उज्जयिनी, २१ सेप्टेम्बरमासः (हि.स.)। सेवासङ्कल्प-अभियानस्य अन्तर्गतं विकसितभारतयात्रा-गतिविधेः अधीनं बिहारतः मध्यप्रदेशस्य उज्जयिनीं प्राप्तेन षोडशसदस्यीयेन सामाजिकमाध्यम-प्रभावक-दलेन सोमवासरे स्वस्य उज्जयिनी-भ्रमणस्य अन्तिमदिने विभिन्नानां विकासकार्याणां, ऐति-हासिकानां सांस्कृतिकानां च स्थलानां तथा औद्योगिक-क्रियाकलापानां अव-लोकनं कृतम्।

भ्रमणस्य समये सम्बन्धिताधिकारिभिः प्रभावकेभ्यः विभिन्नानां परियोजनानां क्रियाकलापानां च विषये विस्तृतसूचना प्रदत्ता। प्रभावकदलम् त्रिवेणीघाटं गतवान्। अत्र सम्बन्धिताधिकारिभिः सिंहस्थ-२०२८ इत्यस्य अन्तर्गतं विकसितं क्रियमाणस्य प्रायः २९ किलोमीटर्-दीर्घस्य घाटक्षेत्रस्य योजनायाः निर्माणकार्यस्य च विषये सूचना प्रदत्ता। दलेन घाटानां विकासस्य, श्रद्धालूनां सुविधायाः तथा सिंहस्थस्य समये प्रस्तावितव्यवस्थानां च विषये सूचना प्राप्ता।

तदनन्तरं दलं रामघाटं दत्त-अखाडा-घाटं च गतवान्। अत्र प्रभावकैः सेवासङ्कल्प-अभियानस्य अन्तर्गतम् आयोजितस्य दीपोत्सवस्य विषये सूचना प्राप्ता। अधिकारिभिः उक्तं यत् उज्जयिन्यां शिप्रानद्याः तटेन सह विभिन्नेषु स्थलेषु त्रयस्त्रिंशत्-लक्षाधिकानि दीपानि प्रज्वाल्य भव्यः दीपोत्सवः आयोजितः आसीत्, येन आयोजनाय विशेषं वैशिष्ट्यं प्राप्तम्।

जन्तर-मन्तरं गत्वा प्राचीन-खगोलीयज्ञाने परिचिताः प्रभावकाः

दलेन उज्जयिन्यां स्थितस्य जन्तर-मन्तरस्य (वेधशालायाः) अपि भ्रमणं कृतम्। अत्र दलेन शङ्कुयन्त्रस्य, सम्राट्यन्त्रस्य, नाडीवलययन्त्रस्य, तुरीय-यन्त्रस्य, नक्षत्रयन्त्रस्य तथा विक्रमादित्य-वैदिक-घटिकायाः अवलोकनं कृतम्। सम्बन्धिताधिकारिभिः यन्त्राणां कार्य-प्रणाल्याः तथा प्राचीन-भारतीय-खगोलविज्ञानस्य विषये सूचनां प्रदाय उक्तं यत् एतेषां यन्त्राणां माध्यमेन सूर्यस्य स्थितेः छायायाश्च आधारेण समयसहिताः विविधाः खगोलीय-गणनाः क्रियन्ते स्म। प्रभावकैः उज्जयिन्याः प्राचीनायाः वैज्ञानिक्याः खगोलीय-परम्परायाः विषये सूचना प्राप्ता।

विक्रम-उद्योगपुर्याम् औद्योगिक-क्रियाकलापानाम् अवलोकनम्

भ्रमणस्य अग्रिमे चरणे प्रभावकदलम् विक्रम-उद्योगपुरीं गत्वा तत्र सञ्चालितानाम् औद्योगिक-क्रिया-कलापानां विषये सूचनां प्राप्तवान्। अस्मिन् समये मध्यप्रदेश-औद्योगिक-विकास-निगमस्य उज्जयिनी-क्षेत्रीय-कार्यालये महाप्रबन्धकेन विनय तोमर-महोदयेन प्रस्तुतीकरणस्य माध्यमेन मध्यप्रदेशे तथा विक्रम-उद्योगपुर्यां सञ्चालितानां औद्योगिक-क्रियाकलापानां, निवेशस्य सम्भावनानां तथा विकसित्य-मानायाः औद्योगिक-अधोसंरचनायाः विषये विस्तृतसूचना प्रदत्ता।

तदनन्तरं दलेन विक्रम-उद्योगपुर्यां स्थितस्य पञ्चामृत-दुग्धालयस्य (अमूल) अवलोकनं कृत्वा दुग्धक्षेत्रे सञ्चालितानां क्रियाकलापानां कार्यप्रणाल्याश्च विषये सूचना प्राप्ता। प्रभावकदलेन विक्रम-उद्योगपुर्यां स्थितस्य सामान्य-अपशिष्ट-जल-शोधन-संयन्त्रस्य अपि अवलोकनं कृतम्। अधिकारिभिः औद्योगिक-एककाभ्यः निर्गच्छतः अपशिष्टस्य शोधनस्य पर्यावरणीय-प्रबन्धनस्य च प्रक्रियायाः विषये सूचना प्रदत्ता। दलेन विक्रम-उद्योगपुर्यां निर्माणाधीनस्य कार्यरत-महिला-निवासस्य अपि अवलोकनं कृतम्। सम्बन्धिताधिकारिभिः परियोजनायाः प्रगतेः तथा महिला-कर्मचारिभ्यः प्रस्तावितानां सुविधानां च विषये सूचना प्रदत्ता।

एवं बिहारतः आगतेन सामाजिकमाध्यम-प्रभावकदलेन उज्जयिनी-भ्रमणस्य अन्तिमदिने सिंहस्थ-२०२८ इत्यस्य सज्जतायाः, धार्मिक-सांस्कृतिक-परम्प-रायाः, प्राचीनभारतीय-खगोल-विज्ञानस्य तथा आधुनिक-औद्योगिक-विकासेन सम्बद्धानां विभिन्नानां क्रियाकलापानां समीपतः परिचयः प्राप्तः तथा तेषां विषये विस्तृतसूचना प्राप्ता। भ्रमणस्य समये समन्वयकः रोशनकुमारः (बिहारः), हितेशनागदेवः, अङ्कुशमिश्रः, आकाशजैनः, चित्रांशसक्सेनः, नीरजबञ्जारी, तहसीलदारः मुकेशसोनी इत्यादयः सम्बन्धिताधिकारिणः उपस्थिताः आसन्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan