ट्रिपल-आईटी इलाहाबादस्य २१तमस्य दीक्षान्तसमारोहस्य आयोजनम्

७२८ विद्यार्थिभ्यः उपाधयः प्रदत्ताः, दिव्यांशओमराय अध्यक्षस्वर्णपदकम्

प्रयागराजम्, १२ सेप्टेम्बरमासः (हि.स.)। ज्ञानं चरित्रेण सह, विज्ञानं मानवतया सह, तकनीकीश्रेष्ठतां च सामाजिकदायित्वेन सह योजयितुं आवश्यकम् अस्ति। तकनीकीप्रगतिः मानवीयसंवेदनानां, पारिवारिकमूल्यानां, सामाजिक-कल्याणस्य, निजतायाः मानसिक-स्वास्थ्यस्य च मूल्येन न भवेत्।

इति विचारं शनिवासरे भारतीयसूचनाप्रौद्योगिकीसंस्थाने (ट्रिपल आईटी इलाहाबाद) आयोजिते २१तमे दीक्षान्तसमारोहे मुख्यातिथिरूपेण प्रो. अरविन्द ए. नाटू व्यक्तवान्। सः विद्यार्थिभ्यः विज्ञानस्य प्रौद्योगिक्याश्च उपयोगं समाजस्य राष्ट्रस्य च व्यापकहिताय कर्तुम् आह्वानं कृतवान्। झलवापरिसरस्य मुख्यसभागारे शनिवासरे आयोजिते अस्मिन् दीक्षान्तसमारोहे ७२८ विद्यार्थिभ्यः उपाधयः प्रदत्ताः। विभिन्नेषु वर्गेषु उत्कृष्टप्रदर्शनं कृतवद्भ्यः विद्यार्थिभ्यः २२ पदकानि अपि प्रदत्तानि। समग्रशैक्षिकप्रदर्शनाय दिव्यांशओमराय वर्ष २०२६स्य अध्यक्षस्वर्णपदकं प्रदत्तम्।

मुख्यातिथिः प्रो. अरविन्द ए. नाटू अवदत् यत् विद्यार्थिभिः प्राप्यमाणाः उपाधयः तैः सह महत् दायित्वम् अपि आनयन्ति। विज्ञानस्य प्रौद्योगिक्याश्च ध्वजं अग्रे नेतुं दायित्वम् अधुना तेषां स्कन्धेषु अस्ति। सः अवदत् यत् तकनीक्या: सामाजिकावश्यकतानां च स्वरूपं निरन्तरं परिवर्तते, किन्तु उद्भवमानानां समस्यानां समाधानाय वैज्ञानिकदृष्टिकोणः, कठोरपरिश्रमः सृजनात्मकता च सदैव महत्त्वपूर्णाः भविष्यन्ति।

सः ऊर्जासुरक्षायाः, सौरऊर्जायाः दक्षतायाः, हाइड्रोजन-इन्धनस्य, नूतनबैटरीसामग्रीणां, स्वच्छपेयजलस्य, सुलभौषधानां टीकानां च, जैव-अभियांत्रिकी-सामग्रीणां तथा स्वास्थ्यसेवानां सुलभतायाः च इत्यादीनां समस्यानाम् उल्लेखं कृतवान्। सः अवदत् यत् कृत्रिमबुद्धिमत्ता, डीप लर्निङ्ग, मशीन लर्निङ्ग, इन्टरनेट् ऑफ् थिङ्ग्स् इत्यादीनां तकनीकानां समुचितः उपयोगः एतासां समस्याणां समाधानाय सहायकः भवितुं शक्नोति। क्वाण्टम्-कम्प्यूटिङ्ग् अपि जलवायुविज्ञानम् इत्यादिषु क्षेत्रेषु तकनीकीविकासस्य गतिं वर्धयितुं शक्नोति।

प्रो. नाटू कृत्रिमबुद्धिमत्तायाः लाभानां सम्भावितदुष्प्रभावाणां च विषये अपि विद्यार्थिनः सचेतितवान्। सः अवदत् यत् एआई-द्वारा कार्यदक्षता, गतिः जीवनस्य गुणवत्ता च वर्धयितुं शक्यते, किन्तु तस्य अनियन्त्रितप्रयोगेन रोजगारस्य, सृजनात्मकतायाः, निजतायाः मानवीयसंवादस्य च विषये चिन्ताः अपि उत्पद्येरन्। सः विद्यार्थिभ्यः तकनीकीप्रगतेः सह मानवीयसंवेदनाः अपि संरक्षितुं आह्वानं कृतवान्।

शिक्षायाः उद्देश्यं केवलं नूतनज्ञानस्य निर्माणं नास्ति : प्रो. भीमसिंहः

समारोहस्य विशिष्टातिथिः प्रो. भीमसिंहः अवदत् यत् शिक्षायाः उद्देश्यः केवलं नूतनज्ञानस्य निर्माणं न, अपितु तत् उपयोगीसमाधानेषु परिणमयितुम् अपि अस्ति, येन सामान्यजनानां जीवनं श्रेष्ठतरं भवेत्। सः अवदत् यत् अभियन्ता समाधानं प्रदाति, प्रबन्धकश्च तेन समाधानेन अन्तिमोपयोक्त्रे प्राप्यमाणं लाभं बोधति। विद्यार्थिभिः ज्ञानस्य कौशलस्य च उपयोगः सामान्यजनानां समस्याणां समाधानाय करणीयः।

अधिकवेतनं पदनाम च सफलतायाः एकमात्रं मानदण्डं न भवेत्

ट्रिपल आईटी इलाहाबादस्य पूर्वछात्रः डिस्सेक्ट एआई-संस्थायाः संस्थापकः मुख्यकार्यकारी अधिकारी च अपूर्वकुमारः विद्यार्थिभ्यः अवदत् यत् ते अधिकवेतनं आकर्षकपदनाम वा सफलतायाः एकमात्रं मानदण्डं न कुर्वन्तु। सः निरन्तराधिगमं, दायित्वबोधं, सत्यतां व्यावसायिकश्रेष्ठतां च वृत्तिजीवनस्य आधारं कर्तुं परामर्शं दत्तवान्।

संस्थायाः निदेशकः प्रो. मुकुल-शरद्सुतावाने अवदत् यत् संस्था शैक्षिकश्रेष्ठतायाः, अनुसन्धानस्य, उद्योगजगतः सह सम्पर्कस्य तथा समाजसेवायाः क्षेत्रेषु निरन्तरं प्रगतिं करोति। सः अवदत् यत् नूतनपाठ्यक्रमे १६०-क्रेडिटयुक्ते बीटेक्-कार्यक्रमे अनिवार्यः बहुविषयकः माइनर-पाठ्यक्रमः प्रारब्धः अस्ति। विद्यार्थिभ्यः उद्यमिता-नवाचारः, अर्थशास्त्र-वित्तम्, भारतीय-ज्ञानपरम्परा, प्रदर्शनकलाः ललितकलाश्च तथा विज्ञानं प्रसन्नता च इत्यादिषु क्षेत्रेषु माइनर-विषयं चेतुम् अवसरः प्राप्स्यते।

सः अवदत् यत् संस्थया विद्यमानानां सर्वेषां ११ एमटेक्-कार्यक्रमाणां नामानि पाठ्यक्रमाश्च परिवर्तिताः सन्ति, येन ते उद्भवमानानां तकनीकानां उद्योगस्य च आवश्यकतानुरूपाः कर्तुं शक्यन्ते।

९६.२५ प्रतिशतं जातं बीटेक्-विद्यार्थिनां नियोजनम्

वर्ष २०२६स्य बीटेक्-वर्गे ४८० विद्यार्थिभिः नियोजनाय पञ्जीकरणं कृतम् आसीत्। तेषु ४६२ विद्यार्थिनां नियोजनं जातम्। एवं नियोजनस्य दरः ९६.२५ प्रतिशतं जातः। नियोजनं प्राप्तवतां विद्यार्थिनां वार्षिकः औसत-सीटीसी प्रायः ३२.५० लक्षरूप्यकाणि, मध्यिका-सीटीसी च २६ लक्षरूप्यकाणि आसीत्। विद्यार्थिभ्यः ४६ पूर्व-नियोजनप्रस्तावाः, ११९ पूर्णकालिकरोजगारप्रस्तावाः तथा २०० प्रदर्शनाधारिताः पूर्णकालिकावसराः प्राप्ताः।

दीक्षान्तसमारोहे ४६६ स्नातकेभ्यः, २१० स्नातकोत्तरेभ्यः, एमटेक्-पीएचडी-द्वयात्मक-उपाधिं प्राप्तवद्भ्यः १३ विद्यार्थिभ्यः, एकस्मै एमबीए-पीएचडी-विद्यार्थिने, कार्यरतव्यावसायिकानां कृते पीएचडी-उपाधिं प्राप्तवद्भ्यः सप्तभ्यः तथा ३१ शोधार्थिभ्यः उपाधयः प्रदत्ताः।

स्नातकस्तरे २८१ विद्यार्थिभ्यः बीटेक-सूचनाप्रौद्योगिकी-विषये, १४० विद्यार्थिभ्यः बीटेक्-इलेक्ट्रॉनिक्स तथा सञ्चार-अभियांत्रिकी-विषये, ४५ विद्यार्थिभ्यश्च बीटेक्-बिजनेस-इन्फॉर्मेटिक्स-विषये उपाधयः प्रदत्ताः। एतदतिरिक्तं एमटेक्, एमबीए इत्यादीनां कार्यक्रमाणां २१० स्नातकोत्तर-उपाधयः अपि प्रदत्ताः।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan