देहरादूनम्, 7 सितंबरमासः (हि.स.)। स्वच्छस्य स्वस्थस्य च उत्तराखण्डस्य दिशि राज्यसर्वकारस्य प्रयासेभ्यः महती उपलब्धिः प्राप्ता। केन्द्रीयप्रदूषणनियन्त्रणमण्डलस्य स्वच्छवायुसर्वेक्षणे २०२६ इत्यस्मिन् त्रिलक्षतः दशफलक्षपर्यन्तं जनसङ्ख्यायुक्तानां नगराणां श्रेण्यां देहरादूनं देशस्य सर्वेषु नगरेषु द्वादशे स्थाने स्थितम्। राजधानी देहरादूनं त्रिषु वर्षेषु सप्तत्रिंशत्तमस्थानात् द्वादशमस्थानपर्यन्तं प्रगतिम् अकरोत्। मुख्यमन्त्री पुष्करसिंहधामिना अस्याः उपलब्धेः कृते देहरादूनवासिभ्यः शुभकामनाः प्रदत्ताः।

२०२४ तमे वर्षे देहरादूनम् अस्यां श्रेण्यां एकचत्वारिंशत्तमस्थाने आसीत्, यदा तु २०२५ तमे वर्षे सुधारं प्राप्य एकोनविंशतितमस्थाने प्राप्तम्। २०२६ तमे वर्षे नगरं द्वादशमस्थानं प्राप्तवान्। निरन्तरं सुधरमाणा क्रमाङ्कस्थितिः वायुप्रदूषणनियन्त्रणस्य, धूलिप्रबन्धनस्य, मार्गस्वच्छतायाः, वाहनानाम् उत्सर्जनस्य निरीक्षणस्य, स्वच्छपरिवहनस्य, जनजागरूकतायाः पर्यावरणीयनिरीक्षणस्य च प्रयासानां परिणामत्वेन कथिता अस्ति।

नगरे धूलिकणानां प्रदूषककणानां च नियन्त्रणाय संवेदनशीलक्षेत्रेषु सघनेषु च क्षेत्रेषु आकाशीययन्त्रैः जलसिञ्चनं कृतम्। प्रमुखमार्गेषु मार्गपार्श्वेषु च सञ्चितां धूलिं नियन्त्रयितुं यान्त्रिकस्वच्छताव्यवस्था सुदृढा कृता तथा च यान्त्रिकमार्गस्वच्छतायन्त्राणां नियमितरूपेण सञ्चालनं कृतम्।

खुले स्थले कचरां परालीं च प्रज्वालनेन जायमानं प्रदूषणं निवारयितुमपि व्यापकाः जनजागरूकताभियानाः सञ्चालिताः। नागरिकेभ्यः कचरं न प्रज्वालयितुं पर्यावरणसंरक्षणं च दैनिकजीवनस्य व्यवहारस्य भागं कर्तुम् आग्रहः कृतः।

वाहनैः जायमानस्य उत्सर्जनस्य नियन्त्रणाय प्रदूषणनियन्त्रणप्रमाणपत्राणां नियमितं परीक्षणं कृतम्। निर्धारितमानकेभ्यः अधिकमात्रया उत्सर्जनं कुर्वत्सु वाहनेषु निगराणी वर्धिता तथा च विद्युद्वाहनानां प्रोत्साहनं क्रियमाणम् अस्ति। नगरे विद्युद्वाहनानां ऊर्जापूरणसंरचनायाः अपि विस्तारः कृतः।

राज्यसर्वकारस्य अनुसारं वायुगुणवत्तायाः सुधाराय विविधविभागानां, नगरनिगमस्य, उत्तराखण्डप्रदूषणनियन्त्रणमण्डलस्य नागरिकानां च सामूहिकप्रयासाः महत्त्वपूर्णाः मन्यन्ते। निरन्तरनिरीक्षणेन प्राप्तानां दत्तांशानाम् आधारेण सुधारात्मककार्यवाही क्रियते।

मुख्यमन्त्री पुष्करसिंहधामिना उपलब्धेः कृते देहरादूनवासिभ्यः, नगरनिगमाय, उत्तराखण्डप्रदूषणनियन्त्रणमण्डलाय सम्बन्धितेभ्यः विभागेभ्यश्च शुभकामनाः प्रदाय उक्तं यत् स्वच्छवायुसर्वेक्षणे देहरादूनस्य सप्तत्रिंशत्तमस्थानात् द्वादशमस्थानपर्यन्तं प्राप्तिः सम्पूर्णस्य प्रदेशस्य गौरवस्य विषयः अस्ति। इयं जागरूकजनानां सक्रियसहभागितायाः, नगरनिगमस्य समर्पितकार्याणां प्रदूषणनियन्त्रणमण्डलस्य सततनिरीक्षणस्य च परिणामः अस्ति।

तेन उक्तं यत् सर्वकारः विकासेन सह पर्यावरणसंरक्षणाय अपि सर्वोच्चप्राथमिकतां प्रददाति। स्वच्छवायुः केवलं पर्यावरणसम्बद्धः विषयः न, अपि तु प्रत्येकस्य नागरिकस्य स्वस्थजीवनस्य उत्तमभविष्यस्य च सम्बद्धः विषयः अस्ति। देहरादूनस्य उपलब्धिः स्वच्छवायोः कृते सामूहिकप्रयासान् अग्रे वर्धयितुं प्रेरणां प्रददाति।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani