रायपुरम्, 07 सितंबरमासः (हि.स.)।

छत्तीसगढस्य मृत्तिकायाः सुगन्धः लोकजीवनस्य सहजसंवेदनाश्च लोकपरम्पराणां चिरप्रचलितैः विविधैः वर्णैः लोकरङ्गपर्वणः द्वितीयं दिनं सराबोरम् अभवत्। मुक्ताकाशमञ्चे आयोजिते कार्यक्रमे सोमवासरे लोरिकचन्दा, ददरिया तथा चन्दैन्यादीनां पारम्परिकलोककलारूपाणां मनोहारिणीभिः प्रस्तुतिभिः दर्शकाः छत्तीसगढस्य समृद्धया सांस्कृतिकसम्पदः साक्षात्कारं कृतवन्तः।

कार्यक्रमस्य प्रारम्भः प्रदेशस्य लोकप्रियया लोकगाथया लोरिकचन्दा इत्यस्याः भावपूर्णेन प्रसङ्गेन अभवत्। व्यासनाथयोगिना सह कलाकारैः स्वप्रस्तुत्या लोकगाथायाः कथात्मकतां भावं गायनपरम्परां च मञ्चे सजीवतया प्रस्तुतवन्तः। प्रस्तुतिसमये लोकसङ्गीतस्य पारम्परिकगायनशैल्याश्च प्रभावेन सम्पूर्णं वातावरणं छत्तीसगढस्य लोकजीवनस्य रङ्गे रङ्गितम् अभवत्।

तदनन्तरं विजयसाहूः तथा तस्य सहकलाकारैः ददरियायाः प्रस्तुति कृतः। छत्तीसगढस्य लोकजीवनेन गहनतया सम्बद्धाः ददरियायाः मधुराः स्वराः दर्शकान् मन्त्रयन्त्रमुग्धान् कृतवन्तः। अपरत्र बरसनदेशलहरेण चन्दैन्याः माध्यमेन प्रेम, लोकजीवनं मानवीयसंवेदनाश्च स्वरैः सुसम्बद्धाः। प्रस्तुतिषु छत्तीसगढस्य ग्रामीणजीवनशैल्याः लोकभावनानां सामाजिकसरोकाराणां च सहजं दर्शनम् अभवत्।

कार्यक्रमे संस्कृतिपुरातत्त्वसञ्चालकः डा संजयकन्नौजे उक्तवान् यत् स्थानीयमञ्चाः छत्तीसगढस्य लोककलारूपैः सम्बद्धेभ्यः कलाकारभ्यः स्वप्रतिभाप्रदर्शनाय प्रोत्साहनप्राप्तये च महत्त्वपूर्णम् अवसरं प्रददति। तेन उक्तं यत् एतादृशाः आयोजनाः केवलं मनोरञ्जनस्य साधनानि न सन्ति, अपि तु प्रदेशस्य सांस्कृतिकसम्पदः संरक्षणाय नवपीढीपर्यन्तं तस्याः सम्प्रेषणाय च प्रभाविशक्तिमाध्यमानि अपि सन्ति।

तेन उक्तं यत् लोरिकचन्दा, चन्दैनीगीतानि तथा ददरियादीनि लोककलारूपाणि छत्तीसगढस्य लोकजीवनस्य परिचायकानि सन्ति। एतेषां प्रस्तुत्या संरक्षणेन च युवापीढी स्वकीयैः मूलैः परम्पराभिः सांस्कृतिकसम्पदा च सह सम्बध्यते। लोकरङ्गपर्व इयं तमेव उद्देश्यम् अग्रे नयन्ती महत्त्वपूर्णा पहल अस्ति।

कार्यक्रमे संस्कृतिपुरातत्त्वसञ्चालकः डा संजयकन्नौजे, पूर्वसञ्चालकः अनिलकुमारसाहू, उपसञ्चालकः उमेशमिश्रः, छत्तीसगढस्य प्रसिद्धः कविः मीरअलीमीरः, वरिष्ठपत्रकारः छायाचित्रकारश्च दीपेन्द्रदीवानः, साहित्यकारः विजयमिश्रः तथा समाजसेवी उदयभानचौहानः विशेषरूपेण उपस्थिताः आसन्।

लोकरङ्गपर्वणा छत्तीसगढस्य लोकगाथानां, लोकगीतानां, लोकसङ्गीतस्य पारम्परिकलोकनृत्यानां च कृते एकः साझा मञ्चः प्रदीयते। आयोजनस्य द्वितीयदिवसस्य प्रस्तुतिभिः इदमपि सन्देशितं यत् आधुनिकतायाः युगे स्वकीयाः लोकपरम्पराः संरक्षितुं ताः नवपीढीपर्यन्तं सम्प्रेषयितुं च तावदेव आवश्यकं यावत् स्वकीयाः मूलपरम्पराश्च रक्षिताः भवन्ति।

मुक्ताकाशमञ्चे गुञ्जितैः लोकस्वरैः कलाकाराणां च सजीवाभिः प्रस्तुतिभिः सम्पूर्णं वातावरणं छत्तीसगढस्य लोकसंस्कृतेः रङ्गे रङ्गितम् अभवत्। लोरिकचन्दायाः कथा, ददरियायाः माधुर्यं चन्दैन्याः च भावपूर्णाः स्वराः लोकरङ्गपर्वणः द्वितीयदिवसं स्मरणीयम् अकुर्वन्।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani