- राधा-कृष्ण मंदिरे ठाकुरजेः 101 किलोमितेन दुग्धेन सविशेषम् अभिषेकः

रायपुरम्, 04 सितंबरमासः (हि.स.)।

छत्तीसगढस्य मठेषु मन्दिरेषु च अद्य श्रीकृष्णजन्माष्टमीपर्वः धूमधामेन आचर्यते। रायपुरं सहितं प्रदेशस्य मन्दिराणि विविधवर्णीयाभिः दीपमालाभिः पुष्पैश्च सज्जीकृतानि सन्ति। नगरस्य विभिन्नेषु मन्दिरेषु विशेषपूजा, अभिषेकः, भजनकीर्तनं नैवेद्यस्य च व्यवस्थाः कृताः सन्ति।

रायपुरस्य समताकॉलोनीस्थे राधाकृष्णमन्दिरे प्रातःकालादेव भगवानः मनोहरायाः झाङ्क्याः दर्शनं प्रारब्धम् अस्ति। जन्मोत्सवस्य मुख्यस्य अनुष्ठानस्य अन्तर्गतं ठाकुरजीस्य एकशतकिलोमितेन दुग्धेन विशेषाभिषेकः कृतः अस्ति। मन्दिरस्य प्रतिमायाश्च विशेषशृङ्गारः कोलकातानगरस्य शिल्पिभिः कृतः अस्ति। प्रातः नववादनात् झाङ्कीदर्शनं प्रारब्धम् अस्ति। मध्यरात्रौ जन्मोत्सवानन्तरं महाआरती भविष्यति। रात्रौ द्वादशवादने महाआरत्याः सह कृष्णजन्मोत्सवः आचरिष्यते।

इस्कॉनमन्दिरे त्रिदिवसीयः महोत्सवः भविष्यति। अस्मिन् प्रतियोगिताभिः सह भजनकीर्तनं, महाभिषेकः, छप्पनभोगश्च भविष्यन्ति। रायगढस्य श्याममन्दिरे गौरीशङ्करमन्दिरे च रात्रौ द्वादशवादने कृष्णजन्मोत्सवः आचरिष्यते। प्रातःकालादेव मन्दिरेषु विभिन्नाः झाङ्क्यः सज्जीकृताः भविष्यन्ति, याः द्विदिनपर्यन्तं स्थास्यन्ति। अग्रिमदिने प्रातः विभिन्नेषु स्थानेषु भण्डाराः आयोजिताः भविष्यन्ति।

रायपुरस्य पुरानीबस्तीस्थिते श्रीजैतुसावमठे ठाकुरजीस्य जन्मोत्सवस्य हर्षोल्लासः वर्तते। अद्य सितम्बरमासस्य चतुर्थ्यां दिनाङ्के सायं चतुर्वादने भजनसन्ध्या भविष्यति। जन्मोत्सवस्य अवसरे ठाकुरजीस्य स्वर्णशृङ्गारः करिष्यते। रात्रौ द्वादशवादने मन्त्रपाठेन सह आरती भविष्यति। भगवान् ११ क्विण्टलपरिमितेन मालपुएन १ क्विण्टलपरिमितया पञ्जीर्या च नैवेद्यं समर्पयिष्यते। ततः परं श्वः सितम्बरमासस्य पञ्चम्यां दिनाङ्के सायं पञ्चवादनात् श्रद्धालुभ्यः प्रसादवितरणं करिष्यते।

महामायामन्दिरस्य पुजारी मनोजशुक्लः अवदत् यत् दुग्धाधारीमठे तेन सम्बद्धेषु मठमन्दिरेषु च जन्माष्टमीपर्वः सितम्बरमासस्य सप्तम्यां दिनाङ्कपर्यन्तं आचरिष्यते। अद्य प्रातः अष्टवादनात् भजनकीर्तनं प्रारब्धम् अस्ति। रात्रौ द्वादशवादने श्रीकृष्णजन्मोत्सवस्य आरती भविष्यति। सप्तम्यां दिनाङ्के एकादश्यां रात्रौ द्वादशवादने आयोजनस्य समापनं भविष्यति।

नगरस्य सिटीकोतवालीस्थाने वासुदेवस्य देवक्याः सैनिकानां च वेशभूषां धृत्वा कलाकाराः भगवानः श्रीकृष्णस्य जन्मस्य मञ्चनं करिष्यन्ति। रात्रौ द्वादशवादने सति कोतवालीस्थानस्य प्रकाशव्यवस्था किञ्चित्कालाय निरस्ता करिष्यते। कोतवालीस्थानात् जयघोषं कुर्वद्भिः ठाकुरजीः सदरबाजारस्थं गोपालमन्दिरं प्रति नीयन्ते।

पेठालाइन-नयापारास्थिते श्रीबाँकेबिहारीमन्दिरे प्रातः अष्टवादनात् दशवादनपर्यन्तं दुग्धाभिषेकः क्रियते। प्रातः सार्धैकादशवादने शृङ्गारदर्शनं भविष्यति। रात्रौ द्वादशवादने एकमिनिटाधिकसमये श्रीकृष्णजन्मोत्सवानन्तरम् आरती भविष्यति। मन्दिरस्य स्थापना प्रायः १५६ वर्षेभ्यः पूर्वं जाता अस्ति।

टाटीबन्धस्थिते इस्कॉनमन्दिरे सितम्बरमासस्य पञ्चम्यां दिनाङ्के पर्यन्तं जन्माष्टमीमहामहोत्सवः भविष्यति। भक्तिनृत्यं सहितं अनेकाः प्रतियोगिताः भविष्यन्ति। मङ्गलारत्या कार्यक्रमाः प्रारभ्यन्ते। रात्रौ नववादने महाभिषेकः मध्यरात्रौ च छप्पनभोगः समर्पयिष्यते। रात्रौ सपादद्वादशवादने महाआरती भविष्यति।

बूढापारास्थिते गिरिराजमन्दिरे बद्रीनाथात् जगन्नाथपुरीतः रामेश्वरात् द्वारकाधामतः च आनीतया सामग्रीया भगवानः आराधयिष्यते। सदरबाजारस्थे गोपालमन्दिरे अद्य सितम्बरमासस्य चतुर्थ्यां रात्रौ द्वादशवादने श्रीकृष्णजन्मोत्सवः आचरिष्यते। ततः पूजाऽर्चना भविष्यति। श्वः सितम्बरमासस्य पञ्चम्यां दिनाङ्के नन्दमहोत्सवः आचरिष्यते।

गरियाबन्दजनपदस्य राजिमनगरे महानद्याः पैरीनद्याः सोंढूरनद्याश्च सङ्गमे स्थिते ऐतिहासिके श्रीराजीवलोचनमन्दिरे जन्माष्टमीपर्वणि विशेषा रौनक् वर्तते। अत्र पारम्परिकायाः ‘मण्डली’परम्परायाः अन्तर्गतं रक्षाबन्धनपर्वतः आरभ्य अद्यपर्यन्तं गृहं गृहं गत्वा धान्यं दानं च सङ्गृह्यते। अद्य जन्माष्टमीदिने सञ्चितया सामग्रीया मन्दिरपरिसरे विशालभण्डारस्य आयोजनं क्रियते। तेन सह गर्भगृहे चतुर्भुजविष्णोः राजीवलोचनरूपस्य विशेषपूजा तथा चतुर्भ्यः पञ्चभ्यः घण्टाभ्यः पारम्परिकं धार्मिकं ‘खेल’ इति स्थानीयानुष्ठानं च आयोजितम् अस्ति।

बिलासपुरनगरे स्थिते जगन्नाथमन्दिरेऽपि श्रीकृष्णजन्माष्टमीपर्वणः उपलक्ष्ये भगवान् जगन्नाथस्य सुभद्रायाः बलभद्रस्य च पीताम्बरैः पीतवस्त्रैः विशेषशृङ्गारः कृतः अस्ति। अत्र असीतिवर्षप्राचीनस्य ऐतिहासिकस्य मन्दिरस्य भगवान् श्रीवेङ्कटेशस्य भगवान् विष्णोः कृष्णस्य वा रूपस्य कृष्णग्रेनाइट्-शिलया निर्मिता दक्षिणभारतीयशैल्या भव्यप्रतिमा प्रतिष्ठापिता अस्ति। नागपञ्चमीतः प्रारब्धस्य प्रसिद्धस्य ‘झूलामहोत्सवस्य’ समापनम् अद्य जन्माष्टमीदिने विशेषपूजया सह भविष्यति। मध्यरात्रौ द्वादशवादने जन्मोत्सवस्य भव्याः महाआरती भविष्यति।

भिलाईनगरस्य सेक्टर-६ क्षेत्रे स्थिते भगवान् कृष्णस्य मन्दिरे अद्य कान्हाजीं १०८ प्रकारकैः पक्वान्नैः विशेषमहाभोगः समर्पितः अस्ति। खैरागढजनपदस्य राजमहलपरिसरे स्थिते अस्मिन् ऐतिहासिके कृष्णमन्दिरे, यत् कृष्णशिलया निर्मितम् अस्ति, विशेषपूजाऽपि क्रियते।

अम्बिकापुरस्य प्राचीनगोपालमन्दिरे जन्माष्टमीपर्वणः हर्षोल्लासः वर्तते। कबीरधामजनपदे कवर्धानगरे स्थिते प्राचीनराधाकृष्णजामतमन्दिरेऽपि श्रद्धालूनां जनसमूहः समागतः अस्ति। रायगढस्य श्याममन्दिरस्य परिसरस्य समीपे जन्माष्टमीमेलस्य दृश्यं वर्तते। रायगढस्य ऐतिहासिके गौरीशङ्करमन्दिरे पञ्चदिवसीयस्य ऐतिहासिकस्य कृष्णजन्मोत्सवस्य पारम्परिकस्य च मेलापकस्य आयोजनं कृतम् अस्ति।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani