अवदत्—अमेरिकया प्रतिस्पर्धिदेशानां तुलनायां तरजीही-शुल्कदरस्य प्रस्ताव-नानन्तरमेव बीटीए अन्तिमरूपं प्राप्स्यति

नवदिल्ली, ०३ सेप्टेम्बरमासः (हि.स.)। केन्द्रीय-वाणिज्योद्योगमन्त्री पीयूषगोयलः गुरुवासरे अवदत् यत् अमेरिकया सह द्विपक्षीयव्यापारसन्धे: अन्तिमप्रारूपं तदैव घोषितं भविष्यति, यदा भारतस्य प्रतिस्पर्धिदेशानां तुलनायाम् अमेरिका भारताय तरजीही-शर्तानां प्रस्तावनां करिष्यति। एताभिः शर्ताभिः भारतीय-निर्यातकानां प्रतिस्पर्धात्मक-निर्माणक्षेत्रेषु कार्यरतैः देशैः सह तुलनायां स्पष्टं लाभं प्राप्तुं शक्नुयात्।

गोयलः वाणिज्यमन्त्रालयेन आयोजितायां मुक्तव्यापारसन्धिषु कार्यशालायां सम्बोधनं कुर्वन् अवदत्, “न्यूजीलैण्ड इत्यनेन सह व्यापारसन्धि: शीघ्रमेव प्रभावे आगमिष्यति, ततः २७-देशीयेन यूरोपीयसङ्घेन सह मुक्तव्यापारसन्धेऽपि प्रभावे आगमिष्यति। यदा अमेरिका अस्माकं प्रतिस्पर्धिदेशानां तुलनायाम् अस्मभ्यं तरजीही-शुल्कदरं प्रदातुं समर्थः भविष्यति, तदैव वयं बीटीए अन्तिमरूपेण निर्धारयिष्यामः तथा तस्य अन्तिमप्रारूपं घोषयिष्यामः।”

सः अवदत् यत् भारतस्य नव मुक्त-व्यापारसन्धय: तैः देशैः सह सन्ति, येषां समष्टिगतं सकलघरेलूत्पादः (जीडीपी) प्रायः ६० लक्षकोटि-अमेरिकी-डॉलर्-परिमितम् अस्ति। वाणिज्यमन्त्री अवदत् यत् एते सन्धि: वैश्विकव्यापारस्य प्रायः द्वितीयांशभागपर्यन्तं तरजीही-प्रवेशस्य सुविधा प्रदास्यन्ति।

गोयलः अवदत् यत् अमेरिकया सह द्विपक्षीयव्यापारसन्धे: अन्तिमप्रारूपं तदैव घोषितं भविष्यति, यदा भारतस्य प्रतिस्पर्धिदेशानां तुलनायाम् अमेरिका तरजीही-शर्तानां प्रस्तावनां करिष्यति। सः अवदत् यत् भारतं आगामीषु कतिपयेषु मासेषु तथा द्वित्रिषु वर्षेषु कनाडा, मेक्सिको, चिली, मर्कोसुर्, एसएसीयू (दक्षिणाफ्रिकीय-सीमाशुल्कसङ्घ), जीसीसी (खाडीसहकारपरिषद्) तथा इजराइलेन सहापि मुक्तव्यापारसम्झौतान् करिष्यति। मन्त्री अवदत् यत् भारतं ब्रिटेनेन, मॉरीशसेन, ओमानेन, संयुक्तारब्ध-अमीरातैः ऑस्ट्रेलियादेशेन च सह व्यापारसन्धिन् कार्यान्वितान् कृतवान् अस्ति।

वाणिज्यमन्त्री अवदत् यत् अस्य अतिरिक्तम् आसियान्, दक्षिणकोरिया तथा जापानेन सह विद्यमानानां व्यापार-सन्धिनां समीक्षायाः प्रयासैः भारताय वैश्विकव्यापारस्य ७५ प्रतिशतभागपर्यन्तं स्वप्रतिस्पर्धिभ्यः न्यूनशुल्कदरेण प्रवेशस्य सुविधा प्राप्स्यते।

गोयलः सेप्टेम्बरमासस्य अन्ते अमेरिकायाः यात्रां करिष्यति। सः मिल्वॉकी-नगरे (अमेरिकादेशस्य विस्कॉन्सिन्-राज्ये स्थिते नगरे) जी-२० व्यापारमन्त्रिस्तरीयसभायां भागं ग्रहीष्यति तथा अमेरिकीव्यापारप्रतिनिधिना जैमीसन-ग्रीरेण सह द्विपक्षीयवार्तामपि करिष्यति। अस्यां वार्तायां व्यापार-सन्धिसम्बद्धाः विषयाः प्रमुखतया चर्चिताः भविष्यन्ति।

श्रीलङ्का, बाङ्गलादेशः, थाइलैण्ड्, कम्बोडिया, वियतनाम्, इण्डोनेशिया तथा मलेशिया इत्यादयः अनेके देशाः अमेरिकीयविपण्ये भारतस्य प्रमुखाः प्रतिस्पर्धिनः सन्ति। एतेषां देशानां तुलनायां शुल्के प्राप्तः लाभः अमेरिकीयविपण्ये भारतीयवस्तूनां मूल्यदृष्ट्या अधिकं प्रतिस्पर्धात्मकं स्थानं सुनिश्चितं करिष्यति। भारतं वित्तीयवर्षे २०२५-२६ मध्ये अमेरिकादेशाय प्रायः ८७ अरब-अमेरिकी-डॉलर-मूल्यानां वस्तूनाम् निर्यातं कृतवान्।

उल्लेखनीयं यत् भारत-अमेरिकयोः द्विपक्षीयसन्धे: प्रथमचरणस्य रूपरेखां फरवरीमासे अन्तिमरूपेण निर्धारिता इति घोषितम् आसीत्, किन्तु अमेरिकायां शुल्कव्यवस्थायां परिवर्तनस्य कारणेन उभयोः देशयोः मध्ये अस्य सम्झौतेः विषये अग्रे वार्ता प्रचलति। अस्मिन् मध्ये अमेरिकया २४ जुलाईतः भारतसहितानां बहूनां देशानां उत्पादेषु अतिरिक्तं १० प्रतिशतं शुल्कं आरोपितम् अस्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan