एससीओ शिखर सम्मेलने 28 प्रपत्रेषु मुद्रा, एआई, ऊर्जां सुरक्षां च समेत्य बहव्यः सहमतयः
बिश्केकम्, 01 सितंबरमासः (हि.स./रिया नोवोस्ती)। बिश्केके नगरे आयोजितस्य शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य शिखरसम्मेलनस्य अनन्तरं मङ्गलवासरे सङ्घटनस्य नेतृभिः अष्टाविंशतिः प्रपत्रेषु हस्ताक्षराणि कृतानि। एतेषु मुख्यतया कृत्रिमबुद्धिमत्तायाः आरभ्य ऊर्जासुरक्
सांकेतिक


बिश्केकम्, 01 सितंबरमासः (हि.स./रिया नोवोस्ती)।

बिश्केके नगरे आयोजितस्य शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य शिखरसम्मेलनस्य अनन्तरं मङ्गलवासरे सङ्घटनस्य नेतृभिः अष्टाविंशतिः प्रपत्रेषु हस्ताक्षराणि कृतानि। एतेषु मुख्यतया कृत्रिमबुद्धिमत्तायाः आरभ्य ऊर्जासुरक्षापर्यन्तं तथा पाकिस्तानस्य लाहौरनगरं शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य पर्यटनसांस्कृतिकराजधानीत्वेन घोषयितुं सम्बद्धानि प्रपत्राणि सम्मिलितानि सन्ति।

आरआईए नोवोस्ती इत्यस्य संवाददातृणा मङ्गलवासरे सूचितं यत् हस्ताक्षरितेषु प्रपत्रेषु शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य पञ्चविंशतितमवार्षिकोत्सवसम्बद्धं बिश्केकघोषणापत्रम् अपि सम्मिलितम् अस्ति। तदतिरिक्तं सङ्गठनस्य मादकद्रव्यविरोधीकेन्द्रस्य कार्यकारिसमित्याः सम्बन्धिताः नियमाः अपि अनुमोदिताः।

प्रपत्रेषु पाकिस्तानस्य लाहौरनगरं २०२६ २७ वर्षाय शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य पर्यटनसांस्कृतिकराजधानीत्वेन घोषयितुं सम्बन्धितः निर्णयः अपि सम्मिलितः अस्ति। अस्यैव क्रमेण शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य राष्ट्राध्यक्षपरिषदः पक्षतः परमाण्वस्त्राणां भौतिकपरमाणुसुरक्षायाः क्षेत्रे च बहुपक्षीयसहयोगं सुदृढं कर्तुं सम्बन्धिनी घोषणा अपि हस्ताक्षरिता।

शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य नेतारः परिवारसंस्थायाः समर्थनं सुदृढीकरणं च तथा आपत्कालीनस्थितिभिः प्रभावितेभ्यः देशेभ्यः साहाय्यप्रदानं सम्बन्धिनौ पृथक् पृथक् वक्तव्यावपि हस्ताक्षरितवन्तः। सङ्घटनस्य सदस्यदेशैः क्षेत्रीयसुरक्षां सुदृढीकर्तुं, कृत्रिमबुद्धिमत्तायाः विकासं प्रोत्साहयितुं तथा जलवायुपरिवर्तनस्य सामना कर्तुं बहवः सम्झौताः अपि स्वीकृताः।

किर्गिस्तानस्य राष्ट्रपतिना सादिर जापारोवेन अध्यक्षतया आयोजिते अस्मिन् शिखरसम्मेलने भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी, चीनस्य राष्ट्रपतिः शी जिनपिङ्ग, रूसस्य राष्ट्रपतिः व्लादिमीर् पुतिनः तथा ईरानस्य राष्ट्रपतिः मसूद पेजेश्कियान इत्यादयः विश्वस्य अनेके प्रमुखाः नेतारः सम्मिलिताः।

बिश्केके आयोजितया अस्याः उच्चस्तरीयायाः वार्तायाः सह षष्ठस्य विश्वनोमैड् क्रीडामहोत्सवस्य आरम्भोऽपि अभवत्, येन यूरेशियाई-कूटनीत्याः दृष्ट्या अयं सप्ताहः अत्यन्तं व्यस्तः अभवत्। अस्य कार्यक्रमस्य मुख्याकर्षणं बिश्केकघोषणापत्रे हस्ताक्षरकरणम् आसीत्। अयं दस्तावेजः सङ्गठनस्य पञ्चविंशतिवर्षाणां यात्रायाः पूर्णतां तथा भविष्यस्य दिशां निर्धारयितुं सम्बद्धः आसीत्।

नेतृभिः सङ्गठनस्य प्रशासनिकसंरचनां आधुनिकीकर्तुं २००२ वर्षस्य शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य घोषणापत्रे संशोधनानाम् अपि अनुमोदनं कृतम्। प्रतिनिधिभिः २०३० वर्षपर्यन्तं कृत्रिममादकद्रव्याणां तेषां कच्चामालस्य च विरुद्धे कार्यवाह्यां समन्वयं कर्तुं व्यापककार्यक्रमस्य विषये सहमतिः कृता।

शिखरसम्मेलने २०२६ तः २०२८ वर्षपर्यन्तं अन्ताराष्ट्रियसूचनासुरक्षां सुनिश्चितं कर्तुं विशेषयोजनायाः निर्माणमपि कृतम्, या साइबर्-धमकीनां विषये वर्धमानानां चिन्तानां प्रतिबिम्बं करोति। परमाणुक्षेत्रे परिषदः भौतिकपरमाणुसुरक्षायै बहुपक्षीयसहयोगं सुदृढं कर्तुं सङ्कल्पं कृत्वा संयुक्तघोषणापत्रं प्रकाशितवती।

कार्यसूच्याम् सामाजिकाः प्रशासनिकाश्च विषयाः अपि सम्मिलिताः आसन्। सदस्यदेशैः परिवारसंस्थायाः समर्थनं कर्तुं तथा आपत्कालीनस्थितिभिः प्रभावितानां देशानां परस्परं साहाय्यं कर्तुं प्रतिज्ञां कुर्वन्तौ वक्तव्यौ प्रकाशितौ। परिषदः शङ्घाई सहयोगसङ्गठनस्य महासचिवस्य तथा क्षेत्रीयआतङ्कवादविरोधीसंरचनायाः वार्षिकक्रियाकलापप्रतिवेदनस्य अपि समीक्षा कृतवती।

तदनन्तरं परिषदः अनेकानां पुरातननिर्णयानां निरसनं तथा सद्भावनादूतस्य उपाधेः नियमेषु परिवर्तनं औपचारिकरूपेण स्वीकृतवती। अस्मिन् शिखरसम्मेलनेन सहैव सङ्गठनस्य अध्यक्षतायां किर्गिस्तानस्य महत्त्वपूर्णः कालखण्डः पूर्णः अभवत्। अधुना क्रमानुसारं अध्यक्षता पाकिस्तानाय समर्पिता अस्ति, यः २०२७ वर्षे राष्ट्राध्यक्षानां आगामीं परिषद्सभां आयोजयिष्यति।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani