फलानां मिष्टान्नानां च नैवेद्यं समर्पितम्।

जयघोषैः गुञ्जितं मन्दिरपरिसरम्

भस्मार्तौ बहुसंख्यकाः श्रद्धालवः सम्मिलिताः अभवन्। भक्ताः बाबा महाकालस्य दर्शनं कृत्वा नन्दीमहाराजस्य दर्शनमपि कृतवन्तः तथा तस्य कर्णे स्वमनोकामनां निवेदितवन्तः। अस्मिन् समये मन्दिरपरिसरः बाबा महाकालस्य जयघोषैः गुञ्जितः अभवत्।

मान्यता अस्ति यत् भस्मसमर्पणानन्तरं भगवान् महाकालः निराकारस्वरूपात् साकारस्वरूपं प्राप्य भक्तेभ्यः दर्शनं ददाति। अस्याः धार्मिकपरम्परायाः कारणेन महाकालमन्दिरस्य भस्मारती देश-विदेशेभ्यः आगतानां श्रद्धालूनां कृते विशेषाकर्षणस्य केन्द्रं वर्तते।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani