काठमांडूः, 14 सितंबरमासः (हि.स.)।

नेपालसर्वकारेण चीनदेशेन सह सीमां स्पृशतः रसुवायाः स्याफ्रुबेसी-बाजारपर्यन्तं मार्गसम्पर्कस्य पुनर्स्थापनं प्रथमप्राथमिकतां कृत्वा कार्यं तीव्रं कृतम् अस्ति।

नेपालदेशे २६ अगस्त् दिनाङ्के अभवत् प्रलयस्य कारणेन मार्गस्य सेतूनां च प्रवाहेण नुवाकोटस्य त्रिशूलीतः चीनसीमायां स्थितस्य रसुवागढीपर्यन्तं मार्गसम्पर्कः पूर्णतया विच्छिन्नः अभवत्। मार्गस्य सहैव सीमाक्षेत्रे विद्यमानानि बहूनि अन्यानि आधारभूतसंरचनानि अपि प्रलये प्रवाहितानि सन्ति। चीनदेशेन सह व्यापाराय सर्वाधिकं विश्वसनीयः मन्यमानः रसुवागढीसीमानाकः अपि प्रलयानन्तरं बन्दः अस्ति।

सर्वकारीयाधिकारिणां निष्कर्षः अस्ति यत् प्रायः १२ वर्षपूर्वं नेपालदेशस्य चीनदेशस्य च मध्ये आधुनिकव्यापाराय प्रारब्धः अयं उत्तरीयसीमानाकः सम्प्रति शीघ्रं सञ्चालनस्य स्थितौ नास्ति। प्रलयेन सीमाक्षेत्रे महती विनाशलीला अभवत्, अतः सर्वकारस्य तात्कालिकप्राथमिकता सीमानाकस्य उद्घाटनस्य स्थाने स्थानीयजनानां आवागमनस्य पुनर्स्थापनम् अस्ति।

पूर्वाधारविकासमन्त्रालयस्य सचिवः गोपालप्रसादसिग्देलः अवदत् यत् प्रथमं नुवाकोटस्य त्रिशूलीतः रसुवायाः स्याफ्रुबेसीपर्यन्तं मार्गसम्पर्कः पुनर्स्थापयिष्यते। सः अवदत्, “सीमापर्यन्तं गन्तुं व्यापारिकक्रियाकलापानां च प्रारम्भात् पूर्वं स्थानीयजनानाम् आवागमनं सुगमं कर्तुं आवश्यकम् अस्ति। अस्माकं प्रथमप्राथमिकता एषैव अस्ति। स्याफ्रुबेसीपर्यन्तं मार्गस्य पुनर्स्थापनानन्तरं अग्रिमा योजना निर्मीयते।”

सम्प्रति नुवाकोटस्य त्रिशूलीतः वेत्रावतीं गन्तुं प्रत्यक्षः मार्गः नास्ति। त्रिशूलीतः वेत्रावती प्रायः १० किलोमीटर् दूरे अस्ति, किन्तु वेत्रावती-बाजारं प्राप्तुं पूर्वमेव मार्गः प्रलये प्रवाहितः अस्ति। वेत्रावत्यां फलाकुखोलायाः उपरि निर्मितः सेतुरपि प्रलये प्रवाहितः अस्ति। एतयोः स्थानयोः पुनर्स्थापनानन्तरमेव नुवाकोटमार्गेण रसुवां गन्तुं सम्भवं भविष्यति।

सचिवस्य सिग्देलस्य अनुसारं वेत्रावत्यां पुरातनसेतोः स्थानस्य अभिज्ञानं कृतम् अस्ति तथा तत्र ७५ मीटर् दीर्घः बेलिसेतुः प्रायः द्वाभ्यां सप्ताहाभ्यां निर्मातुं योजना अस्ति। अपरतः बट्टारतः वेत्रावतीं गच्छन्ती सडक् अपि प्रलये प्रवाहिता, यस्याः मरम्मत् किञ्चित् कठिनम् अस्ति। तथापि तत्र नूतनमार्गस्य निर्माणकार्यं शीघ्रमेव प्रारप्स्यते।

मार्गस्य नूतनमार्गस्य उद्घाटनस्य वेत्रावत्यां च बेलिसेतोः स्थापनस्य कार्यं पूर्णं भवितुम् अनन्तरं रसुवायाः धुन्चे-मार्गेण १२ घुम्तीपर्यन्तं गन्तुं मार्गः उद्घाटितः भविष्यति। वेत्रावतीं पारं कृत्वा प्रायः ५२ किलोमीटर् दीर्घः मार्गः पूर्वमेव पक्कीकृतः अस्ति। वेत्रावतीतः धुन्चेपर्यन्तं दूरी प्रायः ४० किलोमीटर् तथा धुन्चेतः स्याफ्रुबेसीपर्यन्तं दूरी प्रायः १२ किलोमीटर् अस्ति।

स्याफ्रुबेसीं प्राप्तुं धुन्चेतः १२ घुम्ती अतिक्रम्य भोटेकोसीनद्यां एकः सेतुः निर्मातव्यः भविष्यति। पूर्वाधारमन्त्रालयेन अत्र ७५ तः १०० मीटर् पर्यन्तं दीर्घस्य बेलिसेतोः स्थापनस्य योजना कृता अस्ति।

सिग्देलः अवदत् यत् रसुवागढीं गच्छतः पुरातनमार्गस्य स्याफ्रुबेसीपर्यन्तं पुनर्स्थापनेन स्थानीयजनानाम् अपि उत्तमः सम्पर्कः प्राप्स्यते। सः अवदत् यत् वेत्रावत्याः समीपे मार्गस्य निर्माणानन्तरं धुन्चे-मार्गेण १२ घुम्तीपर्यन्तं गन्तुं शक्यते तथा १२ घुम्तीनन्तरं भोटेकोसीनद्यां ७५ अथवा १०० मीटर् दीर्घस्य बेलिसेतोः स्थापनया स्याफ्रुबेसीपर्यन्तं मार्गसम्पर्कः पुनर्स्थापयितुं शक्यः भविष्यति।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani