लखनऊ, ११ सेप्टेम्बरमासः (हि.स.)। योगीसर्वकारः शिक्षाव्यवस्थायाः सुदृढी-करणेन सह तस्याः गतिं वर्धयन्तं मानवसंसाधनमपि दक्षं समर्थं च कर्तुं नीतिम् अनुसरति। विद्यालयेषु गुणवत्ता-पूर्णशिक्षणस्य विभागीययोजनानां च प्रभावीक्रियान्वयनाय कार्मिकाणां निरन्तरं क्षमताविकासः अधुना कार्य-संस्कृतेः महत्त्वपूर्णः भागः क्रियते। अस्यैव क्रमस्य अन्तर्गतं मिशन-कर्मयोगी-पटलस्य माध्यमेन आधारभूत-शिक्षाविभागस्य माध्यमिकशिक्षाविभागस्य च सर्वेभ्यः अधिकारिभ्यः कर्मचारिभ्यश्च न्यूनतमं द्वौ पाठ्यक्रमौ अनिवार्यरूपेण पूर्णं कारयितुं निर्देशाः प्रदत्ताः सन्ति। विशेषतः ये कार्मिकाः अद्यावधि किमपि पाठ्यक्रमं पूर्णं न कृतवन्तः अथवा येषां पाठ्यक्रमाः अपूर्णाः सन्ति, ते प्राथमिकतया प्रशिक्षणं पूर्णं कुर्युः इति निर्दिष्टम् अस्ति।

महानिदेशकायाः विद्यालयशिक्षायाः मोनिकायाः राज्ञ्या: निर्देशानुसारं कार्यालयाध्यक्षाः स्वयमपि पाठ्यक्रमं पूर्णं करिष्यन्ति तथा स्वाधीनकार्यरतसर्वेषाम् अधिकारिणां कर्मचारिणां च प्रशिक्षणं पूर्णं कारयितुं दायित्वमपि निर्वक्ष्यन्ति। अनेन व्यवस्थया विभागीयप्रशिक्षणं केवलम् उच्चकार्यालयेषु सीमितं न स्थापयित्वा विद्यालयस्तरं यावत् प्रापयितुं विशेषं बलं दीयते।

दक्षतायाः विविधेषु आयामेषु प्रशिक्षणम्

राज्यशैक्षिकतान्त्रिकसंस्थानस्य निदेशकः तथा अभियान-कर्मयोगिनः आधार-भूतशिक्षायाः नोडल-अधिकारी डॉ. मुकेशचन्द्रः कथयति यत् कार्मिकाणां सुविधायै षड् पाठ्यक्रमाः चयनिताः सन्ति तथा तेभ्यः सहभागीकृताः सन्ति। एतेषु ‘स्क्रीन-समयस्य प्रबन्धनं तथा डिजिटलजीवनशैली’, ‘आङ्ग्लशब्दावली : सामान्यतया दुरुपयुक्ताः भ्रमोत्पादकाश्च शब्दाः’, ‘पूर्वप्राथमिकस्तरस्य प्रभावी-शिक्षणविधयः’, ‘कार्यस्थले योगविरामः’, ‘चिन्ताप्रबन्धनम्’ तथा ‘परियोजना-प्रबन्धनस्य मूलतत्त्वानि’ इत्यादयः पाठ्यक्रमाः सम्मिलिताः सन्ति। एतेषां पाठ्यक्रमाणां चयनस्य समये डिजिटल-जीवनशैली, प्रभावीशिक्षणम्, चिन्ता-प्रबन्धनं तथा कार्यस्थल-सम्बद्धदक्षता इत्यादयः विविधाः पक्षाः समाविष्टाः सन्ति। अनेन कार्मिकेभ्यः स्वकीयभूमिकायाः अनुरूपं नवीनज्ञानं कार्यकौशलं च विकसितुं अवसरः प्राप्स्यते।

अपूर्णप्रशिक्षणं पूर्णं कारयितुं विशेषं बलम्

निर्देशानुसारं ते कार्मिकाः प्राथमिकतां प्राप्स्यन्ति, ये अद्यावधि किमपि पाठ्यक्रमं पूर्णं न कृतवन्तः अथवा येषां पाठ्यक्रमाः अपूर्णाः सन्ति। कार्यालयाध्यक्षेभ्यः एतेषां प्रशिक्षणं प्राथमिकतायाः आधारेण पूर्णं कारयितुं दायित्वं प्रदत्तम् अस्ति। योगीसर्वकारस्य अस्यां कार्यसंस्कृतौ शिक्षणं श्रेष्ठक्रियान्वयनस्य आधार-भूमिरूपेण दृश्यते। अभियान-कर्मयोगिनः माध्यमेन कार्मिकेभ्यः परिवर्तमानानाम् आवश्यकतानाम् अनुरूपं स्वयम् निरन्तरं अद्यतनं कर्तुम् अवसरः प्राप्यते।

आधारभूतशिक्षामन्त्रिणा सन्दीपसिंहेन निर्गते वक्तव्ये उक्तं यत् सर्वकारः शिक्षाव्यवस्थां सुदृढां कर्तुं सह तस्याः मानवसंसाधनस्य दक्षतां क्षमतां च वर्धयितुमपि प्राथमिकतां ददाति। अभियान-कर्मयोगिनः माध्यमेन कार्मिकेभ्यः निरन्तरं शिक्षितुं स्वकीय-कार्यकौशलं च विकसितुं अवसरः प्राप्यते। दक्षं संवेदनशीलं च मानवसंसाधनमेव सर्वकारस्य शिक्षानीतिनां प्रभावीरूपेण धरातलपर्यन्तं प्रापणस्य शक्तिरूपं भवति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan