वामनजयन्त्यां ओरिक्कैम् आगतः सरसंघचालकः, श्रीचन्द्रमौलीश्वरस्वामिनः अभिषेकस्य दर्शनं कृतवान्।

‘वसुधैव कुटुम्बकम्’ इत्यस्य भावनायाः मध्ये काञ्च्यां राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य प्रमुखस्य मोहनभागवतः आध्यात्मिकप्रवासः।

काञ्चीपुरम् नवदिल्ली, २३ सितम्बरमासः (हि.स.)। काञ्च्याः प्राचीनायाः आध्यात्मिकभूमेः बुधवासरे भारतीयसंस्कृतेः तस्याः वैश्विकचेतनायाः सन्देशः प्रसृतः, या केवलं स्वस्य कल्याणमेव न कामयते, अपि तु समस्तमानवजात्याः कल्याणं कामयते। वेदमन्त्राणां घोषे, वैदिकानुष्ठानेषु आचार्याणां च सान्निध्ये राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य सरसंघचालकः मोहनभागवतः वामनजयन्त्याः अवसरे ओरिक्कैस्थाने चातुर्मास्यव्रतं कुर्वद्भिः काञ्च्याः आचार्यैः सह मिलितवान्। आयोजने राष्ट्रस्य समाजस्य च सह सम्पूर्णविश्वस्य शान्तेः समृद्धेः सुखस्य च कामना कृता। अनेन भारतीयसंस्कृतेः ‘सर्वे भवन्तु सुखिनः’ इति भावः प्रकाशं प्राप्तवान्।

भागवतः श्रीकाञ्चीकामकोटिपीठस्य जगद्गुरुणा शङ्करविजयेन्द्रसरस्वतीशङ्कराचार्यस्वामिना क्रियमाणस्य श्रीचन्द्रमौलीश्वरस्वामिनः अभिषेकस्य दर्शनं कृतवान्। ततः सः वैदिकविद्वद्भिः समाजस्य राष्ट्रस्य समस्तविश्वस्य च कल्याणाय क्रियमाणेषु वेदपाठेषु जपेषु विशेषप्रार्थनासु च भागं गृहीतवान्। आदिशङ्कराचार्यस्य दिव्यपादुकयोः टोटकाष्टकस्य पाठेन सह विशेषपूजनम् अपि अभवत्। पीठस्य पक्षतः तस्मै पारम्परिकं शिरोवस्त्रं धारयित्वा सम्मानः कृतः तथा कामाक्षीमन्दिरस्य प्रसादः समर्पितः।

भारतीयसंस्कृतेः विशेषता तस्याः व्यापकस्य लोककल्याणभावस्य दृष्ट्या ज्ञायते। अयमेव भावः आयोजने पारिवारिकैः सामाजिकैः च मूल्यान्तरैः अपि प्रकाशयितः। आचार्यस्य मोहनभागवतः च सान्निध्ये पारम्परिकं दम्पतीपूजनम् आयोजितम्। षष्टिवर्षीयं वैवाहिकजीवनं पूर्णवतोः अष्टाशीतिवर्षीययोः दम्पत्योः द्वारा षष्टिः वृद्धदम्पतीनां सम्मानः कृतः। अयम् आयोजनः पीढ्योः मध्ये सम्मानस्य, परिवारेण निर्वहणीयस्य दायित्वस्य, अनुभवानां परम्परायाः च संरक्षणस्य सन्देशं ददाति।

मोहनभागवतः ‘सङ्ग्रहणीयेष्टि’ नाम्नः श्रौतस्य अनुष्ठानस्य पूर्णाहुतौ अपि भागं गृहीतवान्। एतदनुष्ठानं विश्वस्य सर्वेषां जनानां शान्तेः, समृद्धेः, सुखस्य च कामनया आयोजितम्।

प्राचीनज्ञानम्, नूतनसन्ततिः, वैश्विकं भविष्यं च

यात्रायाः समये सरसंघचालकेन मोहनभागवतेन काञ्चीमठस्य विद्यया, वेदेन, वैद्येन च सम्बद्धाः विविधाः गतिविधयः अवलोकिताः। तेन विद्यालयाः, वेदपाठशालाः, पारम्परिकशिल्पस्य मूर्तिकलायाश्च प्रशिक्षणकेन्द्राणि, बालिकानां सांस्कृतिकशिक्षासंस्थानानि च दृष्टानि। आचार्यस्य आशीर्वादेन सञ्चालितस्य मन्दिरप्रबन्धनपाठ्यक्रमस्य प्रथमसत्रस्य विद्यार्थिभ्यः प्रमाणपत्राणि अपि तेन प्रदत्तानि।

इयं पहलः अस्य विचारस्य प्रकाशनं करोति यत् संस्कृतिः केवलं विरासतायाः संरक्षणस्य विषयः न, अपि तु आगामिसन्ततीनां ज्ञानैः, कौशलैः, अनुशासनेन सामाजिकदायित्वेन च सह संयोजनस्य माध्यमम् अपि अस्ति। वेदपाठेन सह आधुनिकशिक्षायाः, शिल्पप्रशिक्षणस्य, मन्दिरप्रबन्धनस्य च क्षेत्राणां संयोजनं परम्परां वर्तमानकालेन भविष्येन च संयोजयितुं प्रयत्नः अस्ति।

१९५५ तमस्य वर्षस्य स्मृत्या सम्बद्धः सांस्कृतिकसेतुः

सरसंघचालकेन मोहनभागवतेन ओरिक्कैस्थं शतवर्षप्राचीनं ग्रामीणगृहम् अपि संदृष्टम्, यत्र १९५५ तमे वर्षे गुरुजी एम् एस् गोलवलकरः काञ्चीमहास्वामिनः दर्शनं कृतवान् आसीत्। तस्य ऐतिहासिकस्य मिलनस्य स्मरणार्थं परिवारस्य पक्षतः तस्मै स्मृतिचिह्नं समर्पितम्। काञ्च्याः आचार्यत्रिवेणिना अपि १९८८ तमे वर्षे अस्मिन्नेव स्थाने चातुर्मास्यं कृतम् आसीत्।

काञ्च्याः अस्यां यात्रायां अतीतस्य आध्यात्मिकपरम्परा, वर्तमानस्य सामाजिकदायित्वं भविष्यस्य सांस्कृतिकचेतना च एकत्र दृष्टिगोचरीभूता। वेदं, परिवारं, शिक्षां, कलां, शिल्पं सेवां च संयोजयन्ती एषा परम्परा भारतीयसंस्कृतेः तं व्यापकं दृष्टिकोणं प्रकाशयति, यस्मिन् ‘वसुधैव कुटुम्बकम्’ इति केवलं विचारः न, अपि तु समस्तमानवजात्याः कल्याणस्य जीवनदृष्टिः अस्ति।

कार्यक्रमस्य समापनं पीठस्य आशीर्वचनेन अभवत्।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani