बलरामपुरम्, ०४ सेप्टेम्बरमासः (हि.स.)। सम्पूर्णे देशे विदेशेषु च अनेकस्थलेषु शुक्रवासरे श्रीकृष्णजन्माष्टमी-महोत्सवः आयोज्यते। छत्तीसगढस्य बलरामपुर-जनपदस्य रामानुजगञ्जेऽपि जन्माष्टमी-महोत्सवस्य सज्जताः पूर्णाः अभवन्। कन्हरनद्याः तटे स्थितं प्राचीनं श्रीराम-मन्दिरं सुसज्जितं कृतम् अस्ति। मन्दिरपरिसरस्य स्वच्छतां कृत्वा प्रकाशव्यवस्थाऽपि कृता अस्ति।

रामानुजगञ्जस्य श्रीराममन्दिरे प्रति-वर्षमिव अस्मिन् वर्षेऽपि श्रीकृष्ण-जन्माष्टमी-महोत्सवः हर्षोल्लासेन आयोज्यते। मन्दिरस्य पूजकेन यशपालदुबे-महोदयेन उक्तं यत् शुक्रवासरे रात्रौ प्रायः ११ वादनतः भजन-कीर्तनस्य कार्यक्रमः प्रारभ्यते। ततः मध्यरात्रौ भगवत: श्रीकृष्णस्य जन्मोत्सवः आयोज्यते।

हिन्दूधार्मिकपञ्चाङ्गानुसारम् अद्य शुक्रवासरे रात्रौ ११ वादनतः १२ वादनम् ४३ निमेषपर्यन्तं श्रीकृष्णजन्माष्टम्याः विशेषः मुहूर्तः भविष्यति। अस्मिन् काले पूजार्चनायै ४३ निमेषानां समयः प्राप्स्यते। अस्मिन्नेव समये भगवत: श्रीकृष्णस्य बालस्वरूपस्य लड्डूगोपालस्य जन्मोत्सवः आयोज्यते।

द्विक्-पञ्चाङ्गानुसारम् अस्मिन् वर्षे जन्माष्टम्यां अष्टमीतिथेः रोहिणीनक्षत्रस्य च विशेषः संयोगः निर्मीयते। मान्यतानुसारं प्रायः १५ वर्षेभ्यः परम् एतादृशः संयोगः भवति। अस्य अतिरिक्तं हर्षणयोगः, बुधादित्ययोगः, हंसयोगः मालव्ययोगश्च अपि निर्मीयन्ते इति कथ्यते।

पौराणिकमान्यतानुसारं भगवत: श्रीकृष्णस्य जन्म द्वापरयुगे अष्टमीतिथौ रोहिणीनक्षत्रे मध्यरात्रौ च अभवत्। अत एव जन्माष्टम्यां अष्टमीतिथेः रोहिणीनक्षत्रस्य च संयोगस्य विशेषं महत्त्वं मन्यते।

जन्माष्टमीमहोत्सवस्य दृष्ट्या प्राचीनस्य श्रीराममन्दिरपरिसरस्य विशेषस्वच्छता कारिता अस्ति। रामानुजगञ्ज-नगर-पालिकायाः स्वच्छताकर्मचारिभिः मन्दिरस्य समीपवर्तिनः क्षेत्रस्य च स्वच्छता कृता। श्रद्धालूनां कृते मन्दिरे प्रकाश-व्यवस्था सज्जाव्यवस्था च अपि कृता अस्ति।

पूजकेन यशपालदुबे-महोदयेन उक्तं यत् श्रीकृष्णजन्माष्टमी रामानुजगञ्जस्य जनानां कृते विशेषं पर्व अस्ति। मन्दिरे अयं उत्सवः अनेकवर्षेभ्यः परम्परारूपेण प्रचलति। जन्मोत्सवात् पूर्वं मण्डल्या भजन-कीर्तनस्य कार्यक्रमः आयोज्यते, ततः मध्यरात्रौ भगवत: श्रीकृष्णस्य जन्मोत्सवः विधिवत् आयोज्यते।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan