नव दिल्ली, 16 सितंबरमासः(हि.स.)।

केन्द्रीययुवकार्य-क्रीडाराज्यमन्त्री रक्षा खडसे इत्यनया पञ्चदशे षोडशे च सितम्बरदिने मिजोरमस्य आधिकारिकयात्रायाः समये सैतुअल-कोलासिबयोः जनपदेषु जनपदस्तरीयसमीक्षोपवेशनानाम् अध्यक्षता कृता। उपवेशनयोः केन्द्रसर्वकारस्य योजनानां कार्यान्वयनस्य, क्रीडासंरचनायाः, युवानां सहभागितायाः, मादकद्रव्यनिवारणस्य, कृषेः, सम्पर्कव्यवस्थायाः, स्वास्थ्यसेवानां, आजीविकासम्बद्धानां च विषयाणां समीक्षा कृता।

सैतुअले युवसहभागितायै क्रीडायै च बलम्

सैतुअले सम्पन्ने उपवेशने जनपदाधिकारी श्रीनिवास सादी, पुलिस-अधीक्षकः विवेक कुमार मौर्य, वरिष्ठजनपदाधिकारी, क्रीडामहासङ्घानां सामुदायिकसङ्घटनानां च प्रतिनिधयः सम्मिलिताः। उपवेशने युवानां मध्ये मादकद्रव्यसेवनस्य निवारणं प्रमुखः विषयः आसीत्। रक्षा खडसे इत्यनया नशामुक्तभारत-अभियानस्य प्रभावीरूपेण अग्रे नयनाय बलं दत्त्वा युवसमूहानां, सामुदायिकसङ्घटनानां, विधिव्यवस्थासम्बद्धविभागानां च मध्ये उत्तमसमन्वयस्य आवश्यकता उक्ता। सा सहपाठिभिः माध्यमेन जागरूकतां, सृजनात्मकयुवसहभागितां, समुदायस्तरे निरन्तरप्रयासांश्च महत्त्वपूर्णान् उक्तवती।

उपवेशने सैतुअलस्य कृषेः उद्यानकृषेः च क्षमतायाः अपि समीक्षा कृता। स्थानीयजैविकानां उत्पादानां कृते विपण्यां प्रवेशं आपूर्तिव्यवस्थां च सुदृढं कर्तुं बलं दत्तम्, येन कृषकाः विस्तृतविपण्यैः सह उत्तमरीत्या सम्बद्धाः भवेयुः। स्थानीयक्रीडामहासङ्घैः क्रीडामूलसंरचनायाः क्रीडकानां विकासस्य च सम्बद्धाः भूमिस्तरीयाः आवश्यकताः प्रस्तुताः। रक्षा खडसे इत्यनया उक्तं यत् क्रीडासुविधानां सह नियमितप्रशिक्षणं, व्यवस्थितप्रशिक्षणं, क्रीडकानां निरन्तरं सहकारिता च अपि आवश्यकी अस्ति। सा भूमिस्तरे क्रीडायाः अवसरानां वर्धने खेलो इण्डिया योजनायाः भूमिकायाः विषयेऽपि बलं दत्तवती।

कोलासिबे मार्गस्वास्थ्ययोः आजीविकायाश्च समीक्षा

कोलासिबे जनपदसमीक्षोपवेशने जनपदाधिकारी एच. डोलियनबुआइया, पुलिस-अधीक्षकः लालरिनपुइया वार्ते, वरिष्ठप्रशासनिकाधिकारिणः विभिन्नविभागानां प्रमुखाश्च सम्मिलिताः। उपवेशने मार्गसम्पर्कः प्रमुखप्राथमिकतारूपेण चिह्नितः। विपणीनां, आवश्यकसेवानां, आर्थिकावसराणां च प्रति स्थानीयजनानां प्रवेशं सुदृढं कर्तुं चर्चा कृता। मन्त्रिणा जनपदस्य सामुदायिकस्वास्थ्यकेन्द्रस्य, पञ्च प्राथमिकस्वास्थ्यकेन्द्राणां, परिचारिकाविद्यालयस्य च कार्यप्रणाल्याः अपि समीक्षा कृता। इद्यमानस्वास्थ्यसंरचनायाः उत्तमोपयोगं सुनिश्चितं कर्तुं सा बलं दत्तवती।

कृषिक्षेत्रे कृषिविज्ञानकेन्द्रस्य भूमिकायाः विषयेऽपि विस्तरेण चर्चा कृता। कोलासिबे दशसहस्राधिकाः सक्रियकृषकाः सन्ति, यदा कृषिविज्ञानकेन्द्रं पञ्चसहस्राधिकेभ्यः कृषकेभ्यः तान्त्रिकमार्गदर्शनं प्रददाति। केन्द्रम् अन्तर्राज्यीयप्रशिक्षणं अतिथिसंकायकार्यक्रमं च अपि सञ्चालयति। उपवेशने सहकारिक्षेत्रस्य जनौषधिकेन्द्रस्य च स्थितेः अपि समीक्षा कृता। जनपदे द्व्यधिकशतं सक्रियसहकारीसमितयः सन्ति, यासु अधिकांशाः कृषिक्षेत्रेण सम्बद्धाः सन्ति। एतासां माध्यमेन स्थानीयाजीविकां सामुदायिकस्तरे आर्थिकक्रियाकलापांश्च सुदृढं कर्तुं सम्भावनानां विषये चर्चा कृता।

स्थानीय-उद्यमितायै प्रोत्साहनस्य विषये बलम्

रक्षा खडसे इत्यनया प्रधानमन्त्री-सर्मति-सृजनकार्यक्रमस्य कार्यान्वयनस्य अपि समीक्षा कृता। वर्षे २०२५-२६ तमे पोर्टलस्य प्रवेशसम्बद्धानां समस्याणां कारणेन अनुमोदनप्रक्रिया प्रभाविता आसीत्। उपवेशने फर्नीचरकार्यशालानां, किराणादुकानानां, खनिजजल-एककानां समेत्य चिह्नितानां पञ्चविंशतिः स्थानीयोद्यमानां कृते सहाय्यं शीघ्रं उपलब्धं कर्तुं चर्चा कृता।

सार्वजनिकवितरणप्रणाल्याः प्रधानमन्त्री-उज्ज्वलायोजनायाश्च समीक्षायाः समये मन्त्रिणा लाभार्थिनां दत्तांशेषु विद्यमानानां न्यूनतानां निवारणस्य अभिलेखानां सम्यक् संरक्षणस्य च निर्देशाः दत्ताः, येन सर्वे पात्रपरिवाराः योजनानां लाभं प्राप्तुं शक्नुयुः।

कोलासिबे भूमिस्तरीयक्रीडासंरचनां सुदृढां कर्तुं सज्जता

कोलासिबस्य समीक्षोपवेशने क्रीडापि प्रमुखः विषयः आसीत्। जनपदे पादकन्दुकं, हॉकी, मल्लयुद्धं च प्रमुखक्रीडारूपेण चिह्नितानि। कोलासिबस्य क्रीडकाः राष्ट्रियस्तरीयायां पादकन्दुक-प्रतियोगितायां भागं गृह्णन्ति। जनपदे हॉकीक्रीडाङ्गणमपि अस्ति तथा च अत्रतः राष्ट्रियस्तरस्य एकः हॉकीक्रीडकः समुत्पन्नः अस्ति।

स्थानीयक्रीडकेभ्यः व्यवस्थितप्रशिक्षणं निरन्तरप्रशिक्षणं च उपलब्धं कर्तुं समर्पितप्रशिक्षणकेन्द्रस्य आवश्यकतायाः विषयेऽपि चर्चा कृता। रक्षा खडसे इत्यनया वीबी-ग्राम-जी उपक्रमस्य अन्तर्गतं विकसितायाः क्रीडासंरचनायाः समीक्षा कृता, यस्याम् पादकन्दुकस्य वल्लीकन्दुकस्य च क्रीडाङ्गणानि वर्तमानसुविधानां परिरक्षणं च सम्मिलितम् अस्ति। सा सुझावं दत्तवती यत् जनपदस्य सर्वेषु एकपञ्चाशत् ग्रामेषु अस्य उपक्रमस्य अन्तर्गतं क्रीडाङ्गणानि विकसितानि भवेयुः, येन युवभ्यः स्वसमुदायस्य समीपे क्रीडासुविधाः प्राप्तुं शक्नुयुः।

माई भारतस्य माध्यमेन युवसहभागितां वर्धयितुं बलम्

कोलासिबे युवानां सहभागितायाः मादकद्रव्यनिवारणस्य च विषयेऽपि चर्चा अभवत्। पुलिस-अधीक्षकेण जनपदे नशामुक्त-अभियानस्य अन्तर्गतं सञ्चाल्यमानानां जागरूकतानिवारणसम्बद्धानां च प्रयासानां सूचना दत्ता। रक्षा खडसे इत्यनया युवानां ऊर्जां क्रीडायां, शिक्षायां, सामुदायिकसेवायां, सृजनात्मकसामाजिकक्रियाकलापेषु च प्रवर्तयितुं आवश्यकतायाः विषये उक्तम्। सा शैक्षणिकसंस्थासु जागरूकताक्रियाकलापानां वर्धनाय युवभ्यः सकारात्मकसन्देशं प्रापयितुं च सहपाठिनां भूमिकायाः विषये बलं दत्तवती।

जनपदयुवाधिकारिणा उक्तं यत् कोलासिबे प्रायः नवसहस्रं युवानः माई भारतमञ्चे पञ्जीकृताः सन्ति। मन्त्रिणा जागरूकताक्रियाकलापेषु माई भारतस्वयंसेवकानां अधिकसहभागितायै स्वयंसेवकानां पुलिसविभागस्य च मध्ये उत्तमसमन्वयाय च आह्वानं कृतम्।

भूमिस्तरीयविकासाय समन्वितप्रयासे बलम्

उभयोः जनपदयोः समीक्षोपवेशनेषु रक्षा खडसे इत्यनया उक्तं यत् देशस्य विकासयात्रायां युवानां महत्त्वपूर्णा भूमिका अस्ति तथा तेषाम् ऊर्जा क्षमता च क्रीडया, शिक्षया, उद्यमितया, सामुदायिकसहभागितया, उत्पादकाजीविकायाः अवसरैश्च सह संयोजयितुं आवश्यकता अस्ति। सा मिजोरम इव क्रीडाप्रतिभायुक्तेषु क्षेत्रेषु भूमिस्तरीयक्रीडातन्त्रं सुदृढं कर्तुं बलं दत्तवती। अस्य कृते क्रीडासुविधानां, गुणवत्तापूर्णप्रशिक्षणस्य, व्यवस्थितप्रशिक्षणस्य, क्रीडकानां समुचितसहकारितायाश्च उपलब्धता आवश्यकी अस्ति इति उक्तवती।

सा एतदपि उक्तवती यत् सर्वकारीययोजनानाम् प्रभाविक्रीयान्वयनं सम्यग्दत्तांशैः, विभागानां मध्ये उत्तमसमन्वयेन, स्थानीयसमुदायैः सह निरन्तरसंसूचनया च निर्भरति। समीक्षोपवेशनेषु जनपदप्रशासनस्य, पुलिसस्य, युवासंस्थानां, क्रीडासङ्गठनानां, कृषिसंस्थानां, सहकारीसमितीनां, सामुदायिकसङ्गठनानां च मध्ये समन्वयं सुदृढं कर्तुं बलं दत्तम्।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani