इतिहासस्य पृष्ठेषु ०७ सेप्टेम्बरमासः - यदा चन्द्रपृष्ठात् २.१ किलोमीटर पूर्वं विक्रमस्य सम्पर्कः विच्छिन्नः अभवत्
भारतस्य विश्वस्य च इतिहासे ०७ सेप्टेम्बरमासस्य दिवसः अनेकेषां महत्त्वपूर्णानां घटनानां कृते स्मरणीयः अस्ति। अस्मिन् एव दिवसे वर्षे २०१९ भारतं चन्द्रे इतिहासं रचयितुं अत्यन्तं समीपम् आगतम् आसीत्, किन्तु महत्त्वपूर्णां उपलब्धिं प्राप्तुं न शक्नोत्। व
चंद्रयान-2


भारतस्य विश्वस्य च इतिहासे ०७ सेप्टेम्बरमासस्य दिवसः अनेकेषां महत्त्वपूर्णानां घटनानां कृते स्मरणीयः अस्ति। अस्मिन् एव दिवसे वर्षे २०१९ भारतं चन्द्रे इतिहासं रचयितुं अत्यन्तं समीपम् आगतम् आसीत्, किन्तु महत्त्वपूर्णां उपलब्धिं प्राप्तुं न शक्नोत्। वयं भारतस्य महत्त्वाकाङ्क्षिणः चन्द्रयान-२-अभि-यानस्य विषये वदामः। ०७ सेप्टेम्बर् २०१९ दिनाङ्के भारतीय-अन्तरिक्ष-अनुसन्धान-संस्थया चन्द्रयान-२-अभि-यानस्य विक्रम-इति अवतरणयन्त्रं चन्द्रस्य पृष्ठे अवतारयितुं प्रयासः कृतः। अवतरणस्य समये चन्द्रस्य पृष्ठात् प्रायः २.१ किलोमीटर-परिमिते उन्नते विक्रम-अवतरणयन्त्रस्य इस्रो-संस्थायाः नियन्त्रणकेन्द्रेण सह सम्पर्कः विच्छिन्नः अभवत्।

अस्याः घटनायाः अभावेऽपि चन्द्रयान-२-अभियानं भारतस्य अन्तरिक्षकार्यक्रमस्य कृते महत्त्वपूर्णा उपलब्धिः इति मन्यते। इस्रो-संस्थया चन्द्रयान-२-अभियानस्य अनुभवात् तस्य न्यूनताभ्यश्च शिक्षां गृहीत्वा चन्द्रयान-३-अभियानाय स्वकीयाः प्रौद्योगिक्यः अत्यन्तं सुदृढाः कृताः। एतासां सज्जतानां बलेन भारतं २३ अगस्त् २०२३ दिनाङ्के चन्द्रयान-३-अभियानस्य सफलं सॉफ्ट्-लैण्डिङ्ग् कृत्वा इतिहासं रचितवान् तथा चन्द्रस्य दक्षिणध्रुवं प्राप्तुं विश्वस्य प्रथमं राष्ट्रम् अभवत्।

महत्त्वपूर्णाः घटनाः

१८१२ — नेपोलियनः रूसीसेनां पराजितवान्।१८२२ — ब्राजील्-देशेन पुर्तगाल्-देशात् स्वातन्त्र्यस्य घोषणा कृता।१९०६ — बैंक-ऑफ-इण्डिया-संस्थायाः स्थापना अभवत्।१९२३ — वियेनानगरे इन्टरपोल-संस्थायाः स्थापना अभवत्।१९३१ — लण्डननगरे गोलमेजसम्मेलनस्य द्वितीयं सत्रम् आरब्धम्।१९५० — हङ्गरी-देशे सर्वे मठाः निरुद्धा:।१९७७ — इथियोपियादेशेन सोमालियादेशेन सह कूटनैतिकसम्बन्धाः विच्छिन्नाः।१९९९ — एथेन्स्-नगरे ५.९ तीव्रतायाः भूकम्पेन १४३ जनाः मृताः, ५००-अधिकाः जनाः घातिताः तथा ५०,००० जनाः निराश्रिताः अभवन्।२००२ — इयाजुद्दीन-अहमदः बाङ्गलादेशस्य नूतनः राष्ट्रपतिः अभवत्।२००४ — फिजी-देशस्य विजय-सिंहः टाइगर्-वूड्स इत्येतं पृष्ठतः कृत्वा विश्वस्य क्रमाङ्कने प्रथमः गोल्फ-क्रीडकः अभवत्।२००६ — बेरेन्ट्स्-सागरे रूस्-देशस्य परमाणु-पनडुब्ब्यां वह्निः प्रज्वलितः। अस्मिन् दुर्घटनायां चालकदलस्य द्वौ सदस्यौ मृतौ।२००९ — भारतस्य पङ्कज-आडवाणी विश्वव्यावसायिक-बिलियर्ड्स-क्रीडायाः उपाधिं विजितवान्।२०१२ — दक्षिण-पश्चिम-चीनदेशे भूकम्पेन ६४ जनाः मृताः, ७१५ जनाः च आहताः।२०१९ — भारतस्य चन्द्रयान-२-अभियानं सफलं नाभवत्। चन्द्रस्य पृष्ठे अवतरणात् पूर्वमेव विक्रम-अवतरणयन्त्रस्य पृथिव्यां स्थितेन नियन्त्रणकेन्द्रेण सह सम्पर्कः विच्छिन्नः अभवत्।

जन्म

१८८७ — गोपीनाथ-कविराजः — संस्कृतस्य विद्वान् महान् दार्शनिकश्च।१९२५ — पी. भानुमतिः — भारतीय-अभिनेत्री, गायिका, चलचित्रनिर्मात्री निर्देशिका च आसीत्।१९३४ — बी. आर. इशारा — प्रसिद्धः भारतीयः चलचित्रनिर्देशकः।१९३४ — सुनील-गङ्गोपाध्यायः — सरस्वती-सम्मानेन सम्मानितः प्रसिद्धः साहित्यकारः आसीत्।१९४१ — सुरेन्द्र-वर्मा — हिन्दीभाषायाः प्रतिष्ठितः साहित्यकारः।१९५१ — ममूटी — मलयालम-चलचित्रस्य अभिनेता।१९६३ — नीरजा-भनोट् — अशोकचक्रेण सम्मानिता विमानपरिचारिका।

निधनम्

१९९८ — के. एम. चाण्डी — स्वतन्त्रतासेनानी तथा गुजरात-मध्यप्रदेशयोः पूर्वराज्यपालः।२०१३ — रोमेश-भण्डारी — त्रिपुरा, गोवा तथा उत्तरप्रदेशस्य पूर्वराज्यपालः।

महत्त्वपूर्णः दिवसः

अन्ताराष्ट्रियः स्वच्छवायुदिवसः — नीलाकाशाय स्वच्छवायोः कृते अन्ताराष्ट्रियदिवसः।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan