देहरादूनम्, ०७ अगस्तमासः (हि.स.)। उत्तराखण्ड-सर्वकारेण श्रद्धालूनां पर्यटकानां च कृते आदि-कैलास-यात्रां प्रतिकूल-वायुमण्डलीय-स्थितिं आकस्मिक-परिस्थितिं च विहाय सम्पूर्णवर्षं सञ्चालयितुं सज्जता प्रारब्धा अस्ति। मुख्यमन्त्रिणः पुष्करसिंह-धामिनः निर्देशानुसारं पिथौरागढ-जनपद-प्रशासनेन सम्बद्धेभ्यः सर्वेभ्यः विभागेभ्यः समन्वित-कार्ययोजनां निर्मातुं निर्देशाः प्रदत्ताः सन्ति।

जनपदाधिकारी आशीष-भट्गाई इत्यनेन शुक्रवासरे उक्तं यत् मुख्यमन्त्रिणः अभिप्रायानुसारम् आदि-कैलास-यात्रा अधिका सुगमा, सुव्यवस्थिता सर्वसुलभा च करिष्यते। सः अवदत् यत् कैलास-मानसरोवर-यात्रया सह आदि-कैलास-यात्रायाः अपि प्रभाविप्रकारेण सञ्चालनं सुनिश्चितं करिष्यते, येन सीमावर्ती-पिथौरागढ-जनपदः धार्मिक-आध्यात्मिक-पर्यटनस्य प्रमुखकेन्द्ररूपेण नूतनं परिचयं स्थापयितुं शक्नुयात्। सः अवदत् यत् सम्पूर्णवर्षम् आदि-कैलास-यात्रायाः व्यवस्था एवं विकसितां करिष्यते येन कैलास-मानसरोवर-यात्रा अपि प्रभावितां न भवेत्।

तेन मार्गः, पेयजलम्, विद्युत्, सञ्चारः, स्वास्थ्य-सेवा, सुरक्षा, वाहन-स्थापन-व्यवस्था, स्वच्छता, आवासः, भोजनम्, आपदा-प्रबन्धनम् तथा अन्याः आवश्यकाः सुविधाः इत्यादिनां विस्तृतां योजनां निर्माय समयबद्ध-कार्यवाहीं सुनिश्चेतुं निर्देशाः प्रदत्ताः। सर्वेभ्यः विभागेभ्यः समन्वयपूर्वकं यात्रामार्गे श्रद्धालुभ्यः सुरक्षिताः उत्तमाः च सुविधाः प्रदातुं निर्दिष्टम् अस्ति।

जनपदाधिकारिणा उक्तं यत् सम्पूर्णवर्षं यात्रायाः सञ्चालनात् सीमावर्ती-क्षेत्रेषु धार्मिक-पर्यटनस्य नूतनः वेगः प्राप्स्यते। होटल्-गृहवास-व्यवस्था, परिवहनम्, स्थानीय-वाणिज्यम्, हस्तशिल्पम् अन्येषु च सेवाक्षेत्रेषु रोजगारस्य स्वरोजगारस्य च अवसराः वर्धिष्यन्ते, येन स्थानीय-अर्थव्यवस्था सुदृढा भविष्यति। सः अवदत् यत् मुख्यमन्त्रिणः धामिनः नेतृत्वे राज्य-सर्वकारः धार्मिक-पर्यटनस्य विस्ताराय निरन्तरम् उपक्रमान् कुर्वन् अस्ति तथा सम्पूर्णवर्षम् आदि-कैलास-यात्रायाः सञ्चालनम् अस्मिन् दिशि महत्त्वपूर्णं पदक्षेपं भविष्यति।

सर्वकारीय-विवरणानुसारम्, २०२३ तमस्य वर्षस्य अक्टूबर-मासे प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्र-मोदिना कृतस्य आदि-कैलास-दर्शनस्य अनन्तरम् अस्मिन् क्षेत्रे पर्यटकानां संख्यायां उल्लेखनीयः वृद्धिः अभवत्। पर्यटन-विभागस्य अनुसारं २०२३ तमे वर्षे अत्र १७,४०८ पर्यटकाः आगतवन्तः, यदा तु २०२५ तमे वर्षे एषा संख्या वर्धित्वा १,२५,२७७ अभवत्। चलित-वर्षे अद्यावधि ७६,९३० तः अधिकाः पर्यटकाः आदि-कैलासम् आगतवन्तः तथा वर्षस्य अन्ते एषा संख्या १.५ लक्षात् अधिका भविष्यति इति अनुमानम् अस्ति।

पर्यटन-विभागस्य अनुसारं क्षेत्रे ५५० तः अधिकानि गृहवास-केन्द्राणि अर्थात् होमस्टे-व्यवस्थाः विकसिताः सन्ति, येन स्थानीयजनानां कृते आजीविकायाः नूतनाः अवसराः प्राप्ताः सन्ति तथा पर्यटनाधारित-आर्थिक-गतिविधिषु उल्लेखनीयः विकासः अभिलेखितः अस्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan