Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
भारतस्य अन्तरिक्षकार्यक्रमस्य इतिहासे २४ सितम्बरदिनं महत्त्वपूर्णायाः उपलब्ध्यै स्मर्यते। वर्षे २०१४ तमे अस्मिन् दिने भारतं प्रथमप्रयासे एव स्वस्य अन्तरिक्षयानं मङ्गलग्रहस्य कक्षायां सफलतया स्थापितवान् तथा च विश्वाय स्वस्य अन्तरिक्षक्षमतायाः परिचयं दत्तवान्।
भारतस्य एषः मङ्गलाभियानः अतिशयेन महत्त्वपूर्णः आसीत्, यतः देशेन प्रथमप्रयासे एव मङ्गलग्रहस्य कक्षां प्राप्तुं सफलता प्राप्ता। अस्याः उपलब्धेः साथं भारतं विश्वस्य प्रथमं तादृशं राष्ट्रम् अभवत्, यत् स्वस्य प्रथममङ्गलाभियाने एव सफलतां प्राप्तवान्। अनेन अभियानेन भारतस्य अन्तरिक्षयात्रायां नूतनः अध्यायः योजितः।
भारताद् पूर्वम् अनेकैः देशैः मङ्गलग्रहं प्राप्तुं प्रयत्नाः कृताः आसन्, किन्तु प्रारम्भिकेषु प्रयासेषु ते सफलाः न अभवन्। भारतस्य सफलतया सः विश्वस्य तेषां चयनितदेशानां पङ्क्तौ सम्मिलितः अभवत्, येषां मङ्गलग्रहपर्यन्तं स्वकीयानि अन्तरिक्षाभियानानि प्राप्तानि।
आशियास्तरेऽपि एषा उपलब्धिः महत्त्वपूर्णा आसीत्। भारतात् पूर्वं चीनदेशेन जापानदेशेन च मङ्गलाभियानद्वारा एतत् लक्ष्यं प्राप्तुं प्रयत्नाः कृताः आसन्, किन्तु तयोः प्रारम्भिकप्रयत्नाः सफलाः न अभवन्।
महत्त्वपूर्णाः घटनाः
१६८८ — फ्रान्सदेशेन जर्मनीदेशस्य विरुद्धं युद्धस्य घोषणा कृता।
१७२६ — ईस्ट् इण्डिया कम्पनी इत्यस्य बम्बई, कलकत्ता तथा मद्रासनगरेषु नगरनिगमस्य महापौरन्यायालयस्य च स्थापनायै अधिकारः प्रदत्तः।
१७८९ — अमेरिकादेशे महान्यायवादिनः कार्यालयस्य स्थापना कृता।
१९३२ — डॉ. भीमराव अम्बेडकरस्य महात्मागान्धिनश्च मध्ये पुणेनगरस्य येरवडा-केन्द्रीयकारागारे विधानसभासु दलितानां कृते स्थानसंरक्षणविषये विशेषसमझौता अभवत्।
१९३२ — बङ्गालस्य क्रान्तिकारी राष्ट्रवादिनी प्रीतिलता वादेदारः देशस्य स्वातन्त्र्यार्थं प्राणान् अर्पयन्ती प्रथमभारतीयमहिला अभवत्।
१९४८ — होण्डा मोटर कम्पनी इत्यस्य स्थापना अभवत्।
१९६५ — यमनदेशं प्रति सऊदी-अरबदेशस्य मिस्रदेशस्य च मध्ये समझौता अभवत्।
१९६८ — दक्षिणाफ्रिकादेशस्य स्वाजीलैण्डः संयुक्तराष्ट्रसंघस्य सदस्यः अभवत्।
१९७१ — ब्रिटेनदेशेन गुप्तचर्यायाः आरोपेण नवतिः रूसीयराजनयिकाः निष्कासिताः।
१९७८ — पूर्वसोवियतसंघेन भूमिगतपरमाणुपरीक्षणं कृतम्।
१९७९ — घानादेशेन संविधानं स्वीकृतम्।
१९८३ — पाकिस्तानस्य प्रसिद्धस्य क्रिकेटक्रीडकस्य हाफिज-मोहम्मदस्य पुत्रः शोएब-मोहम्मदः भारतस्य विरुद्धं स्वस्य परीक्षणक्रिकेटजीवनस्य प्रारम्भं कृतवान्।
१९९० — पूर्वजर्मनीदेशः वार्सा-सन्धेः पृथक् अभवत्।
१९९६ — अमेरिकादेशस्य राष्ट्रपतिना बिल्-क्लिण्टने संयुक्तराष्ट्रसंघे व्यापकपरमाणुपरीक्षणनिषेधसन्धौ हस्ताक्षरं कृतम्।
१९९६ — व्यापकपरमाणुपरीक्षणनिषेधसन्धौ हस्ताक्षराणां प्रारम्भः अभवत्। संयुक्तराज्य-अमेरिका सन्धौ हस्ताक्षरं कर्तृषु प्रथमं राष्ट्रम् अभवत्।
२००३ — फ्रान्सदेशस्य राष्ट्रपतिना जैक्स-शिराकेण संयुक्तराष्ट्रसंघस्य सुरक्षा-परिषदि भारतस्य दावेदारी समर्थिता।
२००५ — अन्तर्राष्ट्रीयपरमाणु-ऊर्जा-संस्थया इरानस्य परमाणुकार्यक्रमसम्बद्धं विषयं सुरक्षा-परिषदं प्रति प्रेषयितुं निर्णयः कृतः।
२००७ — म्यांमारस्य सैन्यशासनस्य विरुद्धं राजधानी याङ्गूननगरे लक्षाधिकाः जनाः मार्गेषु समागताः।
२००८ — चीनदेशेन नेपालदेशेन च दूरसञ्चारक्षेत्रे महत्त्वपूर्णे अनुबन्धे हस्ताक्षरं कृतम्।
२००८ — भारतीयक्रिकेटक्रीडकः कपिलदेवः थलसेनाध्यक्षेण जनरल् दीपक-कपूरेण आयोजिते कार्यक्रमे प्रादेशिकसेनायां लेफ्टिनेन्ट-कर्नल् इति मानदपदवीं प्राप्तवान्।
२००८ — मद्रास उच्चन्यायालयेन राजीवगान्धी-हत्याकाण्डे नलिन्याः अन्ययोः द्वयोश्च दोषिणोः समयपूर्वमुक्तिसम्बन्धी याचिका निरस्ता।
२००९ — भारतस्य प्रथमं चन्द्रयान-१ अन्तरिक्षयानं चन्द्रस्य पृष्ठभागे जलस्य अस्तित्वं ज्ञातवान्।
२०१३ — पाकिस्तानस्य बलूचिस्तानप्रदेशे ७.७ तीव्रतायाः भूकम्पेन ५१५ जनानां मृत्युः अभवत्।
२०१४ — भारतीय-अन्तरिक्ष-अनुसन्धान-संस्थायाः अर्थात् इसरो इत्यस्य मङ्गलयान-अन्तरिक्षयानं मङ्गलग्रहस्य कक्षायां सफलतया प्रवेशं कृतवान्।
जन्म
१८५६ — प्रतापनारायणमिश्रः — हिन्दीखड़ीबोलीभाषायाः तथा भारतेन्दुयुगस्य उन्नायकः।
१८६१ — भीकाजी कामा — प्रसिद्धा भारतीयक्रान्तिकारिणी।
१९२५ — औतारसिंह पैंटलः — भारतीयः चिकित्साशास्त्रवैज्ञानिकः।
१९४० — आरती साहा — भारतस्य प्रसिद्धा महिला-तरणपटुः।
१९५० — मोहिन्दर अमरनाथः — भूतपूर्वः प्रसिद्धः भारतीयक्रिकेटक्रीडकः।
१९६३ — पंकज पचौरी — वरिष्ठः दूरदर्शनपत्रकारः।
१९७१ — लिम्बारामः — भारतस्य प्रसिद्धः धनुर्धरः, येन विश्वस्तरे धनुर्विद्याक्षेत्रे सफलता प्राप्ता।
१९७९ — अमीरा शाह — भारतीयोद्यमिनी तथा मेट्रोपोलिस हेल्थ केयर इत्यस्य प्रबन्धनिदेशिका।
निधनम्
१९७८ — भूपतिमोहनसेनः — प्रसिद्धः गणितज्ञः भौतिकशास्त्रज्ञश्च।
१९९२ — सर्वमित्र सिकरी — भारतस्य भूतपूर्वः त्रयोदशः मुख्यन्यायाधीशः।
१९९७ — ई. एस. वेंकटरमैय्या — भारतस्य भूतपूर्वः एकोनविंशतितमः मुख्यन्यायाधीशः।
२००४ — राजा रमन्ना — भारतीयः परमाणुवैज्ञानिकः।
२००६ — पद्मिनी — दक्षिणभारतीयाभिनेत्री तथा प्रसिद्धा भरतनाट्यम्-नृत्याङ्गना।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani