- अंताराष्ट्रिय स्वच्छ वायु दिवसे बहु क्षेत्रीय आंकलनप्रतिवेदनस्य विमोचनम्

भोपालम्, 07 सितम्बरमासः (हि.स.)।

मध्यप्रदेशस्य राज्यवन-पर्यावरणराज्यमन्त्री दिलीपसिंह-अहिरवारः अवदत् यत् प्रदेशेन जलवायुपरिवर्तनस्य पर्यावरणसंरक्षणस्य च क्षेत्रे मुख्यमन्त्रिणः डॉ. मोहनयादवस्य मार्गदर्शने बहवः उल्लेखनीयाः उपक्रमाः कृताः सन्ति। इन्दौरनगरे स्वच्छता, सतत् अपशिष्टप्रबन्धनं कार्बन-क्रेडिट् इत्यादीनाम् उपक्रमाणां माध्यमेन राष्ट्रियस्तरे नेतृत्वं स्थापितम् अस्ति। राज्ये प्रायः ७.६ लक्षहेक्टेयर् क्षेत्रे जैविककृषेः प्रोत्साहनं दीयते।

एतत् राज्यराज्यमन्त्री अहिरवारः सोमवासरे राजधानीभोपालनगरे अन्तर्राष्ट्रीयस्वच्छवायुदिवसस्य अवसरे मध्यप्रदेशे अ-कार्बनडाइऑक्साइड्-उत्सर्जनस्य न्यूनीकरणस्य मार्गः—बहुक्षेत्रीयमूल्याङ्कनप्रतिवेदनस्य विमोचनकार्यक्रमे उक्तवान्। सः अवदत् यत् स्वच्छपरिवहनम्, विद्युद्वाहननीतिः, नवीकरणीयशक्तिः, हरितनगरीयविकासः इत्येतेषु क्षेत्रेष्वपि मध्यप्रदेशः निरन्तरं अग्रे वर्धते। अस्माकं राज्यस्य जलवायुपरिवर्तनकार्ययोजना तथा विद्युद्वाहन-नवीकरणीयशक्तिसम्बन्धिन्यः नीतयः अस्मभ्यं दृढं आधारं प्रददति।

राज्यमन्त्री अहिरवारः अवदत् यत् अद्य वयं सर्वे मध्यप्रदेशाय स्वच्छं स्वस्थं जलवाय्वनुकूलं च भविष्यं प्रति सामूहिकचिन्तनं कर्तुं समागताः स्मः। स्वच्छवायुदिवसस्य आयोजनस्य उद्देश्यम् वायुप्रदूषणेन स्वास्थ्ये, पर्यावरणे अर्थव्यवस्थायां च जायमानानां दुष्प्रभावाणां प्रति जनान् सचेतयितुम् अस्ति। वायुगुणवत्तायाः सुधारणाय राष्ट्रिय-अन्तर्राष्ट्रीयस्तरे सहयोगस्य प्रोत्साहनं तथा सामूहिकसहभागितया सामान्यनागरिकान्, औद्योगिकैककान्, विभिन्नान् शासकीयान् निजीसंस्थान् च प्रदूषणनिवारणाय प्रेरयितुम् अस्य आयोजनस्य उद्देश्यं वर्तते।

सः प्रदेशस्य अ-कार्बनडाइऑक्साइड्-उत्सर्जनसम्बन्धिनीं महत्त्वपूर्णाम् अध्ययनप्रतिवेदनां सिद्धीकर्तुं जलवायुपरिवर्तनकेन्द्रस्य, एप्को-संस्थायाः वैज्ञानिकदलस्य, गवर्नेन्स्-एण्ड्-सस्टेनेबल्-डेवलपमेण्ट्-संस्थानस्य, टेरी-संस्थायाः तथा सर्वेषां सहयोगिसंस्थानां विशेषज्ञानां च आभारं व्यक्तवान्।

राज्यमन्त्री अहिरवारः अवदत् यत् स्वच्छवायोः जलवायुपरिवर्तनस्य च निवारणाय अस्माकं रणनीतयः परस्परं सम्बद्धाः सन्ति। वयं स्थानीयस्तरे येषां पदक्षेपाणां स्वीकरणं कुर्मः, तेषां प्रभावः सम्पूर्णे पर्यावरणे भवति। स्वच्छवायुः सर्वेषां साझा धरोहरः अस्ति। सः अवदत् यत् केवलं नीतिनिर्माणं पर्याप्तं नास्ति, अपितु अस्मभ्यं तादृशानां वैज्ञानिकाध्ययनानाम् आवश्यकता वर्तते, येषां माध्यमेन जिलास्तरे क्षेत्रस्तरे च सटीका सूचना उपलब्धा भवेत्। अनेन वयं स्वनीतीनां कार्यक्रमाणां च अधिकं प्रभावीकरणं कर्तुं शक्नुमः।

सः विश्वासं प्रकटितवान् यत् अद्य प्रस्तूयमाना प्रतिवेदना नीतिनिर्मातृभ्यः, शोधकर्तृभ्यः विभिन्नविभागेभ्यश्च उपयोगी मार्गदर्शिका सिद्धा भविष्यति। वयं सर्वे मिलित्वा अस्य महत्त्वपूर्णस्य मार्गचित्रस्य प्रभावीकार्येषु रूपान्तरणाय प्रयासं करिष्यामः तथा स्वस्थस्य, हरितस्य, जलवायुपरिवर्तनसहिष्णोः च मध्यप्रदेशस्य निर्माणे महत्त्वपूर्णं योगदानं दास्यामः।

अस्मिन् अवसरे एप्को-संस्थायाः कार्यपालनसञ्चालकः हर्षलपञ्चोली कार्यक्रमस्य परिचयं स्वागतभाषणं च कृतवान्। केन्द्रीयप्रदूषणनियन्त्रणमण्डलस्य पूर्वसदस्यसचिवः डॉ. बी. सेनगुप्तः वायुप्रदूषणनियन्त्रणसम्बद्धे प्राविधिकसत्रे सम्बोधितवान्। द एनर्जी एण्ड रिसोर्सेज इन्स्टिट्यूट्, नवदिल्ल्याः जलवायुपरिवर्तन-वायुगुणवत्ताविषयकप्राविधिकसत्रे अपि चर्चा अभवत्। गेटवे रिसर्च-संस्थायाः विज्ञानकार्यक्रमनिदेशकः निमीषसिंहः सीमापारिवायुप्रदूषणसम्बद्धे प्राविधिकसत्रे सम्बोधितवान्।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani