Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नव दिल्ली, 09 अगस्तमासः (हि.स.)।
दिल्लीमेट्रोरैलनिगमेन समयपालनस्य विश्वसनीयतायाश्च दृष्ट्या हाङ्काङ्गमेट्रो, पेरिसमेट्रो, न्यूयॉर्कसबवे इत्यादीनि विश्वस्य प्रमुखमेट्रोव्यवस्थानि अपि अतिक्रान्तानि सन्ति। बह्वीः मेट्रोव्यवस्थाः कतिपयमिनिटानाम् अनन्तरमेव विलम्बं विलम्बरूपेण स्वी कुर्वन्ति, किन्तु दिल्लीमेट्रो एकोनषष्टेः सेकण्डेभ्यः अधिकं विलम्बं भवति चेत् तं ‘विलम्बः’ इति अभिलिखति।
दिल्लीमेट्रोरैलनिगमस्य रविवासरे प्रकाशितविवरणानुसारं दिल्लीमेट्रोसेवायाः समयपालनप्रतिशतम् वर्षे द्विसहस्रविंशत्यधिकषड्विंशतितमे वर्षे नवतिनव दशमलव पञ्च प्रतिशतं वर्तते। दिल्लीमेट्रोसेवायाः समयपालनप्रतिशतं प्रारम्भे वर्षे द्विसहस्रतमे वर्षे अष्टनवतिः दशमलव सप्तविंशतिः प्रतिशतं आसीत्, यत् वर्षे द्विसहस्रपञ्चतमे वर्षे नवतिनव दशमलव चतुःषष्टिः प्रतिशतं यावत् वर्धितम्। एवं दिल्लीमेट्रोरैलनिगमः प्रारम्भस्य केवलं द्वाभ्यां वर्षाभ्यामेव नवतिप्रतिशताधिकं समयपालनं साधयितुं समर्थानां विशिष्टमेट्रोव्यवस्थानां श्रेण्यां स्थानं प्राप्तवान्। ततः परं दिल्लीमेट्रोरैलनिगमेन प्रतिवर्षं निरन्तरं नवतिनव दशमलव नव प्रतिशतं समयपालनं प्राप्तम्।
दिल्लीमेट्रो व्यस्तेषु मार्गेषु रेलयानानां मध्यविरामं प्रारम्भिकेषु वर्षेषु सप्तमिनिटेभ्यः न्यूनीकृत्य अधुना केवलं द्विमिनिट् अष्टादशसेकण्डपर्यन्तं कृतवती अस्ति। सामान्यतः यथा यथा जालकस्य तथा रेलयानसमूहस्य च विस्तारः भवति, तथा कालेन सह अनुरक्षणसम्बद्धाः समस्याः अपि जायन्ते, तदा मेट्रोव्यवस्थायाः समयपालनस्य विश्वसनीयतायाश्च प्रतिकूलः प्रभावः भवति। किन्तु दिल्लीमेट्रोरैलनिगमेन त्रयोविंशतिवर्षीयसञ्चालनकाले एतत् सामान्यं मानदण्डं मिथ्या सिद्धं कृतम् अस्ति। दिल्लीमेट्रोस्य एकस्मिन् रेलयाने औसतेन सप्तविंशतिलक्षद्विसहस्रकिलोमीटरपर्यन्तं सञ्चालिते सति एव एकवारं तादृशी विकृतिः भवति, येन सेवायाः प्रभावः भवति।
उपलब्धविवरणानुसारं पञ्चचत्वारिंशत् प्रमुखमेट्रोव्यवस्थानां समूहः ‘कम्युनिटी ऑफ मेट्रोज्’ इति संस्थया क्रियमाणस्य अन्तर्राष्ट्रीयमानदण्डनिर्धारणस्य आधारेण विश्वसनीयतायाः विषये दिल्लीमेट्रो निरन्तरं विश्वस्य पञ्चसु शीर्षस्थमेट्रोव्यवस्थासु अन्तर्भवति। एषा श्रेणी द्विमिनिटविलम्बस्य मानदण्डम् आधारीकृत्य निर्धारिता भवति।
तदतिरिक्तं दिल्लीमेट्रोरैलनिगमः भारतस्य बृहत्तमं चालकविहीनं मेट्रोजालकम् अपि सञ्चालयति, यस्य प्रायः नवविंशतिः प्रतिशतं जालकं चालकदलविहीनरेलयानसञ्चालनस्य अधीनं वर्तते। एकसप्ततिः दशमलव पञ्चपञ्च किलोमीटरमितदीर्घा, पञ्चचत्वारिंशत्स्थानकयुक्ता च सप्तमा रेखा विश्वस्य दीर्घतमा चालकविहीना मेट्रोरेखास्ति तथा च विश्वस्य दीर्घतमासु वृत्ताकारमेट्रोरेखासु एका अस्ति। एषा रेखा ग्रेरेखायाः लघुभागं विहाय दिल्लीमेट्रोस्य प्रत्येकं मार्गेण सम्बद्धा अस्ति। अनेन मार्गेण नगरस्य केन्द्रभागे विनिमयस्थानकेषु जायमानः जनसमूहस्य सम्मर्दश्च पर्याप्ततया न्यूनीकृतः अस्ति।
विज्ञप्त्यनुसारं पञ्चविंशतितमे दिसम्बरमासे द्विसहस्रद्वितीयतमे वर्षे शाहदरातः तीसहजारीपर्यन्तं केवलम् अष्ट दशमलव चतुः किलोमीटरमिते मार्गे षट् स्थानकैश्च सह आरब्धा दिल्लीमेट्रोसेवा अद्य द्वादशरेखाभिः त्रिशतत्रयस्थानकैश्च सह चतुःशतषोडश दशमलव पञ्च किलोमीटरपर्यन्तं विस्तृता भारतस्य बृहत्तममेट्रोरैलजालकरूपेण सञ्चालितास्ति। अस्मिन् एकत्रिंशत् विनिमयस्थानकानि सन्ति, ये दिल्लीं राष्ट्रिय-राजधानीक्षेत्रं च परस्परं संयोजयन्ति।
दैनिकयात्रिकाणां संख्या प्रथमवर्षे प्रायः द्व्यशीतिसहस्रात् यात्रिकेभ्यः वर्धित्वा द्विसहस्रपञ्चविंशतितमस्य वर्षस्य अगस्तमासस्य अष्टमे दिवसे एकस्मिन् दिने अभिलेखरूपेण एकाशीतिलक्षं यात्रिकाणां संख्यां प्राप्तवती अस्ति। वर्तमानकाले औसतदैनिकयात्रिकसंख्या चतुःषष्टिलक्षषट्सहस्रं यात्राः इति वर्तते।
------------
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani