इन्दौरे २७ तथा २८ सितम्बरदिनाङ्कयोः द्विदिवसीयस्य अलंकरणसमारोहस्य सङ्गीतसन्ध्यायाश्च आयोजनम्

इन्दौर, २४ सितम्बरमासः (हि.स.)। मध्यप्रदेशशासनेन वर्ष २०२६ तमे वर्षे सुप्रतिष्ठितः राष्ट्रिय-लता-मङ्गेशकर-सम्मानः प्रसिद्धाय सङ्गीतकाराय शान्तनुमोइत्राय, मुम्बईनिवासिने, प्रदास्यते। स्वरकोकिला भारतरत्नं लता-मङ्गेशकरस्य जन्मस्मृत्युपलक्ष्ये प्रतिवर्षम् आयोजितस्य राष्ट्रिय-लता-मङ्गेशकर-सम्मान-अलंकरणसमारोहस्य सङ्गीतसन्ध्यायाश्च अवसरे तस्मै एषः सम्मानः प्रदास्यते।

संस्कृतिसञ्चालकेन एन. पी. नामदेवेन बुधवासरे रात्रौ सूचितं यत् मध्यप्रदेशशासनस्य संस्कृतिविभागेन जिलाप्रशासनस्य इन्दौरस्य च सहकारेण अलंकरणसमारोहस्य सङ्गीतसन्ध्यायाश्च आयोजनं २७ तथा २८ सितम्बर २०२६ दिनाङ्कयोः इन्दौरस्थिते लतामङ्गेशकरसभागारे सायं सप्तवादनतः भविष्यति।

अस्य समारोहस्य अन्तर्गतं २७ सितम्बर २०२६ दिनाङ्के “अमर लता हमारी लता” इति सङ्गीतसन्ध्यायाः आयोजनं भविष्यति। अस्यां सन्ध्यायाम् इन्दौरस्य गायकाः अभय आहूजा, विवेक भारद्वाजः, संजोत बरोटः, पद्मा शुक्ला, सुषमा रावः, सिद्धार्थ दुबे, वैशाली चौहान, मुस्कान चौहान, सौम्या सिन्हा तथा दीपिका पुरोहिता च गीतसङ्गीतस्य प्रस्तुतिं करिष्यन्ति। अस्यां सङ्गीतसन्ध्यायां प्रवेशः निःशुल्कः भविष्यति।

संस्कृतिसञ्चालकेन नामदेवेन सूचितं यत् २८ सितम्बर २०२६ दिनाङ्के राष्ट्रिय-लता-मङ्गेशकर-सम्मान-अलंकरणसमारोहस्य सङ्गीतसन्ध्यायाश्च आयोजनं भविष्यति। अस्मिन् अवसरे सुविख्यातः सङ्गीतकारः शान्तनुमोइत्रः, मुम्बईनिवासी, सम्मानितः भविष्यति। सम्मानस्वरूपं करमुक्ता पञ्चलक्षरूप्यकाणां राशिः प्रशस्तिपत्रं च प्रदास्येते। अलंकरणसमारोहोत्तरं सुविख्यातयोः गायकयोः सचेत-परम्परायोः सङ्गीतसन्ध्या भविष्यति। अस्मिन् कार्यक्रमेऽपि प्रवेशः निःशुल्कः भविष्यति।

राष्ट्रिय-लता-मङ्गेशकर-सम्मानः

संस्कृतिसञ्चालकेन एन. पी. नामदेवेन उक्तं यत् सुगमसङ्गीतक्षेत्रे कलात्मकश्रेष्ठतां प्रोत्साहयितुं मध्यप्रदेशशासनेन राष्ट्रिय-लता-मङ्गेशकर-सम्मानः वर्षे १९८४ तमे स्थापितः। एषः सम्मानः क्रमेण सङ्गीतरचनायै गायनाय च प्रदीयते। अद्यावधि अस्मिन् सम्मानेन ४२ विभूतयः सम्मानिताः सन्ति। गतवर्षे आयोजिते अलंकरणसमारोहे वर्ष २०२४ तमे सङ्गीतनिर्देशनाय शङ्कर-एहसान-लॉय इत्येते, मुम्बईनिवासिनः, तथा वर्ष २०२५ तमे पार्श्वगायनाय सोनूनिगमः, मुम्बईनिवासी, सम्मानिताः अभवन्। वर्ष २०२६ तमे वर्षे सङ्गीतनिर्देशनाय शान्तनुमोइत्राय सम्मानः प्रदीयते।

शान्तनुमोइत्रः भारतीयचलच्चित्रक्षेत्रस्य तेषु सङ्गीतकारेषु अन्यतमः अस्ति, येषां रचनासु स्वराणां माधुर्येन सह संवेदनानां, लोकधुनानां जीवनानुभवानां च गम्भीरा छाया दृश्यते। २२ जनवरी १९६८ दिनाङ्के लखनऊ नगरे जन्म प्राप्तवान् मोइत्रः विज्ञापनक्षेत्रात् सङ्गीतजगति प्रवेशं कृतवान् तथा अनन्तरं हिन्दीचलच्चित्रजगतः प्रमुखसङ्गीतकारः पृष्ठभूमिसङ्गीतरचनाकारश्च भूत्वा विशिष्टां परिचितिम् अर्जितवान्।

‘परिणीता’, ‘हजारों ख्वाहिशें ऐसी’, ‘लगे रहो मुन्नाभाई’, ‘थ्री इडियट्स’, ‘मद्रास कैफे’, ‘पीकू’, ‘अक्टूबर’ तथा ‘१२वीं फेल’ इत्यादिषु चलच्चित्रेषु तस्य सङ्गीतं कथायाः भावान् स्वररूपेण प्रस्तुतं करोति। तस्य कलायाः राष्ट्रियस्तरेऽपि सम्मानः प्राप्तः। तेलुगुचलच्चित्रस्य ‘ना बंगारू तल्ली’ इत्यस्य कृते तेन २०१४ तमे वर्षे राष्ट्रियचलच्चित्रपुरस्कारः श्रेष्ठसङ्गीतनिर्देशनाय पृष्ठभूमिसङ्गीतस्य च प्राप्तः।

सांस्कृतिकधरोहरस्य संरक्षणम्

एन. पी. नामदेवेन सूचितं यत् मध्यप्रदेशशासनस्य संस्कृतिविभागस्य निरन्तरं स्वकीयां सांस्कृतिकधरोहरां संरक्षितुं प्रसारयितुं च परम्परा वर्तते। एषः अलंकरणसमारोहः सङ्गीतसन्ध्या च तस्याः परम्परायाः अनुसरणमेव अस्ति। अस्माकं प्रदेशे बह्व्यः महानुभावविभूतयः जन्म प्राप्तवत्यः तथा कार्यमपि कृतवत्यः। एतत् सर्वेषां प्रदेशवासिनां कृते गौरवस्य विषयः अस्ति यत् स्वरकोकिला भारतरत्नं लता-मङ्गेशकरस्य जन्म मध्यप्रदेशस्य इन्दौरनगरे अभवत्। तया सहस्राधिकानि गीतानि गीतेषु, तानि अद्यापि जनप्रियम् अस्ति।

एतादृशैः आयोजनैः युवा पीढी स्वकीयया सांस्कृतिकधरोहरया परिचिता भवेत् तथा तस्याः संरक्षणं संवर्धनं च अग्रे नेतुं प्रयत्नं कुर्यात् इति प्रयासः क्रियते। संस्कृतिविभागेन महानां विभूतीनां नाम्ना विंशत्यधिकाः सम्मानाः अपि स्थापिताः सन्ति।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani