Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
अनूपपुरम्, 23 सितंबरमासः (हि.स.)।वर्षाकालेन सह मध्यप्रदेशस्य अमरकण्टकस्य विपण्यां सम्प्रति वनजा ‘भोंडो पिहरी’ नामिका छत्रिका अधिकमात्रया आगच्छति। वनेषु प्राकृतिकरूपेण प्राप्यमाणा एषा मौसमी वन्या उपजः स्वविशिष्टस्वादेन सीमितोपलब्ध्या च स्थानीयजनानां मध्ये अत्यन्तं लोकप्रियाऽस्ति। अमरकण्टकस्य विपण्यां पिहरीक्रयणाय जनानां पर्याप्ता भीडः दृश्यते।
सम्प्रति विपण्यां पिहरीस्य मूल्यं प्रतिकिलो ३५० तः ४०० रूप्यकाणि पर्यन्तम् अस्ति। ग्राहकानां सुविधायै सा १०० रूप्यकाणां चतुर्थांशकिलोमितेन मूल्येन अपि विक्रीयते। वर्षाकाले वनेभ्यः प्राप्यमाणायाः अस्याः उपजस्य मागधा निरन्तरं वर्तते तथा स्थानीयजनाः उत्साहेन तां क्रीणन्ति।
वनेभ्यः विपण्यं प्रति प्राप्यमाणा पिहरी
छत्तीसगढस्य गौरेला पेण्ड्रा मरवाही जनपदस्य केवचीग्रामनिवासिनः नरेशयादवः, परसरामयादवः, दिलीपयादवश्च अवदन् यत् वनक्षेत्रेषु निवसन्तः ग्रामीणाः वनेभ्यः पिहरीम् एकत्रीकृत्य विपण्यं प्रति आनयन्ति। ग्रामीणेभ्यः पिहरी प्रायः ३०० तः ३५० रूप्यकाणां प्रतिकिलोमूल्येन क्रीयते तथा अमरकण्टकस्य विपण्यां सा प्रायः ४०० रूप्यकैः प्रतिकिलोमितेन मूल्येन विक्रीयते।
ग्रामीणानां कथनानुसारं पिहरी पूर्णतया मौसमी वन्या उपजः अस्ति। वर्षाकाले तस्याः उपलब्धिः प्रायः एकमासपर्यन्तं भवति। सम्प्रति विपण्यां तस्याः आवक् प्रचलति तथा आगामिषु प्रायः १५ दिनेषु अपि वनेभ्यः पिहरी प्राप्यते इति सम्भावना कथ्यते। ततः अनन्तरं तस्याः उपलब्धिः शनैः शनैः न्यूनतां गमिष्यति।
शाकात् चटनीपर्यन्तं प्रयोगः
भोंडो पिहरी स्वविशिष्टस्वादस्य कारणेन स्थानीयभोजनपद्धतौ विशेषं स्थानं धारयति। ग्रामीणाः स्थानीयजनाश्च तस्याः शाकं निर्माय खादन्ति। तदतिरिक्तं पिहरीतः चटनी अपि निर्मीयते, या स्थानीयजनानां मध्ये अत्यन्तं प्रिया अस्ति।
केवचीग्रामनिवासी नरेशयादवः अवदत् यत् वर्षाकाले पिहरीस्य आवकायाः स्थानीयजनाः प्रतीक्षां कुर्वन्ति। वनेभ्यः सीमितकालाय प्राप्यमानायाः अस्याः उपजस्य स्वादः सामान्यछत्रिकायाः स्वादात् भिन्नः मन्यते। अतः विपण्यां तस्याः मागधा निरन्तरं वर्तते।
महानगरेषु मूल्यम् अधिकम्
स्थानीयव्यापारीणां कथनानुसारं महानगरेषु एतादृशस्य वन्यछत्रिकस्य मूल्यं प्रतिकिलो ७०० तः ८०० रूप्यकाणि पर्यन्तं प्राप्नोति। तस्य तुलनायाम् अमरकण्टकस्य विपण्यां ३५० तः ४०० रूप्यकाणां प्रतिकिलोमूल्येन पिहरी उपलब्धा भवति। अतः स्थानीयक्रेतृभिः सह अत्र आगच्छन्तः पर्यटकाः अपि तस्याः क्रयणे रुचिं दर्शयन्ति।
अमरकण्टकस्य समीपस्थेभ्यः वनक्षेत्रेभ्यः निर्गत्य विपण्यं प्रति प्राप्यमाणा भोंडो पिहरी अत्रत्यायाः पारम्परिकभोजनसंस्कृतेः वनक्षेत्रस्य प्राकृतिकोपजस्य च परिचयः अपि अभवत्। वर्षाकाले सीमितसमयाय प्राप्यमाणा एषा मौसमी वन्या शाकभूता उपजः विपण्याः शोभां वर्धयन्ती जनानां भोजनपात्रे अपि स्वविशिष्टं स्थानं धारयति।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani