शिमला, 05 सितंबरमासः (हि.स.)।पूर्व-मुख्यमन्त्री पूर्व-केन्द्रीयमन्त्री च शान्ताकुमारः उक्तवान् यत् तिब्बती-धर्मगुरोः दलाई-लामस्य नेतृत्वे तिब्बतस्य निवासिभिः विश्व-इतिहासे एकः नूतनः अध्यायः योजितः अस्ति। सः उक्तवान् यत् अद्य तिब्बतस्य समीपे स्वकीयं स्वतन्त्रं राष्ट्रं नास्ति तथा तत्रत्याः संस्कृतेः, परिचयस्य अस्तित्वस्य च समाप्तिं कर्तुं प्रयत्नाः क्रियन्ते। तथापि तिब्बत-राष्ट्रेण विश्व-इतिहासे स्वकीयम् अस्तित्वं सम्मानं च संरक्षितम् अस्ति।

शान्ताकुमारः शनिवासरे एकस्मिन् वक्तव्ये उक्तवान् यत् तिब्बतस्य स्वकीया सर्वकारः, संसद्, प्रधानमन्त्री मन्त्रिणश्च सन्ति। संसदि विधिपूर्वकं निर्वाचनानि भवन्ति तथा विश्वस्य विभिन्नेषु देशेषु निवसन्तः तिब्बती-नागरिकाः एतेषु निर्वाचनेषु मतदानं कुर्वन्ति। संसदः नियमिताः अधिवेशनानि आयोजितानि भवन्ति तथा निर्वासित-तिब्बत-सर्वकारः लोकतान्त्रिक-विधिना स्वकार्यं कुर्वन् अस्ति। सः उक्तवान् यत् तिब्बतस्य स्वातन्त्र्ययुक्तं राष्ट्रं भले नास्ति, किन्तु तिब्बतस्य प्रश्नः अद्यापि सम्पूर्णे विश्वे प्रमुखतया चर्चायाः विषयः वर्तते। सहैव तिब्बतस्य संस्कृतिः, परम्पराः, रीति-रिवाजाश्च अपि सुरक्षिताः सन्ति।

सः उक्तवान् यत् विश्व-इतिहासे एषा स्वप्रकारस्य अद्वितीया घटना अस्ति यत् कस्यचित् राष्ट्रस्य स्वदेशः अपहृतः सन् अपि तस्य राष्ट्रिय-परिचयः, सर्वकारः संसद् च जीविताः सन्ति तथा लोकतान्त्रिक-व्यवस्थायाः माध्यमेन कार्यं कुर्वन्ति।

शान्ताकुमारः उक्तवान् यत् तिब्बतं दीर्घकालपर्यन्तं शान्तिपूर्णं जीवनं यापयन् देशः आसीत्। महात्मा-बुद्धस्य जन्म भारतदेशे अभवत्, किन्तु बौद्ध-धर्मस्य गहनस्य दर्शनस्य आध्यात्मिक-परम्पराणां च व्यापकः विकासः तिब्बते अभवत्। सः उक्तवान् यत् लघु तिब्बतं शान्तिपूर्वकं स्वजीवनं यापयति स्म तथा तेन कदापि कस्यचित् देशस्य प्रति आक्रामक-दृष्टिः न प्रदर्शिता।

सः चीनदेशेन तिब्बते कृतस्य आधिपत्यस्य तत्रत्यस्य परिचयस्य च समाप्तिं कर्तुं क्रियमाणानां प्रयासानां च अस्यां शताब्द्यां महतीं त्रासदीं महापापं च निरूपितवान्। सः उक्तवान् यत् समस्तासु कठिन-परिस्थितिष्वपि तिब्बतेन विश्व-इतिहासे स्वकीयम् पृथक् स्थानं संरक्षितम् अस्ति तथा सम्मानपूर्वकं स्वकीयां परिचितिं स्थापिता अस्ति।

शान्ताकुमारः उक्तवान् यत् तिब्बतस्य अस्याः उपलब्धेः सर्वाधिकं श्रेयः तिब्बती-धर्मगुरवे दलाई-लामाय एव गच्छति। तस्य नेतृत्वेन, संघर्षेण शान्तिपूर्णैः प्रयासैश्च तिब्बतस्य प्रश्नः सम्पूर्णस्य विश्वस्य पुरतः अद्यापि जीवितः संरक्षितश्च अस्ति।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani