तटीयपारिस्थितिकीतुसुरक्षाचपृथक् पृथक् न द्रष्टुं शक्येते : जितेन्द्रसिंहः
नव दिल्ली, 11 सितंबरमासः (हि.स.)। प्रधानमन्त्रिकार्यालये राज्यमन्त्री डॉ. जितेन्द्रसिंहेन उक्तं यत् तटीयपारिस्थितिकी तथा तटीयसुरक्षा पृथक् कृत्वा न द्रष्टुं शक्येते। भारतस्य तटीयप्रदेशानां सुरक्षितस्य, स्थायिनः, समावेशिनश्च विकासाय स्वस्थस्य समुद्र
केन्द्रीय मंत्री डॉ. जितेन्द्र सिंह


नव दिल्ली, 11 सितंबरमासः (हि.स.)। प्रधानमन्त्रिकार्यालये राज्यमन्त्री डॉ. जितेन्द्रसिंहेन उक्तं यत् तटीयपारिस्थितिकी तथा तटीयसुरक्षा पृथक् कृत्वा न द्रष्टुं शक्येते। भारतस्य तटीयप्रदेशानां सुरक्षितस्य, स्थायिनः, समावेशिनश्च विकासाय स्वस्थस्य समुद्रीयपारिस्थितिकतन्त्रस्य, जागरूकानां समुदायानां, प्रभाविशासनस्य, सुदृढानां वैज्ञानिकक्षमतानां च विद्यमानत्वम् आवश्यकम् अस्ति। सः एतद् उक्तवान् यदा सः ‘तटीयपारिस्थितिकी, सुरक्षा तथा स्थिरता’ इति विषये राष्ट्रियसम्मेलनम् २०२६ इत्येतत् दूरदृश्यसम्पर्कमाध्यमेन सम्बोधितवान्।

सः उक्तवान् यत् सम्मेलनं पृथ्वीविज्ञानस्य, शिक्षायाः, रक्षायाः, समुद्रीयसंस्थानां, विधिविशेषज्ञानां, उद्योगस्य, तटीयसमुदायानां च सहितं विविधक्षेत्रेषु कार्यरतान् विशेषज्ञान् एकस्मिन् मञ्चे आनेतुं महत्त्वपूर्णम् अवसरं प्रददाति। अनेन तटीयचुनौतीनां व्यापकस्य समेकितस्य च दृष्टिकोणस्य माध्यमेन अवगमने साहाय्यं भविष्यति।

डॉ. जितेन्द्रसिंहेन महासागरविज्ञानस्य राष्ट्रियनीतिना सह संयोजनस्य आवश्यकतायां बलं प्रदत्तम्। सः उक्तवान् यत् वैज्ञानिकज्ञानस्य उपयोगः तटीययोजनायां प्रबन्धने च प्रत्यक्षरूपेण करणीयः। तटीयसमुदायानां आजीविकां, पारम्परिकज्ञानं, तेषां सहभागितां च स्थायितटीयविकासस्य महत्त्वपूर्णं भागं वर्णयन् सः उक्तवान् यत् स्थानीयसमुदायान् विकासप्रक्रियायां सक्रियसहभागिनः कर्तुं आवश्यकम् अस्ति।

सः उक्तवान् यत् भारतस्य तटीयमूलसंरचना तथा पत्तनानि देशे सम्पर्कव्यवस्थायाः, व्यापारस्य, आर्थिकविकासस्य च महत्त्वपूर्णानि केन्द्राणि सन्ति। एतेषाम् सम्पत्तीनां स्थायिविकासाय तटीयस्य समुद्रीयस्य च पर्यावरणस्य वैज्ञानिकबोधः आवश्यकः अस्ति।

केन्द्रीयमन्त्रिणा ‘स्वच्छसमुद्रः सुरक्षितसमुद्रः’ इति अभियानस्य अपि उल्लेखः कृतः। सः अवदत् यत् एतद् अभियानं विगतेभ्यः पञ्चभ्यः वर्षेभ्यः प्रचलति। वर्षे २०२२ तमे अस्य आरम्भः पञ्चसप्ततिदिवसीय-अभियानरूपेण अभवत्, यस्मिन् तटीयराज्यानां नागरिकैः विभिन्नैः हितधारकैः च सहभागिता कृता आसीत्। सः उक्तवान् यत् अस्मिन् वर्षे अभियानं द्वादशसितम्बरतः एकोनविंशतिसितम्बरपर्यन्तं प्रचलिष्यति। अस्य अन्तर्गते समुद्रतटानां स्वच्छतासहिताः विविधाः गतिविधयः आयोजयिष्यन्ते, यासु गैरसर्वकारीयसंस्थानां विभिन्नसंस्थानां च सहभागिता भविष्यति।

सः नागरिकानां सहभागितां वर्धयितुं भारतस्य तटरेखां स्वच्छां स्थापयितुं शपथस्य आरम्भस्य विषये अपि सूचितवान्। डॉ. जितेन्द्रसिंहेन उक्तं यत् भारताय समग्रस्य तटीयभारतस्य दृष्टिकोणस्य विकासः करणीयः, यस्मिन् पर्यावरणीयस्थिरता, आर्थिकावसराः, वैज्ञानिकक्षमता, तटीयसुरक्षा च परस्परं सुदृढीकरणं कुर्वन्तु।

सः पृथक्-पृथक् क्षेत्रेषु कार्यं कर्तुं स्थाने समेकितसंरचनायाः दिशि अग्रे गन्तुं आवश्यकतां प्रतिपादितवान्, येन वैज्ञानिकज्ञानं सहयोगस्य, अनुसन्धानस्य, व्यावहारिकक्रियायाः च माध्यमेन सुरक्षिते, स्थायिनि, समृद्धे च तटीयभविष्ये परिणेतुं शक्नुयात्।

-----------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani