– ‘विजिट् माय स्टेट्’ इत्यस्य अन्तर्गतं ‘जेन-जी’ युवजनाः सांस्कृतिकदूताः भविष्यन्ति, उत्तरप्रदेशपर्यटनविभागस्य अनन्यः प्रयत्नः– एकं नगरम्, एका वाणी, षष्टिनिमेषपरिमिताभिः युवा-रील्स-वीडियो-इत्येतैः स्वनगरस्य कथां कथयिष्यन्ति– नगरस्य परम्परा, स्थानीयभोजनम्, परम्पराः अल्पज्ञातपर्यटनस्थलानि च युवा-कथाकाराणां रील्स-वीडियोषु समाविष्टानि भविष्यन्ति

लखनऊ, ३१ अगस्तमासः (हि.स.)। डिजिटलजगति ‘जेन-जी’ युवजनानां रुचिः तेषां वाणी च संस्कृत्याः यात्रायाश्च नूतनप्रवृत्तीन् निर्धारयति। अस्य परिवर्तनशीलस्य कालस्य परिप्रेक्ष्ये उत्तरप्रदेशसर्वकारेण प्रदेशस्य युवजनान् स्वस्वनगराणां संस्कृतेः, सांस्कृतिक-परम्परायाः विशिष्टतायाश्च प्रतिनिधीन् कर्तुं प्रयत्नः कृतः। ‘विजिट् माय स्टेट् उत्तरप्रदेश’ अभियानस्य अन्तर्गतं उत्तरप्रदेशपर्यटनविभागेन युवजनेभ्यः आह्वानं कृतम् यत् ते स्वनगरस्य अनुक्तकथाः, स्थानीयसंस्कृतिं विशिष्ट-परिचयं च स्वस्वरेण केवलं षष्टिनिमेषपरिमितस्य रील्स-वीडियोद्वारा विश्वस्य पुरतः प्रस्तुवन्तु।

नगरस्य सांस्कृतिकपरम्परया सम्बद्धाः अनुक्तकथाः स्युः अथवा स्थानीय-व्यञ्जनानां स्वादः, शताब्दी-पुरातनाः परम्पराः स्युः अथवा पर्यटकाणां दृष्टेः अद्यावधि दूरस्थाः अल्पज्ञाताः स्थानानि—‘विजिट माय स्टेट उत्तरप्रदेश’ अभियानद्वारा प्रदेशस्य तेषां जनानां दृष्ट्या परिचयः प्रस्तूयते, ये स्वनगरं तस्य परिचयं च सर्वाधिकं समीपतः जानन्ति। स्थानीयनिवासिनः स्वयं दृश्यग्राहकयन्त्रस्य सम्मुखम् आगत्य स्वनगरस्य विशिष्टानुभवान् विशेषताः च कथारूपेण सहभागं कर्तुं शक्नुवन्ति। अस्य प्रयत्नस्य उद्देश्यं कस्यचित् स्थानस्य परिचयं केवलं चित्रेषु सूचनासु च सीमितं न कृत्वा, तत्रत्यजनानां स्वरैः अनुभवैश्च तस्य वास्तविककथां व्यापकदर्शक-वर्गपर्यन्तं प्रापयितुम् अस्ति।

डिजिटलमाध्यमेन पर्यटनाय पक्षाः प्राप्स्यन्ते

युवजनानां मध्ये पर्यटनस्थलानां अन्वेषणस्य परिचयप्राप्तेश्च परिवर्तन-शीलान् उपायान् दृष्ट्वा उत्तरप्रदेश-पर्यटनविभागेन एतत् अभियानं रील्स-वीडियोमाध्यमेन अग्रे नेतुं निर्णयः कृतः। वर्तमानकाले यात्रायोजनां कर्तुं पूर्वं युवजनाः लघुदृश्यचित्राणि, जनानाम् अनुभवान् तथा विषयवस्तुनिर्मातृणां मतानि च शीघ्रं महत्त्वं ददति। डिजिटलमञ्चेषु प्रसारिताः एतादृशाः अनुभवाः न केवलं प्रसिद्धपर्यटनस्थलानां विशिष्टपरिचयं निर्मान्ति, अपितु अल्पज्ञातस्थलानामपि व्यापकदर्शक-वर्गपर्यन्तं प्रचारं कुर्वन्ति। ‘विजिट् माय स्टेट् उत्तरप्रदेश’ अभियानस्य उद्देश्यम् एतस्याः डिजिटलरुचेः प्रदेशस्य पर्यटनक्षेत्रेण सह संयोजनं कृत्वा तस्मै नूतनं आयामं दातुम् अस्ति।

युवजनाः स्वस्वनगराणां सांस्कृतिकदूताः भविष्यन्ति

पर्यटन-संस्कृतिमन्त्री जयवीरसिंहः सोमवासरे उक्तवान् यत्— “उत्तरप्रदेशस्य सांस्कृतिकपरिचयः केवलं तस्य प्रसिद्धपर्यटनस्थलेषु सीमितः नास्ति। प्रदेशस्य प्रत्येकं जनपदस्य, नगरस्य ग्रामस्य च स्वकीया पृथक् कथा परिचयश्च अस्ति। अत्रत्याः स्थानीयभोजनपरम्पराः, हस्तकलाः, उत्सवाः, परम्पराः, जनाः तैः सम्बद्धाः कथाः च उत्तरप्रदेशस्य समृद्धां सांस्कृतिकपरम्परां सजीवां कुर्वन्ति।”

सः अग्रे उक्तवान् यत्— ‘विजिट् माय स्टेट्’ अभियानद्वारा प्रदेशस्य ‘जेन-जी’ युवजनान् अन्यान् युवजनान् च स्वस्वनगराणां सांस्कृतिकदूतान् कर्तुं प्रयत्नः क्रियते। युवजनाः स्वस्वरेण स्वशब्दैश्च स्वनगराणां विशेषताः विश्वस्य पुरतः प्रस्तोष्यन्ति, येन आगन्तारः उत्तरप्रदेशं अधिकरुचिकरेण नूतनदृष्टि-कोणेन च ज्ञातुं अवसरं प्राप्स्यन्ति।”

षष्टिनिमेषेषु कथयन्तु स्वनगरस्य कथाम्

अभियाने सहभागितायाः प्रक्रिया अपि युवजनेभ्यः अत्यन्तं सरला कृता अस्ति। प्रतिभागिभिः स्वनगरस्य विशिष्टपरिचयं तस्य कथां च स्वस्वरेण अधिकतमं षष्टिनिमेषपरिमितस्य रील्स-वीडियो-माध्यमेन प्रस्तोतव्यम्। दृश्यचित्रे प्रतिभागिनः स्वयं दृश्यग्राहकयन्त्रस्य सम्मुखम् आगमनम् आवश्यकम् अस्ति, यस्मिन् तस्य मुखं स्पष्टतया दृश्येत तथा च वाणी स्पष्टतया श्रूयेत।

विशेषतया नगरस्य कथा कस्यचित् पूर्वनिर्धारितस्य लेखस्य आधारेण न, अपितु युवजनेन स्वशब्दैः स्वकीयशैल्या च कथनीया। रील्स-वीडियो इत्यस्य दृश्यांकनं मुक्तस्थले क्रियते, यत्र पृष्ठभूमौ नगरस्य किमपि प्रमुखं पर्यटनस्थलं अथवा तस्य परिचयेन सम्बद्धं विशिष्टं स्थानं दृश्येत। प्रतिभागिनः हिन्दी अथवा आङ्ग्लभाषया, यया कयापि भाषया, स्वकीयां रील निर्मातुं शक्नुवन्ति। प्रत्येकं दृश्यचित्रस्य अन्ते ‘विजिट् माय स्टेट् उत्तरप्रदेश’ इति वचनम् अनिवार्यम् अस्ति।

प्रतिभागिनः स्वप्रविष्टयः अन्तर्जालस्थ-प्रपत्रस्य माध्यमेन प्रेषयितुं शक्नुवन्ति।

विशेषजानकार्यार्थं प्रतिभागिनः उत्तरप्रदेश-पर्यटनविभागस्य सामाजिकमाध्यममञ्चेषु उपलब्धानि ‘विजिट् माय स्टेट् उत्तरप्रदेश’ अभियान-सम्बद्धानि दृश्यचित्राण्यपि द्रष्टुं शक्नुवन्ति।

पर्यटनविभागस्य अपरमुख्यसचिवः अमृत-अभिजातः उक्तवान् यत् ‘विजिट् माय स्टेट् उत्तरप्रदेश’ अभियानं स्थानीय-निवासिनः स्वनगरस्य समीपस्थपर्यटन-स्थलानां च कथां कथयितुं प्रेरयति। तेन उक्तं यत् केवलं षष्टिनिमेषपरिमितस्य एकस्य रील्स-वीडियोद्वारा कस्यचित् स्थानस्य विशेषता, व्यक्तेः स्वकीया वाणी स्थानीयानुभवश्च प्रभावीरूपेण एकत्र प्रस्तोतुं शक्यते।

अनेन एकतः प्रसिद्धपर्यटनस्थलान् नूतनदृष्टिकोणेन द्रष्टुं अवसरः प्राप्स्यते, अपरतः स्थानीयानां अल्पप्रसिद्धानां स्थानानामपि व्यापकपरिचयः भविष्यति। अमृत-अभिजातः उक्तवान् यत् युवजनानां पक्षतः आगच्छन्त्यः एतादृश्यः लघुकथाः मिलित्वा उत्तरप्रदेशस्य आस्था, समृद्धसांस्कृतिकपरम्परा, प्राकृतिक-सौन्दर्यं, व्यञ्जनानि हस्तकलानां विविधतां च समग्रयात्रानु-भवरूपेण देशस्य विश्वस्य च पुरतः प्रस्तोष्यन्ति।

उदाहरणतया लखनऊनगरस्य कश्चन निवासी स्वनगरस्य खान-पानपरम्परायाः, चिकनकारी-हस्तकलायाः, पुरातनमोहल्लानां अथवा सांस्कृतिक-स्थानानां विषये वक्तुं शक्नोति। तथैव ब्रजस्य, बुन्देलखण्डस्य, पूर्वाञ्चलस्य तराईप्रदेशस्य च युवजनाः स्वस्वनगराणां परम्पराः, स्थानीयविशेषताः पर्यटना-नुभवान् च विश्वस्य पुरतः आनेतुं शक्नुवन्ति। एषः प्रयत्नः प्रदेशस्य प्रमुखपर्यटनस्थलान् विश्वस्य पुरतः प्रस्तोतुं कृतः अस्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan