Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
शिमला, ०१ सेप्टेम्बरमासः (हि.स.)। हिमाचलप्रदेशविधानसभायाः मानसूनसत्रे मङ्गलवासरे प्रश्नकाले सर्वकारीय-संस्थानानां निरसनस्य नवीन-संस्थानानाम् उद्घाटनस्य च विषयः प्रमुखतया चर्चितः अभवत्। अस्मिन् क्रमे सत्तापक्षस्य विपक्षस्य च मध्ये लघु वाक्संवादोऽपि अभवत्। मुख्यमन्त्री सुखविन्दरसिंहसुक्खुः स्पष्टं कृतवान् यत् सर्वकारः संस्थानानि राजनैतिकलाभाय न, अपितु जनानाम् आवश्यकतां मूल्याङ्कनं च आधारीकृत्य उद्घाटयति। यत्र संस्थानानाम् आवश्यकता नास्ति अथवा पर्याप्तं आधारभूतसंरचनं कर्मचारी-वर्गश्च उपलब्धः नास्ति, तत्र तेषां युक्तीकरणं करिष्यते।
मुख्यमन्त्रिणा विपक्षनेतुः जयराम-ठाकुरस्य, विधायकस्य रणधीरशर्मणः त्रिलोकजम्बालस्य च मूलप्रश्नस्य उत्तरं ददता उक्तं यत् विगतेषु त्रिषु वर्षेषु ३१ जुलाई २०२५ पर्यन्तं प्रदेशस्य विभिन्नविभागानां २,०३५ संस्थानानि निरस्तानि, यदा ३६२ नवीनसंस्थानानि उद्घाटितानि। तेन सूचितं यत् निरस्तेषु संस्थानेषु १२३ संस्थानानि पश्चात् पुनः प्रारब्धानि।
सुक्खुः उक्तवान् यत् संस्थानानां निरसनं सर्वकारस्य नीतिगतः निर्णयः भवति तथा च सः व्यक्तिगतस्तरे न क्रियते। तेन उक्तं यत् सर्वकारेण संस्थानानां समीक्षां कृते सति बहुषु शिक्षणसंस्थानेषु पर्याप्ताः शिक्षकाः विद्यार्थिनश्च न प्राप्ताः। केचन विद्यालयाः पूर्वसर्वकारस्य कार्यकाले प्राथमिकस्तरात् उच्चस्तरपर्यन्तं वर्धिताः आसन्, किन्तु सम्बद्धविषयाणां शिक्षकाः उपलब्धाः न आसन्। एतादृशानां संस्थानानां निरसनाय सर्वकारेण मापदण्डाः निर्धारिताः।
मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् यत्र संस्थानस्य उद्घाटनस्य औचित्यम् अस्ति, तत्र सर्वकारः आवश्यकताधारेण तानि उद्घाटयिष्यति। तत्र कर्मचारिणां नियुक्तिः क्रियते तथा आधारभूतसंरचना सुदृढा करिष्यते। तेन उक्तं यत् पूर्वभाजपासर्वकारेण विधान-सभानिर्वाचनात् पूर्वं बहुसंख्यकानि संस्थानानि उद्घाटितानि आसन्। बहूनि स्वास्थ्यसंस्थानानि अपि उद्घाटितानि, किन्तु तत्र चिकित्सकाः पाराचिकित्सा-कर्मचारिणश्च उपलब्धाः न आसन्।
तेन उक्तं यत् तस्य सर्वकारः गुणवत्तां, आधारभूतसंरचनां जनानाम् आवश्यकतां च ध्याने निधाय संस्थानानि उद्घाटयति। यत्र आवश्यकता नास्ति, तत्र युक्तीकरणं करिष्यते। सुक्खुः सूचितवान् यत् ३१ जुलाई २०२५ अनन्तरं प्रायः अष्टतः दशपर्यन्तमेव नवीनसंस्थानानि उद्घाटितानि सन्ति।
विपक्षनेता जयरामठाकुरः प्रश्नम् उत्थापितवान् यत् सर्वकारेण २,०३५ संस्थानानि निरस्तानि, यदा ३६२ उद्घाटितानि। एतेषु १२३ संस्थानानि तादृशानि सन्ति, यानि निरसनानन्तरं पुनः प्रारब्धानि। तेन पृष्टं यत् यदि एतानि संस्थानानि सम्यक् न आसन्, तर्हि पुनः किमर्थम् उद्घाटितानि। तेन एतदपि पृष्टं यत् संस्थानानां निरसनाय सर्वकारेण के मापदण्डाः निर्धारिताः आसन्।
भाजपाविधायकः रणधीरशर्मा पूरकप्रश्ने ३१ जुलाई २०२६ पर्यन्तं निरस्तानां उद्घाटितानां च संस्थानानां संख्या ज्ञातुम् इष्टवान्। तेन नैनादेवीक्षेत्रे जलशक्ति-विभागस्य विभागस्य उदाहरणं दत्त्वा उक्तं यत् तत्र कर्मचारिणः नियुक्त्वा विभागः सञ्चालितः, किन्तु सर्वकारपरिवर्तना-नन्तरं सः निरस्तः। प्रायः त्रिवर्षाणाम् अनन्तरं कतिपय-किलोमीटरदूरे भाटक-भवने सः पुनः उद्घाटितः।
भाजपाविधायकः विक्रमठाकुरः पृष्टवान् यत् सर्वकारस्य अनुसारं ‘आवश्यकता-धारितम्’ इति किम्। तेन जसवां-प्रागपुरे उपमण्डलाधिकारि-कार्यालयस्य विषयम् उत्थाप्य उक्तं यत् १५ अप्रैल २०२६ दिनाङ्के कार्यालयस्य उद्घाटनस्य घोषणा कृता, तथापि अद्यापि तत् कार्यशीलं न अभवत्। अस्मिन् विषये मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् मन्त्रिमण्डलेन अनुमोदनं प्रदत्तम् अस्ति तथा उच्चन्यायालयात् अनुशंसां प्राप्य एकद्विदिनाभ्यन्तरे अधिसूचना प्रसारयिष्यते।
चुराहस्य विधायकः हंसराजः दूरस्थस्य कठिनभौगोलिकक्षेत्रस्य च उल्लेखं कृत्वा चम्बाजनपदस्य चुराहे विद्युत्मण्डलस्य विभागं द्वे प्राथमिकस्वास्थ्यकेन्द्रे च उद्घाटयितुं आग्रहं कृतवान्। मुख्यमन्त्रिणा उक्तं यत् सर्वकारः चम्बाजनपदस्य विषये विशेषं ध्यानं ददाति। तेन चुराहस्य भ्रमणं कृत्वा आवश्यकतानुसारं तत्र चिकित्सकान् उपलब्धान् कारयितुं च उक्तम्।
अस्मिन् क्रमे जयरामठाकुरः मुख्यमन्त्रिणः उत्तरस्य विषये आपत्तिं प्रकटयन् उक्तवान् यत् उत्तरे सत्यं नास्ति। तेन उक्तं यत् सर्वकारः पञ्चवर्षेभ्यः निर्वाच्यते तथा विकासस्य हिताय निर्णयान् ग्रहीतुं तस्य अधिकारः अस्ति। तेन प्रश्नः उत्थापितः यत् काङ्ग्रेससर्वकारस्य सत्तां प्राप्तस्य परदिने एव कथं निर्धारितं यत् भाजपासर्वकारस्य काले उद्घाटितानि संस्थानानि आवश्यकताधारेण न आसन्।
जयरामठाकुरः उक्तवान् यत् १२ दिसम्बरमासे काङ्ग्रेससर्वकारः सत्तायाम् आगतः तथा १३ दिसम्बरदिने संस्थानानां निरसनस्य निर्णयः कृतः। तेन पृष्टं यत् एकस्मिन् दिने विस्तृतसमीक्षां विना कथं निर्धारितं यत् एतानि संस्थानानि आवश्यकताधारेण न उद्घाटितानि। तेन आरोपः कृतः यत् बहूनि संस्थानानि राजनैतिकप्रतिशोधभावनया निरस्तानि।
विपक्षनेता सर्वकारं पृष्टवान् यत् भाजपासर्वकारस्य काले उद्घाटितानां तथा जनानां जनप्रतिनिधीनां च आग्रहानुसारं प्रारब्धानां संस्थानानां पुनः समीक्षा भविष्यति वा। तेन उक्तं यत् भविष्ये यदि भाजपासर्वकारः सत्तायाम् आगच्छति, तर्हि वर्तमानकाङ्ग्रेससर्वकारस्य पञ्चवर्षीय-कार्यकाले उद्घाटितानां संस्थानानाम् अपि समीक्षा करिष्यते।
जयरामठाकुरः जनगणनायाः विषयमपि उत्थापितवान् तथा उक्तवान् यत् जनगणनाप्रक्रियायाः पूर्णतां यावत् संस्थानसम्बद्धेषु कतिपयेषु निर्णयेषु स्थगनस्य स्थितिः अस्ति। मुख्यमन्त्रिणा उत्तरे उक्तं यत् जनगणनाकाले संस्थानानाम् उद्घाटनसम्बद्धानां नियमानां पालनं करिष्यते। तेन उक्तं यत् जनगणनायाः समाप्तेः अनन्तरं नियमानुसारं संस्थानानां अधिसूचना प्रसारयिष्यते।
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan