काठमांडूः, 13 सितंबरमासः (हि.स.)।

नेपालसर्वकारः विद्यालयशिक्षां अधिकं व्यावहारिकां कौशलाधारितां च कर्तुम् उद्दिश्य आगामीशैक्षणिकसत्रात् देशव्यापीरूपेण पुस्तकविहीनशुक्रवासरस्य शिक्षायां कौशलस्य च अवधारणयोः कार्यान्वयनस्य सज्जतां कुर्वन् अस्ति।

शिक्षामन्त्री सस्मितपोखरेलः उक्तवान् यत् आगामीशैक्षणिकसत्रात् विद्यार्थिनः केवलं पाठ्यपुस्तकेषु सीमिताः न भूत्वा व्यावहारिकज्ञानेन कौशलेन जीवनोपयोगिशिक्षया च सम्बद्धाः भवेयुः इत्यस्य उद्देश्येन पुस्तकविहीनशुक्रवासरः शिक्षायां कौशलं च इति कार्यक्रमौ कार्यान्वयितुं लक्ष्यं निर्धारितम् अस्ति। सः उक्तवान् यत् परिवर्तमानकालं प्रौद्योगिक्याः विकासं रोजगारस्य आवश्यकतां च दृष्ट्वा विद्यालयशिक्षायाः राष्ट्रियपाठ्यक्रमरूपरेखायां संशोधनं क्रियमाणम् अस्ति। एतदर्थं कार्यदलस्य गठनं कृतम् अस्ति तथा देशव्यापीरूपेण विद्यार्थिभ्यः शिक्षकेभ्यः अभिभावकेभ्यः अन्येभ्यश्च सम्बद्धपक्षेभ्यः सुझावाः स्वीक्रियन्ते।

मन्त्री उक्तवान् यत् प्राप्तपरामर्शानाम् आधारेण नवीनः पाठ्यक्रमः सज्जीकरिष्यते। ततः नवीनपाठ्यक्रमानुसारं पाठ्यपुस्तकानां मुद्रणप्रक्रिया अग्रे वर्धिष्यते। मन्त्री पोखरेलः उक्तवान् यत् वर्तमानः पाठ्यक्रमः समयस्य आवश्यकतानुरूपां जीवनोपयोगिनीं व्यावहारिकां च शिक्षां दातुं पूर्णतया समर्थः नास्ति। अतः नवीनपीढ्याः आवश्यकतान् भविष्यं च केन्द्रे निधाय नवीनः पाठ्यक्रमः सज्जीकरिष्यते।

शिक्षामन्त्रिणः प्रमुखः सलाहकारः शैलेन्द्रझाः अवदत् यत् राष्ट्रियपाठ्यक्रमरूपरेखां अधिकं प्रभावशालिनीं कार्यान्वयनयोग्यां च कर्तुं समुदायस्तरपर्यन्तं गत्वा विद्यार्थिभ्यः शिक्षकेभ्यः अभिभावकेभ्यः अन्येभ्यश्च सम्बद्धपक्षेभ्यः सुझावाः स्वीक्रियन्ते। तेन शिक्षां समयानुकूलां व्यावहारिकीं प्रौद्योगिक्यनुकूलां जीवनोपयोगिनीं च कर्तुं बलं दत्तम्।

पाठ्यक्रमविकासकेन्द्रस्य कार्यकारीनिदेशकः महेन्द्रपराजुली अवदत् यत् राष्ट्रियपाठ्यक्रमरूपरेखायां संशोधनार्थं गठितं कार्यदलम् कार्यं करोति। प्राप्तसुझावानाम् आधारेण आवश्यकं संशोधनं कृत्वा नवीनपाठ्यक्रमः प्रभावीरूपेण कार्यान्वितः करिष्यते।

सप्तसु प्रदेशेषु आयोजिताभ्यः कार्यशालाभ्यः विद्यालयशिक्षां व्यावहारिकीं कौशलाधारितां प्रौद्योगिक्यनुकूलां रोजगारोन्मुखीं च कर्तुं सुझावाः प्राप्ताः सन्ति। प्रतिभागिभिः उक्तं यत् विद्यार्थिनः केवलं प्रौद्योगिक्याः उपयोगे दक्षान् कर्तुं स्थाने प्रौद्योगिकीविकासे समर्थान् कर्तुं शक्नोति इति प्रकारस्य पाठ्यक्रमः सज्जीकरणीयः।

कोशीप्रदेशे पुनः पुनः पाठ्यक्रमपरिवर्तनस्य स्थाने तस्य प्रभाविकार्यान्वयने बलं दातव्यम् इति तथा पर्याप्तशिक्षकव्यवस्थां विना नवीनपाठ्यक्रमस्य कार्यान्वयनं कठिनं भविष्यति इति विषयः उत्थापितः। मधेशप्रदेशात् नैतिकसंस्कृतशिक्षा, कृत्रिमबुद्धिमत्ता, संगणकप्रौद्योगिकी, जलवायुपरिवर्तनम्, हरितविद्यालयः, तकनीकीशिक्षा साइबरसुरक्षा च इत्यादीनां विषयाणां पाठ्यक्रमे समावेशस्य सुझावः प्राप्तः।

बागमतीप्रदेशस्य प्रतिभागिभिः पूर्वदर्शनम्, संस्कृतं नैतिकशिक्षां स्थानीयज्ञानं कौशलं संस्कृतिं च सह समुदायपाठ्यक्रमस्य प्रकृत्यध्ययनस्य च प्राथमिकतां दातुं परामर्शो दत्तः।

गण्डकीप्रदेशात् पाठ्यक्रमं वैज्ञानिकं व्यावहारिकं च कर्तुं कौशलाधारितशिक्षायाः प्राथमिकतां दातुं तथा मूल्याङ्कनव्यवस्थां दिव्याङ्गानुकूलां कर्तुं च सुझावः प्राप्तः। सुदूरपश्चिमप्रदेशस्य प्रतिभागिभिः कार्यघण्टाः न्यूनीकर्तुं मानवमूल्यशिक्षायाः प्राथमिकतां दातुं तथा दशमकक्षायाः एकादशकक्षायाश्च मध्ये विषयवस्तुनः अन्तरं न्यूनीकर्तुं परामर्शो दत्तः।

कर्णालीप्रदेशात् आगामिषु पञ्चदशतः विंशतिवर्षेषु आवश्यकस्य मानवसंसाधनस्य अनुमानं कृत्वा तदनुसारं पाठ्यक्रमे संशोधनं कर्तुं परामर्शः प्राप्तः।

पाठ्यक्रमविकासकेन्द्रस्य अनुसारं प्रथमचरणे सप्तसु प्रदेशेषु अष्टाविंशतिजनपदेषु विद्यार्थिभिः शिक्षकैः अभिभावकैः अन्यैश्च सम्बद्धपक्षैः सह संवादं कृत्वा परामर्शाः स्वीक्रियन्ते।

तदनन्तरं द्वितीयचरणे देशस्य सर्वेषु सप्तसप्ततिजनपदेषु गत्वा परामर्शाः सङ्कलयिष्यन्ते।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani