नवदिल्ली, 13 सितंबरमासः (हि.स.)।संयुक्तराष्ट्रसङ्घस्य महासचिवः एण्टोनियो गुटेरेसः रविवासरे अष्टादशे ब्रिक्स्-शिखरसम्मेलने अवदत् यत् अद्यतनाः आर्थिकाः, जनसाङ्ख्यिक्यः भूराजनैतिकाश्च वास्तविकताः १९४५ तमवर्षस्य वास्तविकताभ्यः भिन्नाः सन्ति। वैश्विकसंस्थानां संरचनायां समयानुसारं परिवर्तनं भवितव्यम्। सः संयुक्तराष्ट्रसङ्घस्य सुरक्षापरिषदि ब्रेटन-वुड्स्-व्यवस्थायां च सुधारस्य आवश्यकतां प्रतिपादितवान्।

गुटेरेसः अवदत् यत् विश्वं शीघ्रतया बहुध्रुवीयव्यवस्थायाः दिशि अग्रसरति। बहुध्रुवीयता वैश्विकव्यवस्थायां संस्थासु च सन्तुलनं समानता च स्थापयितुं सहायिका भवितुम् अर्हति। सः अवदत् यत् ब्रिक्स्-शिखरसम्मेलनस्य विषयानुरूपं विश्वेन लोचशीलता, नवाचारः, सहकारः स्थायिविकासश्च इत्येतेषु क्षेत्रेषु अग्रे गन्तव्यम्। समावेशीवैश्विकविकासाय एतत् आवश्यकम् अस्ति।

गुटेरेसः समावेशीवैश्विकविकासाय चतुरः प्रमुखान् बिन्दून् प्रति ध्यानम् आकर्षितवान्। तेषु प्रथमः वित्तीयसुधारः अस्ति। अस्य अन्तर्गतं विकासशीलदेशेभ्यः अधिकवित्तीयसंसाधनानाम् उपलब्धता, ऋणमोचनं वैश्विकवित्तीयसंस्थासु च तेषां अधिकसहभागिता आवश्यकाऽस्ति।

द्वितीयः बिन्दुः प्रौद्योगिकी अस्ति। सः कृत्रिमबुद्धिमत्तायाः क्षेत्रे विद्यमानां दूरीं न्यूनीकर्तुं विकासशीलदेशेभ्यः सङ्गणनाक्षमता, दत्तांशः कौशलं च उपलब्धं कारयितुं बलं दत्तवान्।

तृतीयः बिन्दुः जलवायुन्यायः अस्ति। अस्मिन् नवीकरणीयऊर्जायाः प्रोत्साहनम्, उत्सर्जनस्य न्यूनीकरणं विकासशीलदेशेभ्यः जलवायुवित्तस्य उपलब्धता च अन्तर्भवन्ति।

चतुर्थः बिन्दुः शान्तिः अस्ति। अस्य अन्तर्गतं गाजा, यूक्रेन, सूडान् तथा अन्येषां संघर्षाणां शान्तिपूर्णसमाधानम्, संयुक्तराष्ट्रसङ्घस्य अधिकारपत्रस्य अन्ताराष्ट्रियविधेश्च सम्मानः आवश्यकः अस्ति।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani