कोरबा, 08 अगस्तमासः (हि. स.)।

देशे एल्युमिनियमधातोः वर्धमानायाः मागधायाः मध्ये वेदान्तासमूहस्य कम्पनी भारतएल्युमिनियमकम्पनी लिमिटेड् अर्थात् बाल्को स्वस्य विस्तारस्य आधुनिकीकरणस्य च माध्यमेन उत्पादनक्षमतायां महतीं वृद्धिं कर्तुं गच्छति। बाल्कोमध्ये निर्माणाधीनस्य नूतनस्य स्मेल्टरसंयन्त्रस्य प्रायः पञ्चसप्ततिप्रतिशतं कार्यं सम्पन्नम् अस्ति। अस्य पूर्णत्वानन्तरं बाल्कोस्य एल्युमिनियमोत्पादनक्षमता प्रतिवर्षं दश लक्षटनपर्यन्तं वर्धिष्यते। तेन सह वेदान्तासमूहस्य समग्रस्य एल्युमिनियमोत्पादनस्य क्षमता प्रायः अष्टाविंशतिलक्षपञ्चाशत्सहस्रटनपर्यन्तं प्रतिवर्षं प्राप्स्यति तथा समूहः विश्वस्य चतुर्थेषु बृहत्तमेषु एल्युमिनियमोत्पादकेषु सम्मिलितः भविष्यति।

बाल्कोस्य मुख्यकार्यकारीअधिकारी पूर्णकालिकनिदेशकश्च राजेशकुमारसिंहेन शनिवासरे उक्तं यत् कम्पनी निरन्तरनिवेशेन आधुनिकप्रौद्योगिक्याः च माध्यमेन स्वस्य उत्पादनक्षमतां वर्धयति। निजीकरणस्य समये बाल्कोस्य उत्पादनक्षमता प्रतिवर्षं प्रायः एकलक्षटनम् आसीत्, या निरन्तरनिवेशस्य आधुनिकप्रौद्योगिक्याः च उपयोगेन वर्धयित्वा अधुना प्रतिवर्षं प्रायः पञ्चलक्षटनपर्यन्तं प्राप्ता अस्ति। अधुना नूतनस्य स्मेल्टरस्य निर्माणानन्तरं एषा क्षमता वर्धित्वा प्रतिवर्षं दश लक्षटनपर्यन्तं भविष्यति।

तेन उक्तं यत् बाल्कोस्य विस्तारः केवलं उत्पादनक्षमतायाः वर्धनपर्यन्तं सीमितः नास्ति, अपितु कोरबानगरं देशस्य प्रमुखं एल्युमिनियमकेन्द्ररूपेण स्थापयितुम् अस्य उद्देश्यम् अस्ति। नूतने स्मेल्टरसंयन्त्रे आधुनिकप्रौद्योगिक्याः उपयोगः क्रियते। एतस्याः प्रौद्योगिक्याः प्रयोगं कुर्वत्सु देशेषु भारतस्य महत्त्वपूर्णं स्थानम् अस्ति तथा एतस्याः प्रौद्योगिक्याः आधारेण विकसितं संयन्त्रं कम्पनी तकनीकीदृष्ट्या महत्त्वपूर्णां उपलब्धिं मन्यते। नूतनस्य स्मेल्टरस्य प्रारम्भेन एल्युमिनियमोत्पादने वेगवृद्धेः सह रोजगारस्य औद्योगिकनिवेशस्य च अपि संवर्धनं भविष्यति।

बाल्कोसंयन्त्रस्य समीपे एल्युमिनियमपार्कस्य विकासस्य योजनाऽपि निर्मिता अस्ति। अस्य कृते संयन्त्रात् प्रायः द्वित्रिकिलोमीटरपरिमिते क्षेत्रे भूमेः अन्वेषणस्य प्रक्रिया प्रचलति। प्रस्ताविते उद्याने लघुमध्यमोद्योगेभ्यः प्रत्यक्षरूपेण उष्णधातुः उपलब्धः कारयिष्यते। तेन एल्युमिनियमाधारितेभ्यः अधोमुखोद्योगेभ्यः कच्चामालः सुगमतया उपलब्धः भविष्यति। परिवहनव्ययस्य न्यूनीकरणेन सह एल्युमिनियमोत्पादानां स्थानीयस्तरे निर्माणं मूल्यवर्धनं च वर्धिष्यते।

बाल्कोप्रबन्धनस्य मतमस्ति यत् औद्योगिकविकासेन सह स्थानीयसमाजस्य विकासोऽपि समानरूपेण आवश्यकः अस्ति। वेदान्तासमूहस्य अध्यक्षस्य अनिलअग्रवालस्य औद्योगिकविकासेन सह स्थानीयसमाजस्य विकासस्य दृष्टिकोणानुसारं शिक्षा, स्वास्थ्य, कौशलविकासः, महिलासशक्तीकरणम्, आधारभूतसुविधाः इत्येतेषु क्षेत्रेषु निरन्तरं निवेशः क्रियते, येन औद्योगिकविकासस्य लाभः स्थानीयजनानां पर्यन्तं प्राप्नुयात्।

उत्पादनक्षमतायाः वर्धनेन सह बाल्कोसंस्थायाः ऊर्जायाः कोयलस्य च आवश्यकताऽपि वर्धिष्यते। एतं दृष्ट्वा रायगढजनपदस्य बर्रा-कोयलाखण्डस्य २०२८ तमवर्षपर्यन्तं विकासं कृत्वा सञ्चालनं कर्तुं लक्ष्यं निर्धारितम् अस्ति। कोयलाखानस्य प्रारम्भानन्तरं बाह्यस्रोतः कोयलक्रयणे कम्पनीस्य निर्भरता न्यूनीभविष्यति। वर्तमानकाले बाल्को स्वस्य स्वामित्वयुक्तस्य विद्युत्संयन्त्रस्य आवश्यकतां पूरयित्वा प्रायः त्रिशतमेगावाट् अतिरिक्तविद्युत् मुक्तविपणौ विक्रयति।

राजेशकुमारसिंहेन उक्तं यत् नूतनस्य स्मेल्टरस्य निर्माणकार्यं तीव्रगत्या प्रचलति तथा प्रायः पञ्चसप्ततिप्रतिशतं कार्यं सम्पन्नम् अस्ति। अवशिष्टकार्यस्य अपि निर्धारितसमये पूर्णतां नेतुं लक्ष्यं निर्धारितम् अस्ति। नूतनस्य स्मेल्टरस्य सञ्चालनानन्तरं उत्पादनक्षमतायां महती वृद्धिः भविष्यति, येन बाल्कोसंस्थायाः सह कोरबानगरस्य औद्योगिकपरिदृश्येऽपि परिवर्तनं भविष्यति।

कोरबानगरे स्वास्थ्यसुविधानां विस्तारस्य दिशायामपि कम्पनी एका महत्त्वपूर्णां प्रस्तावनां विचारयति। वेदान्तासमूहस्य रायपुरनगरे स्थितस्य कर्कटरोगचिकित्सालयस्य अनुरूपं बाल्कोक्षेत्रेऽपि विशेषकर्कटरोगचिकित्सासुविधां विकसितुं सम्भावनायाः विषये विचारः क्रियते। प्रस्तावस्य तकनीकीपरीक्षणं करिष्यते।

बाल्कोक्षेत्रे यातायातव्यवस्थायाः सुधाराय परसाभाठातः रूमगडापर्यन्तं चतुष्पथमार्गस्य निर्माणार्थं त्रिंशत्कोटिरूप्यकाणि जिलाप्रशासनाय पूर्वमेव उपलब्धानि कारितानि सन्ति। वर्षाकालस्य अनन्तरं मार्गनिर्माणकार्यस्य प्रारम्भस्य सम्भावना अस्ति।

कम्पन्याः विस्तारयोजनायां स्थानीयस्तरे रोजगारस्य औद्योगिकनिवेशस्य च वर्धनेन सह पर्यावरणप्रबन्धनमपि महत्त्वं दीयते। नूतनानाम् उद्योगानाम् अधोमुखैककानां च विकासेन स्थानीयार्थव्यवस्थायाः गतिः वर्धिष्यते इति अपेक्षा अस्ति। बाल्कोप्रबन्धनस्य अनुसारं उत्पादनविस्तारेण, नूतनानाम् उद्योगानां स्थापनया, आधारभूतसुविधानां विकासेन सामाजिकक्षेत्रे निवेशेन च कोरबानगरं सुदृढं एल्युमिनियमाधारितमधोमुखोद्योगकेन्द्ररूपेण विकसितुं कार्यं क्रियते।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani