Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
कोलकाता, ३१ अगस्तमासः (हि.स.)। भारतस्य रूसदेशस्य च मध्ये सुदृढेन समन्वयेन, संवादेन, विश्वासेन, संवेदनशीलतया परस्परसम्मानेन च सहयोगस्य नूतनाः अवसराः सृजितुं शक्यन्ते। कोलकातानगरे मालदीव-गणराज्यस्य मानदवाणिज्यदूतः रामकृष्ण-जायसवालः सोमवासरे आयोजितस्य भारत-रूसद्विपक्षीयसम्मेलनस्य ‘सम्पर्कः’ इत्यस्य उद्घाटनसत्रं सम्बोधयन् एतद् अवदत्।
रामकृष्णजायसवालः अवदत् यत् कस्यापि सफलसाझेदारीस्य आधारः सार्थकसंवादे परस्परं बोधुं क्षमतायां च निहितः भवति। सम्बन्धाः द्वयोः बृहद्देशयोः मध्ये भवन्तु अथवा लघुदेशयोः मध्ये, सुदृढसाझेदारीस्य प्रभावः केवलं सर्वकारेषु एव सीमितः न भवति, अपि तु समाजम्, अर्थव्यवस्थां अन्ताराष्ट्रियसम्बन्धान् च प्रभावितं करोति।
भारत-रूसयोः सम्बन्धानां उल्लेखं कुर्वन् सः अवदत् यत् उभयोः देशयोः मध्ये दीर्घकालात् विश्वासे, परस्परबोधे परस्परसम्माने च आधारितं मैत्रीसम्बन्धं वर्तते। यदि उभौ देशौ स्वक्षमताः विशेषज्ञतां च समानोद्देश्यस्य कृते एकत्र आनयतः, तर्हि तस्य परिणामः उभयोः देशयोः व्यापकप्रगतेः समृद्धेश्च रूपेण प्रकटितुं शक्नोति।
सः अवदत् यत् यदा द्वौ बृहद्देशौ कस्यचित् सामूहिकलक्ष्यस्य कृते मिलित्वा कार्यं कुरुतः, तदा तस्य परिणामः तादृशसिद्धेः अपेक्षया बहुगुणितः भवितुं शक्नोति, यादृशीं तौ पृथक्-पृथक् प्राप्तुं शक्नुयाताम्। एतादृशी सहभागिता विकासस्य समृद्धेश्च उत्प्रेरकरूपेण कार्यं कर्तुं शक्नोति।
जायसवालः सफलसम्बन्धानां कृते संवादं सर्वाधिकमहत्त्वपूर्णेषु आधारेषु अन्यतमम् अवर्णयत्। सः अवदत् यत् प्रौद्योगिक्या भौगोलिकदूरत्वानि न्यूनीकृतानि सन्ति तथा च विश्वस्य कस्मिन्नपि भागे विद्यमानेन जनेन सह तत्कालं सम्पर्कः सम्भवः अभवत्, किन्तु वास्तविकः संवादः केवलं सम्पर्के एव सीमितः न भवति। तदर्थम् एकस्मिन् अन्यस्य श्रवणम्, विभिन्नदृष्टिकोणानां बोधनम् उन्मुक्त-मनसा वार्तालापश्च आवश्यकः।
सः सहभागितासम्बन्धे विश्वासस्य आत्म-विश्वासस्य च भूमिकायामपि बलं दत्तवान्। तस्य मते देशानां, संस्थानां व्यक्तिनां च मध्ये एतादृशः विश्वासः भवितव्यः यत् सहभागिता: कठिन-परिस्थितिष्वपि सत्यतापूर्वकेन सकारा-त्मकभावेन च परस्परं साहाय्यं करिष्यन्ति।
जायसवालः संवेदनशीलतामपि सुदृढ-सम्बन्धानां कृते आवश्यकाम् अवर्णयत्। सः अवदत् यत् कश्चित् व्यक्तिः संवादे कियदपि आत्मविश्वाससम्पन्नः सफलश्च भवतु, यदि तस्य अन्येषां परिस्थितीनां समस्यानाञ्च बोधनस्य संवेदनशीलता नास्ति, तर्हि सम्बन्धाः अपूर्णाः भवन्ति। एषा एव स्थितिः देशानां परस्परसम्बन्धेष्वपि प्रयुज्यते। विभिन्ने-तिहास-संस्कृतिदृष्टिकोणानां विद्य-मानत्वेऽपि देशैः परस्परस्य चिन्ता: आकाङ्क्षा: च प्रति संवेदनशीलैः भवितव्यम्।
सः परस्परसम्मानं दीर्घकालिक-सहभागिताया: आधारम् उक्त्वा अवदत् यत् सम्मानं कस्यचित् लाभस्य अपेक्षया न, अपि तु सभ्यस्य सृजनात्मकस्य च सम्बन्धस्य मूल-सिद्धान्तत्वेन भवितव्यः।
भविष्ये भारतस्य रूसस्य च मध्ये शिक्षायाः, प्रौद्योगिक्याः, नवाचारस्य, व्यापारस्य, निवेशस्य तथा उभयोः देशयोः जनानां परस्परसम्पर्कस्य क्षेत्रेषु सहयोगस्य व्यापकाः सम्भावनाः सन्ति। जायसवालः अवदत् यत् विश्वविद्यालयानि, संस्थानानि, उद्यमिनः निवेशकाश्च एतां सहभागितां व्यापकां कर्तुं सहयोगस्य नूतनमार्गान् उद्घाटयितुं च महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वोढुं शक्नुवन्ति।
सः अवदत् यत् उभयोः देशयोः संस्थानां जनानां च मध्ये अधिकसंवादेन सम्पर्केण च परस्परबोधः सुदृढः भविष्यति तथा च विश्वासः वर्धिष्यते। अनेन भविष्ये द्विपक्षीयसहयोगं अधिकं व्यापकं कर्तुं सुदृढः आधारः निर्मितुं शक्यते।
रामकृष्णजायसवालः विश्वासं व्यक्तवान् यत् भारत-रूससहभागिता निरन्तरं विकसितवती भविष्यति तथा च नूतनावसराणां द्वाराणि उद्घाटयिष्यति। सः अवदत् यत् ‘सम्पर्कः’ इत्यादृशानि मञ्चानि उभयोः देशयोः मध्ये संवादं व्यापक-सहभागितां च वर्धयितुं महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वोढुं शक्नुवन्ति।
सः सम्मेलनस्य आयोजकेभ्यः भारत-रूसयोः सम्बन्धानां भविष्यस्य विषये विभिन्नक्षेत्राणां हितधारकान् एकस्मिन् मञ्चे आनेतुं कृतज्ञतां ज्ञापितवान् तथा च उभयोः देशयोः मध्ये निरन्तरसंवादस्य, सुदृढसहयोगस्य प्रगाढमैत्र्याः च आव-श्यकतायै बलं दत्तवान्।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan