भागलपुरम्, ०१ सेप्टेम्बरमासः (हि.स.)। यदि दृढेच्छाशक्तिः समर्पणभावश्च भवेत्, तर्हि एकः एकाकी जनोऽपि व्यवस्थायाः स्वरूपं परिवर्तयितुं शक्नोति। एतत् सत्यं कृत्वा प्रदर्शितवान् भागलपुरजनपदस्य गोराडीहप्रखण्डान्तर्गतस्य प्राथमिक-विद्यालयस्य ‘छोटी जमीन’ इत्यस्य विशिष्टशिक्षकपदे कार्यरतः उत्तमकुमारः।

गतपञ्चदशवर्षेभ्यः अस्मिन्नेव विद्यालये सेवां कुर्वन् उत्तमकुमारः अद्य बालकानां सर्वाङ्गीणविकासाय ग्रामीणशिक्षायाः उन्नत्यै च आदर्शः अभवत्। तथापि एतत् स्थानं प्राप्तुं तस्य यात्रा सुगमा नासीत्। एकः कालः एतादृशोऽपि आसीत् यदा विद्यालयस्य स्वरूपं परिवर्तयितुं तस्य तीव्रप्रयत्नं दृष्ट्वा जनाः तम् ‘उन्मत्तः’ इत्यपि कथयितुम् आरब्धवन्तः।

शिक्षकेण उत्तमकुमारेण उक्तं यत् यदा सः विद्यालये नियुक्तः अभवत्, तदा विद्यालयभवनम् अत्यन्तं जीर्णशीर्णा-वस्थायाम् आसीत्। बालकान् मुख्यधारया सह सम्बद्धान् कर्तुं महती समस्या आसीत्। तेन विद्यालय एव स्वकर्मभूमिरूपेण स्वीकृतः तथा च अध्यापनानन्तरं प्राप्ते रिक्तसमये स्वयं विद्यालयस्य सज्जीकरणे सौन्दर्यवर्धने च संलग्नः अभवत्।

तस्य एतां विशिष्टां ध्वनिं दृष्ट्वा आरम्भे स्थानीयजनाः तम् ‘उन्मत्तः’ इत्यपि कथितवन्तः, किन्तु सः कदापि न निराशः अभवत्। तस्य समर्पणस्य परिणामः एव यत् यः विद्यालयः ह्यः यावत् उपेक्षितः आसीत्, सः अद्य प्रखण्डस्तरात् आरभ्य राज्यस्तरपर्यन्तं स्वकीयं विशिष्टपरिचयं प्राप्तवान् अस्ति।उत्तमकुमारः केवलं विद्यालयस्य भित्तीः एव न सौन्दर्ययुक्ताः करोति, अपितु बालकानां भविष्यं अपि संस्करोति। तेन विद्यालये कृतानि आकर्षकचित्राणि सुन्दरवाटिका-व्यवस्था च बालकान् स्वप्रति आकर्षयतः। क्रीडया रोचकक्रियाकलापैश्च माध्यमेन अध्यापनस्य तस्य विशिष्टशैल्याः कारणात् विद्यालये बालकानाम् उपस्थितौ महत्त्वपूर्णः सुधारः अभवत्।

एतेन सह सः स्वपर्यवेक्षणे नेतृत्वे च विभिन्नावसरेषु बालकैः सांस्कृतिककार्य-क्रमान् अपि आयोजयति, येन बालकाणां सर्वाङ्गीणविकासः भवति।

उत्तमकुमारस्य एतेषां उत्कृष्टकार्याणां कीर्तिः प्रशासनिकक्षेत्रपर्यन्तमपि प्राप्तवती। शिक्षाक्षेत्रे तस्य अभूतपूर्व-योगदानाय वर्षे २०२३ तमे शिक्षकदिवसावसरे भागलपुरस्य तात्का-लिकजनपदाधिकारिणा नगर-सभागृहे तस्मै स्मृतिचिह्नम् अङ्गवस्त्रं च प्रदाय सम्मानितम्।

तदतिरिक्तं ‘चहक’ कार्यक्रमस्य अन्तर्गतं मुख्यप्रशिक्षकरूपेण तेन प्रदत्तेन क्रियाकलापाधारितेन उत्कृष्टप्रशिक्षण-कार्येण सन्तुष्टः भागलपुरस्य जनपद-शिक्षाधिकारी अपि तस्मै स्मृतिचिह्नं प्रदाय सम्मानं कृतवान्।

उत्तमकुमारस्य शिक्षणस्य नवीनविधीनां शिक्षणे अध्ययने च प्रगाढा रुचिः अस्ति। असमराज्यस्य एससीईआरटी-संस्थायां तस्मै ‘कठपुतलीकला’ विषयकं सप्तदशदिवसीयं विशेषप्रशिक्षणं प्राप्तम्। एतेन सह वर्षे २०२५ तमे बिहारदिवसस्य राज्यस्तरीयावसरेऽपि तस्मै सहभागितायाः अवसरः प्राप्तः।

सः शिक्षाविभागस्य अन्येषु बहुषु महत्त्वपूर्णप्रशिक्षणकार्यक्रमेषु मुख्य-प्रशिक्षकरूपेण स्वसेवाः प्रदत्तवान् अस्ति। उत्तमकुमारस्य अस्याः सफलतायाः पृष्ठे विद्यालयस्य सामूहिककार्यस्य अपि महती भूमिका अस्ति।

विद्यालयस्य प्रधानशिक्षिका रश्मिकुमारी, शिक्षकाः अजयपण्डितः, अमितरञ्जनः, कमलेशकुमारः तथा शिक्षिका पुष्पाकुमारी च उत्तमकुमारस्य उत्कृष्टकार्याणां प्रशंसां कृतवन्तः। तैः उक्तं यत् उत्तमकुमारस्य समर्पणेन सम्पूर्णदलस्य सहयोगेन च एव अद्य अस्य विद्यालयस्य स्वरूपं परिवर्तितम् अस्ति तथा च एतत् सम्पूर्णक्षेत्रस्य गौरवस्य विषयः अभवत्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan