वाशिंगटनम्, 12 सितंबरमासः (हि.स.)।

इज़राइल-लेबनानयोः मध्ये प्रचलमानायाः वार्तायाः आगामीचक्रस्य तिथौ स्थाने च परिवर्तनं कृतम् अस्ति। रोम-नगरे आगामिसप्ताहे आयोजनीया सभा अधुना अक्टोबर्-मासपर्यन्तं स्थगिता अस्ति, यदा तु उभयोः देशयोः राजदूतौ वाशिङ्ग्टन्-नगरे अमेरिकीयविदेशमन्त्रालये मिलिष्यतः। अस्यां सभायां जून-मासे कृतस्य प्रारूपसम्झौतेस्य क्रियान्वयनस्य तथा लेबनानदेशात् इज़राइलीसेनायाः प्रत्यावर्तनस्य विषये चर्चा भविष्यति।

तुर्किये-देशस्य सर्वकारीयसमाचारसंस्थायाः अनाडोलू इत्यस्य अनुसारम्, अमेरिकीयाधिकारिणः उद्धृत्य ज्ञापितं यत् सभायां जून-मासे सम्पन्नेन सम्झौतेन सम्बद्धानां घटनाक्रमानां तस्य च क्रियान्वयनस्य प्रक्रियायाः विषये चर्चा भविष्यति। औपचारिकवार्तायाः आगामीचक्रम् अधुना अक्टोबर्-मासे रोम-नगरे भवितुं सम्भावना अस्ति।

अपरतः, अस्मिन् विषये एकस्य सूत्रस्य अनुसारं यहूदीधार्मिकपर्वणां, लेबनानीसशस्त्रबलानां समर्थनार्थं आयोज्यमानस्य पेरिस्-सम्मेलनस्य तथा संयुक्तराष्ट्रमहासभायाः सज्जतायाः कारणात् प्रमुखप्रतिभागिनां आगामीसप्ताहे रोम-नगरे समागमनं सम्भवं नासीत्। वार्तायाः योजनायां कृतस्य परिवर्तनस्य विषये अद्यापि इज़राइलस्य अथवा लेबनानस्य सर्वकारस्य पक्षतः कापि आधिकारिकटिप्पणी न आगता।

इज़राइल-लेबनानयोः मध्ये अप्रैल-मासात् आरभ्य अद्यावधि प्रत्यक्षवार्तायाः सप्तचक्राणि सम्पन्नानि सन्ति। एतेषु पञ्च सभाः वाशिङ्ग्टन्-नगरे द्वे च रोम-नगरे अभवन्। षष्ठे वार्ताचक्रे इज़राइलीसेनायाः प्रत्यावर्तनस्य आरम्भार्थं द्वयोः “प्रायोगिकक्षेत्रयोः” चयनस्य विषये प्रारम्भिकसहमति अभवत्। प्रस्तावितप्रारूपस्य अन्तर्गतं लेबनानीसेनायाः तैनात्याः स्थाने इज़राइलः अधिकृतलेबनानीक्षेत्रेभ्यः चरणबद्धरूपेण प्रत्यावर्तितुं वर्तते।

वार्तायां परिवर्तनम् एतादृशे समये अभवत् यदा लेबनानीसेनया बुधवासरे दावः कृतः यत् जून-मासस्य २६ दिनाङ्के प्रारूपसम्झौते हस्ताक्षरिते सति इज़राइलः अधुना यावत् प्रायः ७,७०० वारं सम्झौतेस्य उल्लङ्घनं कृतवान्। लेबनानीसेनया चेतावनी प्रदत्ता यत् निरन्तरं जायमानानि कथितानि उल्लङ्घनानि वर्तमानसम्झौतानां सुरक्षाव्यवस्थानां च कृते संकटं जनयन्ति।

प्रारूपसम्झौते दक्षिणीलेबनाने लेबनानीसेनायाः तैनात्या सह इज़राइलीसेनायाः क्रमिकप्रत्यावर्तनस्य प्रावधानम् अस्ति। अस्य आरम्भः द्वयोः प्रायोगिकक्षेत्रयोः आदर्शरूपेण कर्तुं योजना अस्ति।

इज़राइलः दक्षिणीलेबनानस्य केषुचित् क्षेत्रेषु दीर्घकालात् उपस्थितः अस्ति, यदा तु २०२३-२४ वर्षयोः युद्धस्य अनन्तरं तस्य सैन्योपस्थितिः अन्येषु कतिपयेषु क्षेत्रेष्वपि वर्धिता अस्ति। एतस्मिन् मध्ये लेबनानीक्षेत्रे इज़राइली-आक्रमणानां सैन्यगतिविधीनां च निरन्तरत्वेन उभयोः देशयोः मध्ये तनावः वर्तते।

अपरतः लेबनानीप्रतिरोधसमूहः हिज़्बुल्लाह् वार्तायाः निरन्तरं विरोधं कृतवान् अस्ति तथा च लेबनानीसर्वकारम् वार्ता स्थगयितुं आहूतवान् अस्ति। अतः अक्टोबर्-मासे प्रस्तावितायाः रोम-वार्तायाः माध्यमेन एतत् स्पष्टं भविष्यति यत् उभौ पक्षौ प्रारूपसहमतेः क्रियान्वयनस्य दिशि कियत् अग्रे गन्तुं शक्नुतः।

-----------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani