Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
देहरादूनम्, 20 सितंबरमासः (हि.स.)। राष्ट्रियआपदाप्रबन्धनसंस्थानस्य सहयोगेन उत्तराखण्डे आपदाप्रबन्धनक्षेत्रे प्रशिक्षणस्य क्षमताविकासकार्यक्रमाणां च व्यापकस्तरे आयोजनं करिष्यते। प्रथमचरणे प्रत्येकस्मिन् जनपदे दश मास्टरप्रशिक्षकाः सज्जीकरिष्यन्ते। एतदर्थं वार्षिकप्रशिक्षणपञ्चाङ्गमपि निर्मास्यते।
राष्ट्रियआपदाप्रबन्धनसंस्थानस्य कार्यकारीनिदेशकः वरिष्ठः भारतीयप्रशासनिकसेवाधिकारी च मधूपव्यासः उत्तराखण्डराज्यआपदाप्रबन्धनप्राधिकरणस्य भ्रमणं कृतवान्। अस्मिन् अवसरे सः अधिकारिभिः सह प्रशिक्षणस्य क्षमताविकासस्य च गतिविधीनां सूचनां प्राप्तवान् तथा आगामीवार्षिकप्रशिक्षणपञ्चाङ्गस्य विषये चर्चा कृतवान्।
आपदाप्रबन्धनपुनर्वाससचिवः विनोदकुमारसुमनः उत्तराखण्डराज्यआपदाप्रबन्धनप्राधिकरणस्य गतिविधीनां विषये सूचनां दत्तवान्। उपवेशने अधिकारिणां कर्मचारिणां च, प्रशिक्षणसंस्थानां तथा विभिन्नविभागेषु सम्बद्धानां कार्मिकाणां च आपदाप्रबन्धनम्, आपदारजोखिमन्यूनीकरणम्, पूर्वसिद्धता, अन्वेषणरक्षणकार्यं तथा आपत्कालीनप्रतिक्रिया इत्यादिविषयेषु प्रशिक्षणं प्रदातुं विषये चर्चा कृता।
मधूपव्यासः अवदत् यत् उत्तराखण्डः भौगोलिकदृष्ट्या प्राकृतिकदृष्ट्या च संवेदनशीलः प्रदेशः अस्ति, यत्र भूकम्पः, भूविस्खलनम्, बाढः, अतिवृष्टिः, मेघस्फोटः, हिमस्खलनम्, वनाग्निः इत्यादीनां विविधापदानां संकटं वर्तते। अतः आपदायाः समये प्रभाविप्रतिक्रियया सह आपदायाः पूर्वं सिद्धतां सुदृढीकर्तुमपि आवश्यकम् अस्ति। एतदर्थं नियमितरूपेण प्रशिक्षणस्य क्षमताविकासस्य च गतिविधयः सञ्चालनीयाः सन्ति।
भारतीयप्रशासनिकसेवायाः प्रान्तीयनागरिकसेवायाश्च अधिकारिभ्यः अपि आपदाप्रबन्धनसम्बद्धाः विशेषप्रशिक्षणकार्यक्रमाः आयोजयिष्यन्ते। तदनन्तरं विभिन्नविभागेषु कार्यरताः सर्वकारीयाः अधिकारिणः कर्मचारिणश्च तेषां भूमिकायाः दायित्वस्य च अनुरूपं प्रशिक्षणं प्राप्स्यन्ति, येन आपदायाः स्थितौ सर्वे विभागाः प्रभाविप्रकारेण समन्वितरूपेण च कार्यं कर्तुं शक्नुयुः।
राष्ट्रियआपदाप्रबन्धनसंस्थानस्य सहयोगेन राज्ये प्रशिक्षणव्यवस्थां सुदृढां निरन्तरां च कर्तुं प्रथमचरणे प्रत्येकस्मिन् जनपदे दश मास्टरप्रशिक्षकाः सज्जीकरिष्यन्ते। एतेषां मास्टरप्रशिक्षकाणां कृते आपदाप्रबन्धने सम्बद्धेषु विभिन्नविषयेषु विशेषप्रशिक्षणं प्रदास्यते। ततः एते मास्टरप्रशिक्षकाः स्वस्वजनपदेषु सम्बद्धेभ्यः विभागेभ्यः, कार्मिकेभ्यः अन्येभ्यः हितधारकेभ्यश्च प्रशिक्षणप्रदाने महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वक्ष्यन्ति।
तथैव राज्यस्तरेऽपि मास्टरप्रशिक्षकाणां प्रशिक्षितसमूहः सज्जीकरिष्यते। सः राज्ये प्रशिक्षणस्य क्षमताविकासस्य च गतिविधीनां दिशां निर्धारयिष्यति तथा जिलास्तरीयमास्टरप्रशिक्षकाणां प्रशिक्षणमार्गदर्शने च सहयोगं करिष्यति।
उपवेशने एतस्मिन् विषये अपि बलं दत्तं यत् आपदाप्रबन्धने प्रभाविक्षमताविकासाय प्रशिक्षणस्य, अभ्यासस्य, अनुभवादधिगमस्य च प्रक्रिया निरन्तरं प्रवर्तनीया अस्ति। प्रशिक्षणेन सह अभ्यासः, प्रतिरूपाभ्यासः तथा व्यावहारिकगतिविधयश्च प्रोत्साहनीयाः सन्ति, येन वास्तविकापदायाः स्थितौ प्रशिक्षिताः कार्मिकाः स्वकीयदायित्वानां प्रभाविरूपेण निर्वहणं कर्तुं शक्नुयुः।
आपदाप्रबन्धनपुनर्वाससचिवः अवदत् यत् उत्तराखण्डराज्यआपदाप्रबन्धनप्राधिकरणेन राज्ये आपदाप्रबन्धनस्य क्षमतां अधिकं सुदृढीकर्तुं प्रशिक्षणकार्यक्रमाः विभागीयानाम् आवश्यकतानां स्थानीयापदाजोखिमानां च अनुरूपं निर्मास्यन्ते। सम्पूर्णव्यवस्थायाः उद्देशः राज्ये तादृशीं प्रशिक्षितां मानवशक्तिं सज्जीकर्तुम् अस्ति, या आपदायाः पूर्वं सिद्धतायां, आपदायाः समये त्वरितप्रतिक्रियायां तथा आपदायाः अनन्तरं राहतकार्येषु पुनर्बहालीकार्येषु च प्रभाविणीं भूमिकां निर्वोढुं शक्नुयात्।
उपवेशने प्रशासनस्य अतिरिक्तमुख्यकार्यपालकाधिकारी प्रकाशचन्द्रः, क्रियान्वयनस्य अतिरिक्तमुख्यकार्यपालकाधिकारी तथा पुलिसमहानिरीक्षकः राजकुमारनेगी, संयुक्तमुख्यकार्यपालकाधिकारी दिनेशकुमारपुनेठा, राज्यआपदाप्रतिक्रियाबलस्य उपसेनानायकः शुभाङ्करटूड़ी, डॉ. पी.डी. माथुरः, मोहितपुनिया इत्यादयः उपस्थिताः आसन्।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani